Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/779 K.2023/264

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2021/779 Esas

KARAR NO : 2023/264

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... -

VEKİLİ

Av. ... -.... DAVALI : ... -....

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVA

İtirazın İptali (Hizmet Temini Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/12/2021

KARAR TARİHİ : 14/04/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 09/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Temini Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin, alacağının sağlanması amacıyla ....

Esas sayılı dosyası ile davalı şirket hakkında danışmalık ve hizmet faturasına ilişkin olarak 81.410,07 TL. alacak talebiyle icra takibine geçildiğini ve ilamsız takiplerde ödeme emri no örnek 7 davalı şirkete gönderildiğini, Borçlu şirket vekili tarafından süresinde borca İtlirazda bulunulduğunu, .... takibin durdurulmasına karar verildiğini, Davalı şirket ifa yükümlüğünü yerine getirmemesinin davacı şirket açısından bir önemi kalmadığını, borçlu şirketin bu ve benzeri yönde bir hareketi zaten söz konusu olmadığını davacı,

yapmış olduğu hizmete karşılık alacaklarının tahsili için davalıya karşı başlatmış olduğu ilamsız İicra takibi ile 31.05.2021 tarih, ... nolu 7.830 Euro bedelli faturaya ilişkin takip tarihindeki kur üzerinden 81.410,07 TL tutarındaki ödenmeyen alacaklarını talep ettiğini belirterek davanın kabulüne, .... Esas sayılı dosyasında vaki itirazının şimdilik 1.000.00-tl'sinin iptaline ve takibin devamına.

Borçlu şirketin takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının dava tarihinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

İlgili icra dosyasına kendileri itiraz edildiğini, İlgili icra dosyasına itiraz edilmiş olduğundan dava dosyası kapsamındaki tüm tebligatların kendisine yapılması gerektiğini, İş bu sebeple dava dilekçesi ve tensip zaptının davalı asile tebliğ edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, İş bu sebeple davalıya yapılan tebligatın geçersiz olduğunu, Davalı şirket ile davacı arasında hizmet ilişkisi kurulmadığını, davalı aleyhine başlatılan 81.410,07 TL bedelli takibe ilişkin davalının borcu bulunmadığını, Bu sebeple de borca itiraz edildiğini, Davacının her ne kadar alacaklı yan alacak konusunu faturaya dayandırmış ise de;

bahse konu fatura alacaklı yana iade edildiğin, davalının alacaklı olduğunu iddia eden yana herhangi bir borcu olmadığı gibi kesmiş olduğu iade ettiğini, Davacı ile davalı arasında usulüne uygun olarak tanzim edilmiş bir sözleşme bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte taraflar arasında sözleşme bulunsa dahi sözleşmenin geçerlilik şartları irdelenmediğini, Davacı tarafça her ne kadar bir kısım evrak ve belgelerinin sunulduğu iddia edilmiş ise de bahsi geçen evraklar UYAP üzerinden yapılan incelememizde tespit edilemediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce mali müşavir ve nitelikli hesaplar uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden alınan 14.06.2022 tarihli raporda özetle; "Dosya kapsamında, taraflar arasında imzalanmış herhangi bir sözleşmeye rastlanılmamakla birlikte dosyaya sunulmuş bulunan mail yazışmalarından ve davacı şirket tarafından, davalı şirket adına düzenlenen 08.12.2020 tarih ve ... no.lu toplam 39.485,31 TL

tutarlı fatura ve fatura içeriği, söz konusu fatura üzerine davalı şirket tarafından, davacı

şirkete, ... A.Ş. ... Ticari Şb. aracılığıyla 07.01.2021 tarihinde gönderilen

39.485,31.TL.ödemenin, davacı ile davalı arasında bir hizmet alımının varlığını gösterdiği, 08.12.2020 tarih ve ... no.lu toplam 39.485,31 TL tutarlı fatura içeriğinden 29 personel için hizmet alımı yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı şirket yetkilisi

... tarafından , davalı firma yetkilisi ...’na

gönderilen 19 Aug 2020 tarihli mail yazısı ile ....’e ödemeleri gereken 300 EUR.

