Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/477 K.2023/713

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/477 Esas

KARAR NO : 2023/713

HAKİM : ..... KATİP : .....

DAVACI : ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALILAR : 1- ..... VEKİLİ : Av. ..... : 2- ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/07/2022

KARAR TARİHİ : 03/11/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 23/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının üst hakkına sahip olduğu .....Parsel sayılı taşınmazda, ... kapsamında, ..... (...) destekli yapılması planlanan, " ....." faaliyeti projesinin yapı ruhsatının 28.12.2020 tarihinde onaylandığı, davacı ile ... arasında 25.03.2021 tarihinde imzalanan sözleşmede, projenin yapımına 25.03.2021 tarihinde başlanacağı ve en geç 25.03.2022 tarihinde söz konusu projenin tamamlanacağının kararlaştırıldığı, Ancak taşınmazda bulunan ve davalı ...

A.Ş.(...) tarafından hiçbir hukuksal nedene dayalı olmaksızın dikilen ve davalı ... A.Ş.(...) tarafından işletilen yüksek gerilim hatlı elektrik direğinden dolayı projenin yapımına 1 yıl sonra başlanabildiği, Projenin bitim süresinin yaklaşmasıyla, projenin iptal edilmesi halinde muhtemel fesih ve cezalarla karşılaşmamak üzere, maliyetlerin her geçen gün artması,

zararın en aza indirilmesi amacıyla enerji nakil hattının taşınması beklenmeksizin bir an önce proje yapımına başlanması için Mart 2021 tarihinde yapımına başlanması gereken ahır projesinin yapımına ancak Ekim 2021 ayının sonlarına doğru başlanabildiği Davacı şirket yetkilisinin 23.11.2021 tarihli dilekçesi üzerine ...'ın 30.11.2021 tarihli yazısında "İletkenlerin, 2021 yatırım dönemleri kapsamında inşaat alanından kaldırılacağının ve can ve mal güvenliği açısından, iletkenler kaldırılıncaya kadar inşaatın durdurulmasının gerektiğinin" bildirildiği, bunun üzerine inşaat faaliyetlerinin durdurulmak zorunda kalındığı,

30.11.2021 tarihli dilekçenin üzerinden yaklaşık 5,5 ay geçmesine rağmen kaldırılmaması üzerine davalı şirket yetkilisince gerekli girişimde bulunulduğu, 16.02.2022 tarihinde mail yoluyla iletkenlerin kaldırılmasının talep edildiği ancak bu taleplerden de herhangi bir sonuç alınamadığı, Elektrik direğinin tüm taleplere rağmen kaldırılmamasıyla davacının zararlarının her geçen gün ciddi oranda artması nedeniyle davalıya gönderilen ihtarnameyle, elektrik direğinin ivedilikle kaldırılması ve fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere davacının uğradığı 2.000.000,00TL maddi zararın 3 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği,

İhtarnameye istinaden davalı ... tarafından iletkenlerin, 10.05.2022 tarihinde kaldırıldığının 18.05.2022 tarihli cevabi yazıyla davacıya bildirildiğini, Geç de olsa elektrik direğinin ve yüksek gerilim hattının kaldırılmasına rağmen, ihtarnameyle, davalı taraftan talep edilen fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 2.000.000,00TL maddi zararın davacıya ödenmediği, davalı ...'ın tüm taleplere rağmen 1 yıl 2 ay boyunca iletkenleri kaldırmamasına rağmen, ihtarname çekildikten 1 gün sonra elektrik direği ve yüksek gerilim hattının taşımasının, iletkenlerin taşınmasının çok zaman ve uğraş gerektirmediğini gösterdiği,

buna göre kısa bir süre içerisinde kaldırılabilecek olan elektrik direği ve yüksek gerilim hattının taşınmasının davalı tarafça ağırdan alındığı, projenin tamamlanamaması nedeniyle inşaat maliyetlerindeki olağanüstü artışlar, enflasyon ve döviz kurundaki artışlar, inşaatın tamamlanamaması nedeniyle sözleşme kapsamında 2.destek taksitinin alınamaması ve söz konusu destek yardımının karşılayacağı maliyet oranının fiyatlardaki yükselmelerden kaynaklı düşmesi,

