İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/370 K.2024/1156

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffa ...'in müvekkillerinin kızları olduğunu, 25/11/2017 günü davalı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı kamyonet ile Edremit'ten Ezine istikametine seyir halinde iken yolda karşıdan karşıya geçmekte olan müteveffa ...'e çarptığını, müteveffanın hayatını kaybettiğinde henüz 23 yaşında olduğunu, müvekkili ... için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ve HMK 107.maddesi gereğince ıslah edilmek üzere şimdilik 5.000-TL destekten yoksun kalma tazminatının araç maliki ve sürücü davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte; davalı ...

Sigorta A.Ş.'den sigorta limitleri dahilinde ve başvurunun yapıldığı tarihten itibaren, ancak davalı şirket tarafından yapılan 5.707,68-TL tazminat ödemesi poliçe limitlerinden düşülerek avans faizi ile birlikte tahsilini, müvekkili ... için 500-TL cenaze giderinin araç maliki ve sürücüsü davalılardan ölüm tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den sigorta limitleri dahilinde ve başvurunun yapıldığı tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilini, müvekkili ... için 15.000-TL manevi tazminatın, araç maliki ve sürücü davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini, müvekkili ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ve HMK 107.maddesi gereğince şimdilik 5.000-TL destekten yoksun kalma tazminatının araç maliki ve sürücü davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte;

davalı sigorta şirketinden sigorta limitleri dahilinde ve başvurunun yapıldığı tarihten itibaren, ancak davalı şirket tarafından yapılan 9.304,84-TL tazminat ödemesi poliçe limitlerinden düşülerek avans faizi ile birlikte tahsilini, müvekkili ... için 15.000-TL manevi tazminatın, araç maliki ve sürücü davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın zamanaşımı süreleri geçtiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun bedeni zararlarda 330.000 TL azami poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, poliçelerinin vadesinin 01/11/2017- 01/11/2018 olduğunu, zamanaşımı def'ilerinin dikkate alınarak davanın reddini, tarafların kusur durumunun tespiti için rapor alınmasını, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde SGK tarafından yapılan - yapılacak ödemelerin müvekkili şirketin sorumluluğundan tenzili gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ve ...Paz. Tic. Ltd Şti vekilinin cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada davacının tüm iddialarına ve taleplerine itiraz ettiklerini, zira 25/12/2017 günü meydana gelen olay nedeniyle Ayvacık Asliye Ceza Mahkemesi 2019/143 E. Sayılı dosyasından alınan ATK raporundan da anlaşılacağı üzere araç sürücüsü olan müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davacıların ...

Sigorta A.Ş.'den almış oldukları maddi tazminat ödemesinin yeterli ve fazla olduğu anlaşılacağını, müvekkilinin kazanın meydana gelemsinde kusuru olmamasına rağmen sigorta şiketince yapılan tazminat hesabında müvekkilin %25 kusurlu olduğu kabul edilerek maddi tazminatın hesaplanmış olduğunu, bu bapta sigorta şirketince yapılan ödemenin yeterli olup davacıların maddi tazminat taleplerinin haksız olarak zenginleşmesine sebebiyet vereceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "1-Davacı ...’in, destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderine ilişkin davasının kabulü ile, 15.137,25-TL. tazminat, 500-TL. cenaze gideri olmak üzere toplam, 15.637,25-TL.’nin, davalı sigorta şirketi yönünden 19/09/2018 tarihinden, diğer davalılar yönünden 25/11/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacak şekilde) tahsili ile iş bu davacıya verilmesine, 2-Davacı ...’in, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin davasının kabulü ile,

19.846,71-TL. tazminatın,davalı sigorta şirketi yönünden 19/09/2018 tarihinden, diğer davalılar yönünden 25/11/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olacak şekilde) tahsili ile iş bu davacıya verilmesine, 3-Davacıların, davalılar ...