.... vizesi Başvurusu (....) fiyatını 270 EUR. ‘ya düşürebileceklerinin

belirtildiği, bu konuda taraflar arasında başkaca bir yazışmanın bulunmadığı, kişi başına idata

vize başvuru hizmet bedelinin 270 Euro olduğunun kabulü halinde 270 x 29 = 7.830 EUR.

hizmet bedeli talep edilebileceği, .... E. sayılı dosyası ile 01.06.2021 tarihinde yapılan

ilamsız icra takibinde, davacı şirket tarafından, davalı şirketten 81.410,07.TL.’sının tahsilinin

talep edildiği, borcun sebebi kısmında, 03.05.2021 tarih ve ... nolu 7.830

EUR bedelli fatura alacağı, 31.05.2021 günü saat 15:30’da belirlenen gösterge niteliğindeki

... Efektif Satış Kuru 1 EUR 10.3972 TL. 81.410,07.TL. açıklamasının

bulunduğu, Takip tarihinden 1 gün öncesi olan 31.05.2021 tarihindeki saat 15:30’da

belirlenen gösterge niteliğindeki ... Efektif Satış Kuru 1 EUR 10.3972

TL.’sı olduğu, buna göre ;

7.830 EURO x 10.3972 = 81.410,07.TL. takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak

miktarı sonucuna ulaşıldığı," şeklinde görüş bildirmiştir.

Turizm İşletmecisi bilirkişiden alınan 23/03/2023 tarihli raporda özetle; "Davacı şirket tarafından davalı adına düzenlenen 08.12.2020 tarih, ... sayı ve 39.485,31 TL bedelli fatura ile 03.05.2021 tarih, ... sayılı ve 77.943,74 TL bedelli faturada belirtilen hizmetlerin birbirinden ayrılmasının uygun olmayacağı, Davaya konu fatura içerisinde belirtilen hizmetlerin özel bilgi gerektirmesi nedeni ile davalı yararına olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava hizmet temini sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline yöneliktir.

Davacı, davalının ....'da yaptığı projede çalıştırılmak üzere Türkiye'den 20'şer kişilik 2 grup halinde toplamda 40 personel götürmek istediklerini belirtmesi üzerine süren görüşmeler sonunda ....'ya gönderilmek istenilen personele ilişkin olarak kısa süreli çalışma vizesi için güncel fiyat teklifi istediğini, davalının 33 kişilik liste gönderdiğini, 270 Euro fiyat teklifi verildiğini, davalının teklifi kabul etmesi üzerine vize çalışmalarına ilişkin çalışmanın başladığını, davacı tarafından 29 davalı şirket çalışanı için kısa süreli çalışma vize başvurularının yapıldığını, davacı tarafından vize başvuru ücretleri,

her bir çalışan için sağlık sigorta poliçesine ilişkin ödemeleri yaptığını, davalının ise davacıya toplamda 39.485,31 TL ödeme yaptığını, ancak vize başvuru ücreti ile seçme ve yerleştirme bedeli olan 9.000,00 Euro'nun ödenmediğini beyanla öncelikle kısmi dava ikame ederek takibe vaki itirazın iptalini talep etmiş, daha sonra talebini ıslah ederek 81.410,07 TL alacağın tahsilini istemiş, davalı ise usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından 81.410,00 TL asıl alacak üzerinden 7.830 Euro bedelli fatura alacağının tahsili için takip başlatıldığı, davalının borca faize ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

.... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; "...Hizmet sözleşmesi, 6098 sayılı TBK'nın 393. maddesinde, "Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

Hizmet sözleşmesinin satış, kira gibi akitlerden ayırımında bir zorluk bulunmamasına karşılık, vekalet, istisna gibi akitlerden ayrılmasında büyük güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Bu yüzden de hizmet sözleşmesinin tarifinin, diğer akitlerden ayırıcı unsurları ihtiva etmesi gereklidir. TBK'nın 393. maddesindeki tanımdan, akdi karakterize eden unsurların bir iş görülmesi, ücret ve belirli-belirli olmayan bir çalışma süresi olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak hizmet akdini esaslı olarak diğer akitlerden ayıran asıl kıstas, bağımlılık rabıtasıdır.