hayvancılık faaliyetine başlanamaması vs nedenlerle davacının telafisi güç ciddi zararlara uğradığı ve zararının giderek arttığı belirterek şimdilik 100,00 TL (belirsiz alacak davası) ve munzam zarar olarak şimdilik 50,00 TL'nin (belirsiz alacak davası) zarar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davalı kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, Tüm yazışmalar, iki şirket arasında gerçekleşmiş olup iddia edilen zarardan, sürece ilişkin bir bilgisi ve dahli bulunmayan davalı kurumun sorumlu tutulması kabul edilemeyeceğini, davacı kurum iki şirket arasındaki sorundan haberdar olduğunda uyuşmazlığın sona erdiğini, Davacının iddialarını ispatlar nitelikte herhangi bir delili bulunmaması karşısında işbu davanın haksızlığı ve reddi gerektiğini, somut olayda bir para borcu bulunmadığı gibi temerrüt de söz konusu değildir ve bu nedenle munzam zarardan söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin söz konusu zararın ortaya çıkmasında herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmamadığını, Öncelikli olarak hak düşürücü süre ve zamanaşımı yönünden itirazda bulunduklarını Açılmış olan davayı kabul etmemekle birlikte dava konusu elektrik iletkenleri devlet zamanında ... tarafından dikildiğini, davacı tarafın talebi üzerine kaldırılması için planlı programa alındığını, davalı şirketin yatırım ve programına uygun olarak davacının talebi yerine getirilerek hat kaldırıldığını, Maddi bir tazminattan bahsedebilmek için somut bir zararın bulunması gerektiğini, davalı şirket elektrik hattı ile ilgili talepleri değerlendirildiğini, planlı programa dahil edilerek hat kaldırıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce mali müşavir bilirkişiden alınan 20.12.2022 tarihli raporda özetle; " Şirket merkezi ... ve Hayv. Tic. Ltd. Şti. ..... adresine gidilerek yapılan tespitte yasal defterlerin zamanında tasdik olduğu ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu tespit edilmiştir. Söz konusu ... ve Hayv. Tic. Ltd.

Şti. ile ... arasında yapılan sözleşmenin ve bu projenin yapım işlerini üstlenen ... ile de sözleşme yapıldığı tespit edilmiştir.Bu sözleşmeye istinaden ...’e avans şeklin de 854.675.41 TL ödeme yapıldığı tesbit edilmiştir. ... tarafından yayımlanan "İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik-Araç Gereç Fiyatları Listeleri" yapım işlerinin 2020 yılı tarihli maliyeti 2.049.536,00TL ... ve Hayv.Tic.Ltd Şti 2021 yasal defterlerin de yatırım maliyeti olarak herhangi bir gider kalemleri tesbit edilememiştir.

Projeye göre yapı ruhsatı 28/12/2020 tarihinde çıkmış ve sözleşme tarihi 25/03/2021 tarihi olan projeye bahsedildiği gibi başlansa idi 2.049.536,00 TL olacaktı hala devam etmekte olan projenin şu ana kadarki maliyeti yasal defterler de tesbit edilememiştir. TTK md. 65- (2) Defterlere yazımlar ve diğer gerekli kayıtlar, eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli olarak yapılır. Bu hükme göre.

Ticari defterlerinin usulüne uygun olarak işlendiği tespit edilmiştir" şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 28.04.2023 tarihli raporda özetle: "Davacı talebinin; talep sonucunun belirlenebilmesinin. mümkün - olmaması nedeniyle, belirlenebildiği anda HMK m. 107/2 gereğince talebin artırılması suretiyle, maddi zarar olarak şimdilik 100,00 TL (belirsiz alacak davası) ve munzam zarar olarak şimdilik 50,00 TL olduğu, ..... parselin tapu kaydında; ..... parselin 14.185,04 m? yüzölçümlü, “tarla” nitelikli taşınmaz olduğu; maliki, .....

Şirketi olarak belirtilen taşınmazın, davacı maliki lehine 17.12.2020-14.12.2035 tarihleri arasında 15 yıl süre ile üst hakkı tesis edildiği, taşınmazın 01.07.2019 tarihinde ... tarafından satın alındığı 28.12.2020 tarihinde ..... parsel sayılı taşınmaz üzerinde, bağımsız bölümlerin kullanım amacı "Tarım ve Hayvancılık” olan 1.905,76 m? ve kullanım amacı “Ortak Alan (Depo)” olan 410,10 m? olmak üzere toplam 2.315,86 m? yüzölçümlü inşaat için yapı ruhsatı düzenlendiği,

ahır inşaat alanı içinde ENH direği bulunduğunun yapı ruhsatı almak için gerekli olan aplikasyon krokisinde açıkça görülebildiği , Davacı tarafından taşınmazın satın alındığı 01.07.2019 tarihinden başlamak üzere 25.03.2021 tarihinde imzalanan sözleşme sürecine kadar olan dönemde, üst hakkı tesis edilmesine ve taşınmaz üzerinde yapı ruhsatı almasına rağmen ..... direğinin deplasesi için davalı ...'a başvuruda bulunulmadığı, Davacı tarafından davalı ...'a yapılan ilk başvurunun sözleşmenin imzasından 4 ay sonra 26.07.2021 tarihinde, eksik evrak ile yapıldığı,

yapılan başvurunun “Dağıtım Tesislerinin Deplase/İptaline İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslar” ın md. 5 hükmüne uygun olmadığı, Davacının dosya kapsamında 2. Başvurusunun 23.11.2021 tarihinde yapıldığı, bu yazıya göre 2021 yılının 10. Ayında inşaata başlanmış olduğunun belirtildiği, buna göre 25.03.2021 tarihinde yatırım sözleşmesinin imzalanmasıyla başlaması gereken çalışmaların 6 aylık gecikmeyle başladığı, davacının, enerji nakil hattı ve direğinin kaldırılmasından önce inşaat imalatlarına başladığı ve imalatlara devam ettiğini beyan ettiği, yapı ruhsatıyla birlikte yapılması gereken deplase talebinin geç yapıldığı,

davacının, yatırım kapsamında yapım işinde en önemli engellerden biri olduğu görülen taşınmaz üzerinden elektrik nakil hattı ve direğinin geçmesi sorununun çözümü için ilk resmi başvuruyu eksik evrakla Yatırım Sözleşmesi tarihinden yaklaşık 4 ay sonra yaptığı , 2. Başvurunun ise 8 ay sonra yapıldığı,

Dağıtım tesislerinin deplasesinin ... ... tarafından hazırlanan “Dağıtım Tesislerinin Deplase/İptaline İlişkin Uygulanacak Usul ve Esaslar” ve 28.10.2020 tarih ve 31288 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren .....yatırımlarının Belirlenmesine İlişkin Usul Ve Esaslar dahilinde yatırım programına alınarak yapılması gerektiği, söz konusu mevzuat gereği deplasenin teknik ve idari süreçlerle yapılması gerektiği, OG direk deplasesi için en az 6-7 aylık sürece ihtiyaç olduğu, Davalı ... tarafından deplasenin 2. Başvurudan 5 ay 17 gün sonra, mevzuata uygun şekilde gerçekleştirildiği,

davacının yatırım programında gecikmesinde ve/veya zarar etmesinde davalı ... kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, 9. Davalı ... ile davalı ... arasında imzalanan ..... md.7/7 gereğince deplase işleminde, davacının yatırım programında gecikmesinde ve/veya zarar etmesinde davalı ... ...'nün kusur ve sorumluluğunun bulunmadığı, davacının taraf olduğu yatırım sözleşmesinin 25.03.2021 tarihinde imzalandığı, imzalandığı tarihte sözleşmeyle belirlenen yatırımın başlaması gerektiği, ...' a yapılan 2. Başvuruda bahsedildiği üzere inşaata 10/2021 döneminde başlanıldığı, buna göre yatırımın sözleşme imzalanmasından sonra 6 ay gecikmeli başladığı,

davacı tarafından dava dilekçesinde inşaata 1 YıL gecikmeyle başladığının bildirildiği, dosya kapsamındaki faturalara göre ise inşaatın ilk aşaması olan hafriyat işlemlerinin sözleşmenin imza tarihi olan 25.03.2021 tarihinden sonra 3 ay 15 gün gecikmeli olarak başladığı, Dosya kapsamındaki faturalar üzerinde yapılan incelemeyle, faturalarda yer alan bir kısım imalatın davacı tarafından dosyaya sunulan keşif özeti ile uyumlu olmadığı, fatura üzerindeki imalatların kullanılıp/kullanılmadığı ve/veya ne kadarının dava konusu yatırım sözleşmesi kapsamında olduğunun belirlenmesi için inşaat mahallinde tespit yapılarak,