Pazarlama Tic.Ltd.Şti. ve ...’a karşı açtıkları manevi tazminat davalarının kabulü ile davacı ... için 15.000-TL, davacı ... için 15.000-TL. manevi tazminatın, 25/11/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Pazarlama Tic.Ltd.Şti. ve ...’dan alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

25.11.2017 tarihli trafik kazası sonucu müvekkili şirket tarafından davacılara 15.012,52 TL, ödeme yapıldığını, anılan ödemeyi kabul etmesi ile müvekkili şirketin sigorta poliçesi hükümlerini tamemen yerine getirdiği net bir şekilde kabul ve ikrar edildiğini, ödeme yapılmış olması nedeniyle bakiye tazminat bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere zararın tespiti için davacılar tarafından elde edilen kazanımların belirlenmesi ve aleyhe hüküm kurulacak olması halinde bu kazanımların belirlenecek tazminattan indirilmesi gerektiğini,

hazine müşteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı seçilerek anılan hesaplamalar yaptırılmalı, bu konuda uzman olmayan hukukçulara bu görevin verilmemesi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti için hem ATK Trafik İhtisas Dairesinden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, davada ispat külfetinin davacılarda olduğunu, bu kapsamda müteveffanın, başvuranlara "destek" olduğu hususunun ispatlanmasının zaruri olduğunu, mahkeme tarafından kendileri aleyhine avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu,

müvekkili şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Destek kavramı, gerçekleşmiş veya gerçekleşmesi umulan bir bakım ilişkisini gösterir. Eylemli ve düzenli olarak bir kimsenin geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak biçimde ona yardım eden veya olayların olağan akışına göre eğer ölüm gerçek1eşmeseydi az veya çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bu manada, bir başka kişiye fiilen bakan, onu geçindiren veya ileride bakma, geçindirme ihtimali bulunan kişi, destektir.

İlk durumda eylemli destek, ikinci durumda ise varsayımsal (farazi) destek kavramı söz konusudur. İfade olunan bu hususlar, gerek öğretide gerekse Yargıtay uygulamalarında kabul edilmiş olup, destek kavramının sadece mali olarak yardımı ifade etmediği, bakım ve hizmet etmek suretiyle sağlanacak katkıyı da kapsadığı genel olarak kabul edilmektedir. Somut olayda; davacılar ölen çocuğun anne ve babasıdır.

Çocuğun ölmeyip yaşaması halinde, ileride anne ve babasına mali olarak ve bu mümkün olmasa bile hizmet ederek ve bakımlarını sağlayarak destek olacağı aşikar olduğundan ölen çocuğun yaşı itibariyle destek olmadığına değinen istinaf talebi yerinde değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/370 E. ve 2019/2705 K. sayılı kararı).

Mahkemece ATK 'dan alınan kusur bilirkişi raporuna göre sürücü ...'ın % 20, desteğin ise % 80 oranında kusurlu olduğu, aynı olay nedeniyle ceza yargılamasının yapıldığı Ayvacık Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/143 Esas 2021/146 Karar sayılı dosyasına sunulan ATK ve trafik bilirkişi raporuna göre sürücü ...'nın tali , desteğin asli kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmektedir.

Bu durumda Mahkemece aldırılan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Davalı Sigorta Şirketi tarafından yapılan başvuru üzerine davacılara 19/09/2018 tarihinde ödeme yapıldığı, dosya kapsamına ibraname sunulmadığı görülmüştür. Bu doğrultuda taraflar arasında imzalanan ibraname bulunmadığından KTK'nın 111.

Maddesi kapsamında ortada anlaşma olmadığından dava tarihinden önce yapılan ödeme ile ödeme tarihi itibariyle yapılması gereken ödeme arasında orantısızlık bulunup bulunmadığının araştırılmasına gerek yoktur.

Bakiye alacak yönünden usulünce verilmiş ibraname bulunmadığı için Yargıtay 17. HD'nin içtihatlarına uygun şekilde önceden yapılan ödeme makbuz hükmünde kabul edilerek dava tarihinden önceki ödeme rapor tarihine kadar güncellenerek tazminattan mahsup edilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

(Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/14406 E.2018/8459 Karar sayılı kararı) Hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişinin uzmanlığının teslim tutanağında aktüerya uzmanlığı olarak gözükmesi nedeni ile bu yöne değinen istinaf başvurusu yerinde değildir.

İlk Derece Mahkemesince SGK'ya rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş olup müzekkere cevabına göre davacılara herhangi bir ödeme yapılmadığının saptanması karşında bu yöne değinen istinaf talepleri yerinde değildir. Zarara neden olan aracın ruhsat kaydında kullanım amacı “yük nakli-hususi” yazmaktadır.

Soruşturma aşamasındaki beyanlardan kazaya karışan aracın ticari kullanım sırasında gerçekleştiği ispat edilemediğinden ve hususi kullanım sırasında zarar gerçekleştiğinden faiz türü olarak yasal faiz yerine avans faizine karar verilmiş olması doğru olmamıştır. Bu nedenle; davalı ...

Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı faizin türü yönünden düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.