Bu nedenle hizmet akdini şu şekilde tarif etmek mümkündür. " Hizmet akdi öyle bir akittir ki, işçi bir ivaz mukabilinde muayyen veya gayri muayyen bir zaman için iş gücünü işverenin emrine tahsis ve onun direktifi altında işi ifa etmeyi taahhüt eder (....).Hizmet sözleşmesinin unsurlarını; hizmetin belirli veya belirli olmayan bir zaman içinde görülmesi, hizmet akdinin konusu olan edimin işverene ait işyerinde yerine getirilmesi, edimin ifası sırasında işverenin denetim ve gözetimi altında bulunması, edimin ücret karşılığında yapılması ve ücretin zaman esası üzerinden saptanması şeklinde belirlemek mümkündür.

Ücret zaman itibariyle olmayıp yapılan işe göre verildiği takdirde dahi belirli ya da belirli olmayan bir zaman için alınmış veya çalışılmış oldukça hizmet akdi yine mevcuttur. Diğer taraftan hiçbir gruba girmeyen akitler Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri, iyiniyet kuralları ve teamüllere göre çözümlenmelidir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde: Somut olayda uyuşmazlık "Koçluk ve Danışmanlık" sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasıyla cezai şartın tahsili istemine ilişkindir. Bu nedenle ortada hizmet sözleşmesinin unsurları bulunmamakta; koçluk ve danışmanlık hizmetinin görülmesi amaçlanmakla, hizmet temini sözleşmesi bulunmaktadır. Hizmet temini sözleşmelerinde hizmet veren taraf işçi veya hükmi şahıs olabilir.

Her işveren gibi kamu kuruluşları da işyerlerinde görülen kimi işleri veya işyerinin bir bölümünü başka işverenlere devredebilirler. Ancak böyle bir devir durumunda işçi çalıştıran işverenin emir ve talimat verme hakkı tamamen kendisine ait olmalıdır. Bu durumda hizmet temini sözleşmesinden bahsedilebilir.

Gerçekten, hizmet temini sözleşmelerinde işçilerin işe alınması, çalışma şartları ve biçimi, işçi sayısı gibi işverenin yönetim hakkına giren konularda üst işverenin alt işverenin hak ve yetkilerini sınırladığı görülmektedir. Diğer taraftan hizmet sözleşmesi ile hizmet temini sözleşmeleri birbirlerinden farklılık arz etmektedir. Hizmet sözleşmesinin tarafları işçi ve işveren iken, hizmet temini sözleşmelerinde işçi hükmi şahıs da olabilir.

Kendine has özellikleri olan akitler için ise Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri uygulanmalıdır. "...Hizmet sözleşmesi, 6098 sayılı TBK'nın 393. maddesinde, "Hizmet sözleşmesi, işçinin işverene bağımlı olarak belirli veya belirli olmayan süreyle işgörmeyi ve işverenin de ona zamana veya yapılan işe göre ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır.

Hizmet sözleşmesinin satış, kira gibi akitlerden ayırımında bir zorluk bulunmamasına karşılık, vekalet, istisna gibi akitlerden ayrılmasında büyük güçlüklerle karşılaşılmaktadır. Bu yüzden de hizmet sözleşmesinin tarifinin, diğer akitlerden ayırıcı unsurları ihtiva etmesi gereklidir. TBK'nın 393. maddesindeki tanımdan, akdi karakterize eden unsurların bir iş görülmesi, ücret ve belirli-belirli olmayan bir çalışma süresi olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak hizmet akdini esaslı olarak diğer akitlerden ayıran asıl kıstas, bağımlılık rabıtasıdır.

Bu nedenle hizmet akdini şu şekilde tarif etmek mümkündür. " Hizmet akdi öyle bir akittir ki, işçi bir ivaz mukabilinde muayyen veya gayri muayyen bir zaman için iş gücünü işverenin emrine tahsis ve onun direktifi altında işi ifa etmeyi taahhüt eder (....).Hizmet sözleşmesinin unsurlarını; hizmetin belirli veya belirli olmayan bir zaman içinde görülmesi, hizmet akdinin konusu olan edimin işverene ait işyerinde yerine getirilmesi, edimin ifası sırasında işverenin denetim ve gözetimi altında bulunması, edimin ücret karşılığında yapılması ve ücretin zaman esası üzerinden saptanması şeklinde belirlemek mümkündür.

Ücret zaman itibariyle olmayıp yapılan işe göre verildiği takdirde dahi belirli ya da belirli olmayan bir zaman için alınmış veya çalışılmış oldukça hizmet akdi yine mevcuttur. Diğer taraftan hiçbir gruba girmeyen akitler Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri, iyiniyet kuralları ve teamüllere göre çözümlenmelidir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde: Somut olayda uyuşmazlık "Koçluk ve Danışmanlık" sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasıyla cezai şartın tahsili istemine ilişkindir. Bu nedenle ortada hizmet sözleşmesinin unsurları bulunmamakta; koçluk ve danışmanlık hizmetinin görülmesi amaçlanmakla, hizmet temini sözleşmesi bulunmaktadır. Hizmet temini sözleşmelerinde hizmet veren taraf işçi veya hükmi şahıs olabilir.

Her işveren gibi kamu kuruluşları da işyerlerinde görülen kimi işleri veya işyerinin bir bölümünü başka işverenlere devredebilirler. Ancak böyle bir devir durumunda işçi çalıştıran işverenin emir ve talimat verme hakkı tamamen kendisine ait olmalıdır. Bu durumda hizmet temini sözleşmesinden bahsedilebilir.

Gerçekten, hizmet temini sözleşmelerinde işçilerin işe alınması, çalışma şartları ve biçimi, işçi sayısı gibi işverenin yönetim hakkına giren konularda üst işverenin alt işverenin hak ve yetkilerini sınırladığı görülmektedir. Diğer taraftan hizmet sözleşmesi ile hizmet temini sözleşmeleri birbirlerinden farklılık arz etmektedir. Hizmet sözleşmesinin tarafları işçi ve işveren iken, hizmet temini sözleşmelerinde işçi hükmi şahıs da olabilir.

Kendine has özellikleri olan akitler için ise Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri uygulanmalıdır..." şeklindedir.

Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; taraflar arasında davalıya ait 29 adet çalışanın ....'nde kısa süreli çalıştırıllmasına ilişkin olarak, gerekli vize sürecinin organize edilmesi amacıyla hizmet temini sözleşmesinin akdedildiği, davalı tarafından 39.485,31 TL kısmi ödemenin de yapıldığı, devamında davacı tarafından vize başvuru hizmet bedeli ve seçme ve yerleştirme ücretine ilişkin bakiye hizmet bedeli olan 7.830 Euro karşılığı 77.943,74 TL faturanın davalıya gönderildiği, yapılan bilirkişi incelemesi ile anlaşılacağı üzere davalı tarafından faturanın iade edildiği anlaşılmıştır.

Davalı cevap dilekçesi sunmamış ancak aşamalardaki beyanında sözleşme ilişkisi kurulmadığını beyan etmiş ise de, davalı tarafından iş bu dava konusu sözleşmeye ilişkin olarak kısmi ödeme yapılması ve alınan ek raporda da davalı tarafından ödenen fatura bedeli ile sonrasında tanzim edilip iade edilen faturanın aynı iş kapsamında birbirinden ayrılması mümkün olmayan tek bir iş için düzenlendiği anlaşılmakla taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin varlığı kabul edilmiş, buna göre işin eksik ya da ayıplı yapıldığına dair bir dinlenebilir bir savunmanında mevcut bulunmadığı göz önüne alınarak davanın kabulüne,

alacağın faturaya bağlı olması nedeniyle inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.