Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/370 K.2024/531

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/370 Esas

KARAR NO : 2024/531

...

DAVA

İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/05/2022

KARAR TARİHİ : 12/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile davacı alacaklı arasında 20.04.2014 tarihli taşeronluk sözleşmesi bulunduğunu,

davalının ... ile akdetmiş olduğu ... Şubelerindeki

işlerini taşeron sıfatı ile 20.04.2014 tarihli taşeron sözleşmesi ile davacıya verdiğini, bu kapsamda,

davacı tarafından sözleşmeye bağlı olarak yapılan işin gerekleri usulüne ve sözleşmeye uygun olarak

yerini getirilmiş ise de davalı tarafça davalı uhdesinde bulunan %5 nakit teminat tutarı olan 306.000 TL,

... iptal edilen 168.000 TL kamyon eksikliği cezası, 18.000 TL greyder

eksikliği cezası tutarı hakedişlerden kaynaklı ödemelerin davacıya yapılmadığını, 9. ve 10. hakkedişlerde

iş bu cezaların ve miktarların davacıdan kesildiğini, cezaların yersiz ve gereksiz olduğuna dair karayolları

....İptal Komisyonu kararının da bulunmasına rağmen davalı tarafça

iş bu iptal edilen cezaların (168.000,00 TL ve 18.000,00 TL’nin) iadesinın yapılmadığını,

Sözleşmeden kaynaklı bakiye alacağı 500.000,00 TL için ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun 27.10.2016 havale

tarihli itiraz dilekçesi ile borca itiraz ettiğini, kararının kendilerine tebliğ edilmediğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya verilen iş sınırları içinde ölümlü/yaralamalı ve maddi hasarlı kazalar meydana

geldiğinden bahisle, sözleşmenin 14. maddesine göre davalının herhangi bir kaza veya hasar halinde,

maddi ve manevi zararlara maruz kalanlarla taşeron adına anlaşmaya/sulh olmaya, zararları tazmin

etmeye ve tazmin bedellerini taşeron hesabına borç olarak kaydetmeye ve alacaklarından kesmeye

yetkili kılındığının,

Sözleşmenin 16. maddesine göre taşeron çalıştırdığı herbir işçiye ait "işe giriş bildirgelerini", "işe

giriş sağlık raporlarını", "işten çıkış bildirgelerini", "prim ödeme makbuzlarını", "aylık prim ve hizmet

sigorta bildirgelerinin ... onaylı suretlerini", "onaylı aylık puantaj raporlarını", "aylık ücret

bordrolarını", "ücret ödeme makbuzlarını", "işten ayrılan işçilerden alınan yükleniciyi de kapsayan

ibranamelerini", "bölge çalışma müdürlüğü bildirimlerinin birer örneklerini" yükleniciye her ay vermek

zorunda olduğu, işin başlangıcından itibaren söz konusu belgelerin birer örneklerinin 3 gün içinde

davalıya teslim edilmesinin, sözleşmenin 17. maddesi ile 18. maddesine göre aylık ücretlerin düzenli

olarak ödenmiş olmasının, iş yerinde iş sağlığı ve iş güvenliği önlemlerinin alınmış olmasının

gerektiğinin,

Anılan belgelerin 3 gün içinde müvekkile teslim edilmemesi durumunda akde aykırı davranış

nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshedileceği ve davalıda bulunan davacı alacakları üzerinde

bloke/hapis hakkının kullanılacağının, teslim edilecek belgelere göre davacı tarafından çalıştırılmış

işçilerin yüklenici keşideciden talep edebilecekleri her tür özlük hakları tutarının da davalı tarafından

zamanaşımı süresince bloke edileceğinin,

Ölümlü/yaralamalı kaza ve maddi hasarlardan doğacak ve davalıya yöneltilecek taleplerin

teminatı olmak üzere sözleşmenin 21. maddesinde belirtilen 500.000,00 TL kesin ve süresiz teminat

