Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/342 K.2022/843

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kuruluş davalı şirketlerle ihale yoluyla genel müdürlük binalarının genel temizlik işlerine ilişkin çeşitli dönemlere ait hizmet alım sözleşmeleri imzaladığını, davalı şirketlerin yüklenici olduğunu, sözleşmeler kapsamında çalıştırdıkları işçilerden iş akdi kıdem tazminatını hak edecek şekilde sona eren ...'a 12 yıl 5 ay 9 günlük hizmetine karşılık 38.040,72 TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, davalı şirketlerin gerek sözleşmelerinde yer alan hükümler ve gerekse genel hukuk kuralları gereğince çalıştırdıkları işçilere ödenen kıdem tazminatıdan müvekkiline karşı sorumlu olduğunu belirterek.

7.873,43 TL'nin faiziyle birlikte davalı ... Temizlik Emlak ve İnş. Hizmetleri Tic. Ltd.Şti. den, 4.287,63 TL'nin faiziyle birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olmak üzere davalılar ... Kurumsal Hizmetler İnş. Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş ile ... Sosyal Hizmetler Yemek Gıda Bilgi İşlem İnşaat Temizlik Eğitim Taahhüt Turizm Sanayi Ltd.Şti.'den. 5.879,43 TL'nın faiziyle birlikte müşterek ve müteselsil sorumlu olmak üzere ...

Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Tekstil İmalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... Temizlik Bilgisayar Gıda İnşaat Tarım ve Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den olmak üzere toplam 18.040,49 TL alacağın kıdem tazminatının işçiye ödendiği 07/02/2018 tarihinden itibaren işleyen avans oranındaki faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı ... Tem. Eml. ve İnş. Hiz. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının asıl işveren sıfatı ile müvekkili şirketin alt işveren sıfatı ile yapmış oldukları hizmet alım sözleşmesinin 09/08/2009 yılında sona erdiğini, işçilerin de sözleşmesi sona eren alt işverenlerde çalışmaya devam ettiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden herhangi bir sorumluluğa hükmedilecek ise bu sorumluluğun yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda alacağın %50'si olarak davalı müvekkili şirketten talep edilebileceğini,

dava dışı işçinin çalıştığı hizmet süresi içinde tam sorumlu olacağının kabulü ihtimalinde dahi davacının davaya konu alacağını icra dosyasına ödeme tarihi olan 07/02/2018 tarihinden dava tarihi olan 25/03/2021 tarihine kadar TBK’nın 73. maddesi gereğince iki yıllık dava zamanaşımı dolduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinin gerektiğini, dava sürecinin müvekkili firmaya ihbar edilmemiş olduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre faiz başlangıç tarihi olarak temerrüt tarihinin esas alınmasının gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücu alacağının tahsili istemine ilişkindir. Taraf delilleri toplanmış, taraflar arasındaki sözleşme, şartname ve ekleri, ödeme dekontları, SGK kayıtları dosyaya kazandırılmış, uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporu ile özetle; işçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yüklenicilerin işverene karşı sorumlu olacağı, yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşeceği, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacağı, ihbar tazminatından son işverenin sorumlu olduğu,

hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacakları, tüm bu ilkelere göre davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler ve Yargıtay kararları doğrultusunda tüm sorumluluğun davalılara devredildiği değerlendirildiğinde, davalılara rücu edilebilecek sorumluluk tutarlarının, ... Tem. Eml. Ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti. bakımından 7.736,53-TL, ...

Kurumsal Hiz. İnş. Oto. San. Ve Tic. A.Ş. yönünden 2.117,54-TL, ... Sos. Hi,z. Yem. Gıda İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti. yönünden 2.117,54-TL, ... Tem. İnş. Pet. Ürün Teks. İml. Tic. Ltd. Şti. yönünden 3.034,59-TL, ... Tem. Bilg. Gıda İnş. Tar. Paz. Tic. Ltd. Şti. yönünden 3.034,59-TL olmak üzere toplamı 18.040,79-TL olacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Mezkur bilirkişi raporunun, dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınması uygun bulunmuştur.

Tüm dosya kapsamı, kayıt ve belgeler ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek; özellikle işçilik alacakları işveren tarafından ödenen dava dışı işçinin davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine işçilerin ücret ve sosyal haklarının dahil olması,

davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair taraflar arasındaki sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin dava dışı işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkının bulunduğunun kabulünün gerektiği, kaldı ki davalılar ile imzalanan sözleşmelerin ile bu sözleşmelerin eki teknik şartname hükümleri kapsamında sorumluluğun davalı yüklenicilere ait olduğunun kararlaştırılmış olduğu nazara alınarak,

davacının dava dışı işçi için ödenip davacı tarafından eldeki davada talep konusu edilen 18.040,79-TL'nin tamamını davalı yüklenicilerin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olmak üzere talep edebileceği anlaşılmıştır. Davalı ... vekilince zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de sözleşmeye dayalı olarak rücu talebinin 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde yapılmış olmasına göre zamanaşımı itirazının reddi gerekmiştir.

Ancak yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmadığından kural olarak her bir davalı bakımından ayrı tahsil hükmü kurulması gerekmekte ise de davacıya karşı adi ortaklık olarak yükümlülük altına giren davalıların sorumlu oldukları toplam miktar üzerinden davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı açıktır.

Bu nedenle alacak miktarının davacıya karşı münferiden veya adi ortaklık olarak müştereken ve müteselsilen sorumluluk altına girmesine göre davalılar yönünden ayrıştırılarak hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Alınan bilirkişi raporunda, davalıların adi ortaklık olarak sorumlu olduğu dönemlere göre birlikte sorumluluğu esasına göre belirleme yapılmayıp, toplam rakamın adi ortak sayısına göre eşit olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, adi ortaklık durumuna göre yapılacak ayrıştırmanın/belirlemenin teknik incelemeyi gerektirmemesi sebebiyle usul ekonomisi de gözetilerek mahkememizce bilirkişi raporunda tespit edilen çalışma sürelerine, yapılan hesaplama yöntemine ve netice olarak bulunan miktara itibar edilmek suretiyle taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında her bir davalı bakımından sorumluluk miktarları resen ayrıştırılarak ve toplanarak davalıların sorumlu oldukları miktarlar belirlenmiş,

davacının talebi ile de bağlı kalmak suretiyle her bir davalı yönünden dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönem esas alınarak belirlenen sorumluluk tutarının davacı tarafından yapılan ödeme tarihi olan 07/02/2018 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle tahsiline yönelik olarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

29/11/2022