Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/190 K.2023/90

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/190 Esas

KARAR NO : 2023/90

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 12/10/2021

KARAR TARİHİ : 17/02/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinde güvenliğin sağlanmasının ihale yöntemi ile özel güvenlik şirketlerinden satın alındığını, özel güvenlik hizmetinde ihale edilen her bir yüklenici firmanın ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlediğini, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluğun bu firmalara ait bulunduğunu,

zaten işin doğası gereği de ihale makamı olan davacı kurumun hizmet alımı için ihaleye çıkarak söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bıraktığını ve bu firmanın da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti verdiğini, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiğinin açık olduğunu, dava dışı ... adlı özel güvenlik görevlisinin Kırıkhan Ajans Amirliği Özova depoda davacı kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 24.08.2015 - 17.04.2017 tarihleri arasında çalıştığını,

deponun tasfiyesinden dolayı yüklenici şirkete iadesinin yapıldığını ve 1 yıl 7 ay 8 günlük günlük hizmetinin karşılığı olarak 3.677,59 TL ile 28,13 TL damga vergisi olmak üzere toplam 3.705,72 TL ödeme yapıldığını belirterek davacı Kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen 3.705,72 TL tutarın ödemenin tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle.

Yetkili mahkemenin Ankara mahkemeleri olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, Yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacının dava dilekçesinden ne kadar ödeme yapıldığının anlaşılmadığını, davacının ödeme yaptığını huzurdaki dava ile haberdar olduğunu, müvekkili şirketlerin ve davacı arasında imzalanan sözleşmelerin yada teknik ve idari şartnamelerin hiç birisinde asıl işverenin işçilik alacakları yönüyle müvekkil şirketlere rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını,

özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin ihale konusu işin maliyetini hesaplarken kıdem tazminatını bu hesaplamaya dahil edemediğini, “sözleşme gideri veya genel giderler” için ayrılan tutarın ise ihale bedelinin yüzde üçü ile sınırlandığını, dolayısıyla kıdem tazminatını ödemek isteyen alt işverenlerin dahi bu ödemeyi yapamadığını, davacının kusurundan kaynaklanan davalarda müvekkillerine rücu imkanı bulunmadığını, kusur değerlendirmesi yapması gerektiğini, iş bu sebeplerle dosyanın kusur yönünden inceleme yapacak bilirkişiye gönderilmesini talep ettiklerini, ayrıca davanın öncelikle zamanaşımı defileri göz önünde bulundurularak,

zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Deliller toplanmış,

Mahkememizce işçilik alacakları konusunda uzman bilirkişiden alınan 05.12.2022 tarihli raporda özetle. "Nihai Değerlendirme Mahkemeye ait olmak üzere, Taraflar arasındaki sözleşmelerin eki teknik şartnamelerin 14.6 maddesine göre sorumluluk belirlenmesi halinde Davalılar ... Özel Güvenlik Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sis. Tic.

Ltd.Şti - ...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti'nin, sadece davacı işçinin 24.08.2015 - 31.12.2015 tarihleri arasındaki 130 gün çalışmasından doğan kıdem tazminatı için sorumlu olduğunun kabulü halinde, 813,07 TL Kıdem Tazminatı Davalılar ... Özel Güvenlik Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd.

Şti ve ...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti” nin, dava dışı işçinin TMO bünyesinde çalıştığı, doğrudan temin süresi haricinde bütün süreden sorumlu tutulması halinde, 3.677,59 TL Kıdem Tazminatı hesaplandığı" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava hizmet sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı iş sahibi tarafından ödenen işçi alacaklarının davalı yüklenicilerden rücuen tahsiline ilişkindir.

Davacı ile davalılar ... Özel Güvenlik Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd Şti, ...Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd Şti ortaklığı arasında.

Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait 27.11.2013 tarihli , 16/03/2016- 31/05/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmet Alımına Ait 08.03.2016 tarihli, 14/06/2016/31/07/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait 13.06.2016 tarihli, 01/08/2016- 31/08/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait 20.07.2016 tarihli, 01/09/2016- 31/10/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait 29.08.2016 tarihli, 01/11/2016- 31/08/2017 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait Sözleşmeler ile, davalı ...

Özel Güvenlik Dan. Eğt. Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd Şti ile 01/01/2016- 15/03/2016 Tarihleri Arasında Özel Güvenlik Hizmeti Alımına ilişkin 29.12.2015 tarihli, 01/06/2016- 15/06/2016 Tarihleri arasında Toprak Mahsulleri Ofisi Antakya Amirliği ve Kiralık Depoları İle Kırıkhan Ajans Amirliği ve Kiralık Depoları Özel Güvenlik Hizmeti Alımına Ait 31.05.2016 tarihli Sözleşmelerin akdedildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı yüklenici işçisi ...'ün hizmet döküm cetveli Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; eldeki davada davacı tarafından ödenen kıdem tazminatına dair işçi alacağının yüklenici davalılardan rücuen tahsili talep edildiği anlaşılmıştır.

Dava dışı yüklenici işçisinin davacı bünyesinde toplamda 593 gün çalıştığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerde her ne kadar sözleşme eki teknik şartnamelerde kıdem tazminatı hariç tutularak işçi ücretlerinden dolayı yüklenicilerin sorumlu olduğu belirtilmiş ise de, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin sözleşmelerin eki olarak kabul edildiği ve sözleşme ve ekleri arasında çelişki olması durumunda uygulama sırasında da Genel Şartnamenin öncelikli olduğu sözleşme metinlerinde belirtilmiş olup Genel Şartname hükümlerinin uygulanması gerekir.

Nitekim Yüksek Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/5092 esas, 2021/747 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere "... Somut olayda; taraflar arasında imzalanan Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme'nin 8.2 maddesine göre ihale dökümanları arasında çelişki veya farklılık olması halinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin 1. Sırada uygulanmasının gerektiği belirtilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan Hizmet İşleri Genel Şartnamesine göre, yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup bunların ücretlerinin ödenmesinden doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmede işçi hak ve alacakları nedeniyle açıkça yüklenicinin (alt işveren davalıların) sorumlu olacağı belirtilmiş olup, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacaktır...." şeklindedir.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Bu nedenle mahkememizce yüklenicilerin işçiyi çalıştırdıkları dönem ile orantılı olarak kıdem tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiş, ancak bilirkişi raporunda 2015/175775 ihale numaralı sözleşmenin davalı ... Özel Güvenlik Dan.

Eğt. Alarm Cihazları ve Sis. Tic. Ltd Şti ile akdedildiği nazara alınarak rapordan ayrılınmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.