mektubunun verilmesinin, teminat mektubu verilinceye kadar taşeron alacaklarının teminat olarak

bloke edileceğinin ihtarnameyle bildirildiğinden bahisle,

Sözleşmeye istinaden, davacı tarafından aşağıdaki hususlar yerine getirilmediğinden, işin

tamamlanmasında gecikmeye sebebiyet verildiği, davacının, işçi ödemelerini zamanında yapmadığı,

davacı adına bir kısım işçi ödemeleriyle ..., idari para cezası ve faizlerinin ödemesinin davalı tarafça

yapıldığı belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce talimat yolu ile mali müşavir bilirkişiden alınan 11.11.2022 tarihli raporda özetle.

"Dava dosyalarındaki belgelere göre davanın temelinde davacının davalıya sunduğu hizmete karşılık düzenlenen hak edişlerden sözleşmeye davalı olarak kesilen nakti teminat ve cezalar için kesinlen fatura tutarlarına ilişkin ödemenin tahsili için davalı adına tesis ettiği takibe davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile alacağın tahsili noktasında toplanmaktadır, davacı tarafından yerinde tarafımıza ibraz edilen ticari defterlerinden yevmiye defterinde 20.04.2014 tarihli sözleşmenin 21. maddesine istinaden davalı tarafından 14 adet hak edişten 300.685,00 TL %5 nakti teminat kesintisi olduğu kayıtlarda yer aldığı tespit edilmiştir.

Davalı hak edişlerinden .... payına 3 adet fatura mukabilinde 306.850,00 TL yansıttığı, bu fatura tutarlarının davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu yerinde yapılan inceleme ile tespit edilmiştir.

Türk Ticaret Kanunun Defter Tutma Yükümlüğü başlıklı 64. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ticari defterler, açılış ve kapanışlarında noter tarafından onaylanır amir hükmüyle davacının defterlerinin ... standartlarına göre tutulduğu açılış ve kapanış kayıtlarının noter onayından geçtiği ve kanunun aradığı özelliklere sahip olduğu takdiri delil niteliğinde olduğu tespit edilmiştir." şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 25.02.2023 tarihli raporda özetle; "Davacının davalıdan Taşeron Yapım Sözleşmesi kapsamında %5 nakit teminat alacağı

hususunda,

Dava dosyasında, Taşeron Yapım Sözleşmesinin 21. maddesi çerçevesinde davacının

hakedişlerden %5 nakdi teminat kesintisi yapıldığı, ancak davacı tarafından davalı tarafa kesin teminat

mektubunun verildiğine dair herhangi bir evrak bulunmadığı,

Davalının defterlerinde yapılan mali inceleme sonucunda, Taşeron Yapım Sözleşmesi kapsamında

düzenlenen hakedişlerden davalının davacı alacaklarından 204.831,67 TL teminat kesintisi uyguladığı

kayıtlı iken davacı yasal defterlerinde 14 adet hakedişten 300.685,00 TL teminat kesintisi uygulandığı

kayıtlı olup, taraf ticari defterlerindeki uyumsuzluğun, davalı yasal defter kayıtlarında yer almayan 2

adet hakediş ile 13.03.2015 tarih 23016 sıra numaralı 42.700,00 TL’lik nakit teminatın mahsubundan

kaynaklandığı, bu nedenle davacının nakit teminat kesintisinden 300.685,00 TL alacağının bulunduğu, Yüklenici Yapım Sözleşmesi kapsamında hakedişlerden kesilen ve Karayolları 1. Bölge

Müdürlüğü Değerlendirme Komisyonu kararıyla iptal edildiği halde davalı tarafından davacıya iade

edilmeyen 168.000,00 TL kamyon eksikliği ve 18.000,00 TL greyder eksikliği cezası hususunda; Yüklenici Yapım Sözleşmesi kapsamında düzenlenen hakedişlerde Karayolları 1. Bölge

Müdürlüğünce uygulanan cezalardan toplam 252.650,00 TL’nin Taşeron Yapım Sözleşmesi kapsamında

yapılan işlere ait olduğu, bu cezaların 75.000,00 TL’sinin Değerlendirme Komisyonu kararıyla iptal

edildiği, iptal edilmeyen ceza toplam tutarının 252.650,00 - 75.000,00 TL = 177.650,00 TL olduğu, davalı

tarafından düzenlenen faturalarla davacıya toplam 306.850,00 TL yansıtıldığı, bu bağlamda davacının

davalıdan uygulanan ve iptal edilen cezalar bakımından 306.850,00 - 177.650,00 = 129.200,00 TL

alacaklı olduğu, Teknik inceleme başlığı altında hesaplamalarına yer verilen tespit ve değerlendirmeden de anlaşılacağı üzere idarenin kesmiş olduğu cezaların bir kısmının iptal edilmesiyle davacının, iptal edilen

cezaları davalıdan talep edebileceği, ... greyder eksikliği nedeni ile

kesilen 18.000 TL’nin Taşeron Yapım Sözleşmesi kapsamında olduğu ve Değerlendirme Komisyonunca

iptal edilmeyen bu cezanın davalıdan iadesinin talep edilemeyeceği,

2014 yılı Mart-Nisan-Mayıs ayları hakedişlerinden kalan alacaklar hususunda,

Davacının 2014 yılı Mart-Nisan-Mayıs ayları hakedişlerinden kalan alacaklarının davaya konu

edildiği görülmekte ise de dava dava dilekçesinde Aralık ayına ait 9 nolu hakediş raporu ile Şubat ayına

ait 10 nolu hakediş raporu ve her iki hakedişe ait kesinti tutanaklarının olduğu görülmüş, Taşeron Yapım

Sözleşmesine ait söz konusu 2014 yılı Mart-Nisan-Mayıs aylarına ait hakedişler bulunamadığı

Tespit ve hesaplanmış olup" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 03.04.2024 tarihli ek raporda özetle; "Kurulumuzca yapılan Dosyada yapılan detaylı inceleme, tespit ve hesap sonucunda; Taşeron yapım Sözleşmesi kapsamında yapılan işlerde davacının davalıdan alacağının, yol bakım,

eksik makine, teknik personel ve yolların 3 saatten fazla kapalı kalması kesintilerine ilişkin olarak,

129.200,00 TL, hakedişlerden kesilen teminat kesintilerine ilişkin olarak 300.685,00 TL olmak üzere

toplam 429.885,00 TL olduğu, Davacının ... Sayılı icra dosyasından takip tarihi 27.09.2016

tarihinden itibaren toplam 429.885,00 TL ve aşamalı avans faizi talep edebileceği, tespit ve hesaplanmış olup" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline yöneliktir, davacı taşeron davalı ise yüklenicidir.

Davacı, taraflar arasında 20/04/2014 tarihli sözleşmenin bulunduğunu, davacının sözleşme konusu işi eksiksiz olarak yerine getirdiğini, buna rağmen davalı uhdesinde bulunan %5 nakit teminat tutarı olan 306.000,00 TL,...Müdürlüğü tarafından iptal edlen 168.000,00 TL'si kamyon eksikliği, 18.000,00 TL'si grayder eksikliği cezası tutarlarının hakedişlerinden haksız olarak kesildiğini, yapılan takibe de haksız olarak itiraz edildiğini beyanla itirazın iptalini talep etmiş, davalı cevabında, işin tamamlanmasında gecikmeye sebebiyet verildiğini, davacının işçilerine ilişkin ödemeleri zamanında yapmadığını,

davacı adına bir kısım işçilik ödemelerinin yapıldığını, ... idari para cezalarının ve faizlerinin ödendiğini, teminatın iadesi koşullarının oluşmadığını, iş sahibi idare tarafından davacının yaptığı işlemlere bağlı olarak ceza kesintisi uygulandığını ve davanın reddini talep etmiştir.

... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine taraflar arasındaki 20/04/2014 tarihli sözleşmeden kaynaklı olarak 500.000,00 TL üzerinden başlatılan ilamsız takibe davalının takibe borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

Dava dışı iş sahibi ... davalı ile akdedilen sözleşme çerçevesinde düzenlenen tüm hakedişler, cezalar, keşif ve süre uzatım yazıları geçici ve kesin kabul tutanakları celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Taraflar arasında 20/04/2014 tarihli Taşeronluk Sözleşmesi ile davacı taşeronun davalı yüklenicinin taahhüdünde bulunan ... Şubelerin Söz Konusu İş Kapsamında Bütün İşlerin yüklenicini idare ile 18/04/2014 tarihinde yaptığı sözleşme uyarınca 7.000,000,00 TL KDV birim fiyat usulü ile anahtar teslim teslim usulüne ilişkin sözleşme akdedildiği, akdedilen bu sözleşme ile 6098 sayılı TBK'nın 470. vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisi kurulduğu, sözleşmenin eki olarak Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin kabul edildiği ayrıca, sözleşmenin 26. maddesinde yüklenici ile idare arasındaki ana sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde; taraflar arasında sözleşme konusu işin eksik ve ayıplı olarak ifa edildiği iddia edilmemiş olup uyuşmazlık, işin geç teslim ediip edilmediği teminat iadesi talebi yönünden davalının davacı adına ve onun işçilerine işçilik ücretleri, ... primleri, idari para cezaları ve faizlerini ödeyip ödemediği, teminatın iadesi şartlarının oluşup oluşmadığı, yine ödenen cezai şart kesintilerinin iade edilip edilemeyeceğine yöneliktir.

Taraflar arasındaki sözleşmede ... zikredilmiş olup, davacı tarafından sunulan hakedişlerde davacı tarafından hakedişlerden kesilen cezai şart kalemlerine usulüne uygun itiraz edilmese de, yine sözleşmede ana sözleşmenin iş bu sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanmış olup, asıl sözleşme kapsamında kesilen ancak iade edilen cezai şartların ispatlanması durumunda davacıya iadesi gerekir.

İdare ile davalı arasındaki geçici kabul tutanağında yapım işinin bitirilmesi gereken tarihin 18/08/2015 olduğu ancak işin 31/05/2015 tarihinde, bitirilmesi gereken tarihten 79 gün önce bitirildiği anlaşılmıştır.

Ana sözleşme kapsamında düzenlenen 15 adet hakedişte davalı yükleniciye yol bakım, eksik makine, teknik personel, yolların 3 saatten fazla kapalı kalması ve araç tamir bedeli kesintisi adı altında toplamda 900.979,25 TL kesinti yapıldığı, iş bu dava dosyası kapsamında kalan işlere ilişkin kesilen ceza tutarının ise 252.650,00 TL olduğu, kesilen cezalardan 75.000,00 TL'sinin Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü Değerlendirme Komisyon Kararı ile iptal edildiği , davalı tarafından davacıya yansıtılan fatura bedellerinin 177.650,00 TL'sinin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu,

ancak davalı tarafından davacıya toplamda 306.850,00 TL bedelli fatura yansıtıldığı anlaşılmakla iadesi gerekli cezai şart bedelinin 129.200,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafından yine taşeron adına ve hesabına işçilik ödemeleri, ... primleri yapıldığı savunulmuş ise de, bu savunmanın ispat edilemediği, yine ana sözleşmede gecikme cezası uygulanmadığı, davacı tarafından sunulan ...lişiksiz belgesine yönelik olarak itirazın da olmadığı anlaşıldığından bilirkişi heyeti tarafından çıkartılan toplamda 429.885,00 TL davacı alacağı üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, alacak yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.