Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/660 K.2023/842

Av. ... - ...

DAVALI

1- ... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVALI

2- ... - ... ...

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/11/2021

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

13/10/2020 tarihinde ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken ...'un sevk ve idaresindeki müvekkili şirkete ait ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun ekspertiz raporu ile sabit olduğunu, müvekkilinin aracında 52.558,02 TL tamir masrafının müvekkilinin kaskosundan karşılanıp daha sonra davalının ZMMS'ine rücu edildiğini, ZMMS limiti 41.000,00 TL olup poliçe limitinin hasar ödemesinde aşıldığını, müvekkili şirketin bir araç kiralama şirketi olup kazadan dolayı uzun süre araç kullanamadığını,

ticari kayba uğradığını ileri sürüp araç sahibi şirket ile sürücüden şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatı ile aracın tamiri süresince aracın kullanımından yoksun kalınması sebebiyle uğradığı zararın şimdilik 100 TL'sinin olay tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; araç mahrumiyetinin belirsiz alacak davası ya da kısmi dava olarak açılamayacağını, davacı tarafın aracın günlük kira bedelini bildiğini, ekspertiz raporunu kabul etmediklerini, üçlü bir heyetten yeniden kusur raporu aldırılması gerektiğini, müvekkili şirketin araç kiralama şirketi olup aracın işleteni olarak değerlendirilemeyeceğini, müvekkili şirket yönünden davanın usulden reddi gerektiğini, davacıya ait aracın daha önceki kazalarının araştırılarak uzman bilirkişiden değer kaybı konusunda rapor aldırılması gerektiğini bildirerek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.

13/10/2020 olay tarihinde ... plakalı aracın davacı şirkete ait ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.

Davaya konu olan ... plakalı araca ait servis formlarını içeren müzekkereye cevabi yazının geldiğini, kaza tespit tutanağının dosya içeresine alındığı, ... plakalı araca ait hasar dosyasına ait evrakların geldiği, ... plaka araca ait tramer kayıtlarının istendiği ve cevabi yazının dosya içerisine alındığı, ...'ne yazılan müzekkereye cevabi yazının geldiği, davacı vekilinin 12/10/2023 tarihinde talep arttırım dilekçesi sunduğu görülmüştür.

... Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve .... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir.

Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonraki ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. .... dairesinin 25/03/2022 tarih ve ... sayılı ilamı).

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Uzman Makine Mühendisi bilirkişisi ...'ten alınan 04/01/2023 havale tarihli raporda özetle; "... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/c, 84/h madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 95/c ile 157/a-6 madde bentlerine aykırı hareketleri ile trafik kazasına neden olmakla %75 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücü ...'un bahsi geçen Yönetmeliğin 101/a madde bendine aykırı hareketlerinden dolayı gerçekleşen kazadaki kusur oranın %25 oluğunu, aracın değer kaybının 14.0000,00 TL olduğunu,

kar mahrumiyetinin uzun süreli yapılan sözleşmeden dolayı meydana gelen bedelin 1.092,00 TL olduğunu ve davacı tarafın toplam zararının 15.092,00 TL olduğunu, davalı tarafın ise %75 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle kusuruna tekabül eden bedelin 15.092,00 X 0,75= 11.319,00 TL olduğu kanaatine ulaşıldığını" bildirmiştir.

Uzman Makine Mühendisi bilirkişisi ...'ten alınan 14/02/2023 havale tarihli ek raporda özetle; "... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/c, 84/h madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 95/c ile 157/a-6 madde bentlerine aykırı hareketleri ile trafik kazasına neden olmakla %75 oranında kusurlu olduğunu, ... plakalı araç sürücü ...'un bahsi geçen Yönetmeliğin 101/a madde bendine aykırı hareketlerinden dolayı gerçekleşen kazadaki kusur oranın %25 oluğunu, aracın değer kaybının 16.199,02 TL olduğunu, kar mahrumiyetinin uzun süreli yapılan sözleşme ve zeyilnamede yer alan bedellere göre 1.092,00 TL olduğunu, davacı tarafın toplam zararın 16.199,02+1.092,00= 17.291,02 TL ye tekabül ettiği kaanatine ulaşıldığını," bildirmiştir.

Trafik bilirkişisi ... ve Makine Mühendisi ...'a aldırılan 20/06/2023 havale tarihli ikinci bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu araçta değer kaybına sebep olacak hasarlar ile aracın 2016 model olması ve 110,197 km'de olması ve 31/07/2018 tarihli kazadaki hasar durumu dikkate alındığında ve dava konusu aracın kiralık olarak kullanıldığı ve yapılan piyasa araştIrmasında dava konusu aracın onarımından sonraki 2. El değerinin 390.000 TL olabileceğinin tespit edilmiş olup, kazadan önceki değeri ile kazadan sonraki onarılmış değer arasındaki 447.50-390.000=57.500 TL değer kaybı oluştuğu hesap ve tespit edildiği. Davacının %25 kusurlu olduğu anlaşıldığından, 57.500,00 X 0,75=43.125,00 TL değer kaybının oluştuğu kanaatine ulaşıldığını," bildirmişlerdir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Olayda araç sürücüsü davalı ...'ın %75 (yüzde yetmişbeş) , davacıya ait araç sürücüsünün %25 (yüzde yirmibeş) oranında kusurlu oldukları, kaza tarihi itibari ile davacıya ait araçta 57.500,00 TL değer kaybı meydana geldiği, bu miktardan davalının kusuruna isabet eden kısmın 43.125,00-TL olduğu, davalı sürücünün kusuruna isabet eden kısımdan hem davalı sürücü hem de davalı işletenin birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, 9 günlük onarım süresine göre davacının araç mahrumiyet zararının 1.092,00 TL olduğu, ancak davacının talep artırım dilekçesinde yalnızca değer kaybı zararını arttırdığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı