Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/519 K.2022/233

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 233 sayılı Kanun Hükmende Kararname kapsamında İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, Genel Müdürlüğün hizmet personel alım işini 2012 - 2018 yıllarında imzalanan sözleşmeler ile davalıların aldığını, bu yıllarda davalıların işçisi olarak çalışan dava dışı işçi ...'ın kıdem tazminatı talebi ile Arabuluculuk Bürosuna başvurduğunu, kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirilerek arabuluculuk görüşmesi ile anlaşmaya varıldığını, 10.167,00 TL kıdem tazminatının 31/07/2019 tarihinde işçinin hesabına yatırılmak suretiyle ve 282,37 TL arabuluculuk ücretinin 19/07/2019 tarihinde ödendiğini,

dava dışı işçi ...'ın kıdem tazminatı talebi ile Arabuluculuk Bürosuna başvurduğunu, kıdem tazminatına hak kazandığı değerlendirilerek yapılan arabuluculuk görüşmesi ile anlaşmaya varıldığını, 3.000,00 TL kıdem tazminatının 07/08/2019 tarihinde hesabına yatırılmak suretiyle 282,37 TL arabuluculuk ücretinin 07/08/2019 tarihinde ödendiğini, yükleniciler ile idare arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin ayrıntılı olarak düzenlendiğini,

idari ve teknik şartnameler ile sözleşmelerin incelendiğinde dava dışı işçiye davacı idare tarafından yapılan ödemelerden davalı firmaların sorumlu olduğunu belirterek dava dışı ...'a ödenen 10.167,00 TL kıdem tazminatının 31/07/2019 tarihinden, 282,37 TL arabuluculuk ücretinin 19/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, dava dışı ...'a ödenen 3.000,00 TL kıdem tazminatının 07/08/2019 tarihinden 282,37 TL arabuluculuk ücretinin 07/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Deliller toplanmış,

Mahkememizce hesap uzmanı bilirkişiden alınan 07.01.2021 tarihli raporda özetle; "davacı idare ile davalılar arasında Personel Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, mahkemece taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde işçi alacaklarının yüklenicilerin sorumluluğunda yer aldığı, davacı iş verenin ise işçi alacaklarından sorumlu olduğuna dair hüküm bulunmadığı dava dışı işçinin davalı şirketlerde geçen çalışma süresine göre kendi dönemlerinden sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda dava dışı işçi ...'a ödenen 10.167,00 TL'nin davalılar ... ...

Petrol Nakliyat İnşaat Turizm Tarın San ve Tic. Ltd. Şti'inden 1.934,41 TL'sini, ... Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık San ve Tic. Ltd Şti'inden 5.063,64 TL'sini, ... Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti'inden 3.163,95 TL'sini, 19/07/2019 tarihine yapmış olduğu 282,37 TL arabulucu ücretinin davalılar ... ... Petrol Nakliyat İnşaat Turizm Tarın San ve Tic. Ltd. Şti'inden 53,86 TL'sini, ... Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık San ve Tic. Ltd Şti'inden 140,63 TL'sini, ...

Tarım Ürünleri İhracat ve İthalat Ltd. Şti'inden 87,87 TL'sini, dava dışı işçi ...'a ödenen toplam 3.282,37 TL'nin davalılar ... ... Petrol Nakliyat İnşaat Turizm Tarın San ve Tic. Ltd. Şti'inden 40,30 TL'sini, ... Petrol Nakliyat Gıda ve Hayvancılık San ve Tic. Ltd Şti'inden 3.242,074 TL'sini rücuen talep edebileceği" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanan işçi alacaklarının rücuen tahsiline ilişkindir.

Davalılardan ... ... Pet. Nak. İnş Turz. Tar. San ve Tic Ltd Şti ile davacı arasında 27.07.2012 tarihli 2012 Yılı Tarım Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alımına Ait Birim Fiyatlı Hizmet Sözleşmesi,

... Pet. Nak. Gıd. Ve Hayv. San Tic. Ltd Şti ile 09.09.2014 tarihli 2014 Yılı Koyun Bakım ve Çobanlık Hizmetleri Alımı Sözleşmesi, 19.01.2015 tarihli 2015 Yılı Bitkisel Üretim ve Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alımı Sözleşmesi,

... Tar. Ürn. Nak. Orm. Ürn. Gıd. İnş. Teks. Elekt. Pet. Tem. San ve Tic. Ltd Şti ile 2016 Yılı Bitkisel Üretim ve Hayvancılık İşçilikleri Hizmet Alımı Sözleşmesi'nin akdedildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçiler ... ve ...'ın hizmet döküm cetvelleri Sivas Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan celp edilmiştir.

Tüm dosya kapsamından; davacının asıl işveren davalıların ise anılan hizmet sözleşmeleri ile yüklenici konumunda oldukları, hizmet sözleşmeleri süresinde davalı yüklenici işçisi olarak çalışan dava dışı ... ile ...'a yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden dolayı davalılardan rücuen tahsil talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

4857 Sayılı İş Kanununun 2/6. Maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerin sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanunudan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü bulunmaktadır. Kural olarak her yüklenici çalıştırdığı işçinin işçilik haklarından kendi çalıştırdığı dönemle sorumludur.

Aynı işin devamı niteliğinde idareye bağlı yerlerde hizmet verip dava dışı işçiyi çalıştıran diğer firmalar içinde sözleşme hükümleri ve yasal düzenlemeler çerçevesinde idareyi sorumlu tutmak mümkün değildir. Buna göre davacı kurum davalı firmaların işçiyi çalıştırdıkları döneme isabet eden işçilik alacaklarını davalılardan isteme hakkına sahiptir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2019/2342 Esas, 2021/246 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, "...İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar. Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. Bu bağlamda işçiye işçilik haklarını işveren ödemiş olsa bile sonuç olarak sözleşme kapsamında yükleniciye rücu edebilecektir.

Sözleşme hükümlerine göre ücret içinde yer alan kıdem ve ihbar tazminatı ile sair işçi alacaklarının işçiye ait olduğu, işçiye ödenmediği takdirde sözleşme ilişkisinin sona ermesiyle yüklenicinin bu miktar kadar sebepsiz zenginleşeceği izahtan varestedir....Kıdem tazminatına gelince; yukarıda belirlendiği gibi davacıya ödenen bedelin içinde işçiye ödenecek kıdem tazminatı da vardır.

İşçiye ödenecek kıdem tazminatından yüklenici (davacı) ve işveren (davalı) birlikte sorumlu oldukları için işçinin iş akdinin kıdem tazminatını gerektirir şekilde sona ermesi halinde (emeklilik dahil) işçinin kıdem tazminatı davalıdan istenebilecektir. Böyle bir halde işveren (davalı) yükleniciden (davacı) sözleşme kapsamında ödediği kıdem tazminatını talep edebilecektir.

Davalı kıdem tazminatını davacı hakedişlerinden kesmesi nedeniyle davalı işçiye karşı kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğüne girmiş, işçiye ödeyeceği kıdem tazminatı için rücu davası açma külfetine katlanmama yolunu seçmiştir...." şeklindedir.

Bu nedenler ile taraflar arasındaki sözleşmelerde işçi alacaklarından dolayı iş sahibinin sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı anlaşıldığından davacı tarafından ödenen kıdem tazminatı alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan tahsiline, talep edilen arabuluculuk ücretinin ise yargılama giderleri içerisinde değerlendirilmesi ile kısmen kabul kararı verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.