keşif ve proje karşılaştırması sonucu, sözleşmeye göre ... tarafından kabul edilenler ve edilmeyenler belirlenerek, varsa davacı zararının belirlenebileceği, Davacının dosya kapsamında .....direk deplasesi sebebiyle zarar ettiği olmadığı, söylemenin mümkün olmadığı değerlendirilmektedir" şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 03.08.2023 tarihli raporda özetle; "Sayın Mahkemenin verdiği görev uyarınca, dava dosyası muhteviyatının incelenmesi, tespit ve değerlendirmeler sonucunda, nihai takdir ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; İş bu ek raporda numaralı şekilde tek tek ve detaylı şekilde incelenerek değerlendirilen davacı itirazlarının uygun olmadığı, 2.28.04.2023 tarihli ve 41 sayfadan oluşan KÖK raporumuzdaki inceleme, tespit, görüş ve değerlendirmelerimizi değiştirecek bir husus bir bulunmadığı, değerlendirilmektedir." şeklinde görüş bildirmiştir. Dava taşınmaza haksız müdahale nedeniyle tazminata ilişkindir.

Davacı ..... İlçesi'nde davacının üst hakkına sahip olduğu taşınmazda ..... destekli olarak 300 başlık koyun ağılı işletmesi kurulması faliyetine ilişkin olarak projenin 28/12/2020 tarihinde onaylandığını, davacı ile ... ile 25/03/2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, ancak taşınmaz üzerinde davalı ...

AŞ tarafından işletilen yüksek gerilim hattına ait elektirik direği nedeniyle projenin yapımına 1 yıl sonra başlanıldığını, Nisan, Mayıs ve Haziran 2021 aylarında davalı ...Şirketine sözlü olarak taleplerde bulunulduğunu, 26/07/2021 ve 23/11/2021 tarihlerinde ise talebin yazılı olarak iletildiğini, ancak direğin kaldırılmadığını, Mart 2021 tarihinde başlanması gerekli olan projeye Ekim 2021 tarihinde başlandığını ancak ...Şirketince 23/11/2021 tarihli yazı ile projenin durdurulmasının istenildiğini ve inşaatın durdurulduğunu, ancak direğin yine kaldırılmadığını ve 16/02/2022 tarihinde e-posta yolu ile yine talepte bulunulduğunu,

09/05/2022 tarihinde noter aracılığı ile ihtarname gönderildiğini, 10/05/2022 tarihinde direğin kaldırıldığını beyanla 100 TL maddi, 50,00 TL ise munzam zararın davalılardan tahsilini talep etmiş, davalı ...

AŞ cevabında, dava konusu direklerin ... tarafından dikildiğini, davacının talebi üzerine yatırım programına alındığını ve hattın kaldırıldığını, ortada somut bir zararın olmadığını, davalı ... cevabında, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, diğer davalı ile 24/07/2006 tarihli .....Sözleşmesinin imzalandığını, daha sonra şirket hisselerinin devrine ilişkin olarak 28/06/2013 tarihli Hisse Satış Sözleşmesi imzalandığını dağıtım faaliyetlerinin diğer davalı ... şirketince yürütüldüğünü, tüm yazışmaların diğer davalı ile davacı arasında yapıldığını davalı ile ilgisinin olmadığını,

zarardan bahsedilemeyeceğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

.....'nun 10.03.2022 tarih, ..... sayılı ilamı "...Bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin gerçekten o dava ile ilgili olup olmadıkları hususu ise taraf sıfatı ile ilgilidir. Sıfat, dava hakkı ile taraflar arasındaki ilişkiyi ifade etmektedir.

Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu hâlde taraf sıfatı bir usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu subjektif hakkın özüne ilişkin maddi bir hukuk sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Kural olarak, bir davada davacı olma sıfatı (aktif husumet) o hakkın sahibine, davalı sıfatı (pasif husumet) ise; o hakka uymakla yükümlü bulunan kişiye (borçlu) aittir.

Davanın tarafları o davada gerçekten taraf sıfatına sahip ise mahkeme davanın esası hakkında inceleme yaparak karar verir ( ......). 23. Görülmektedir ki, mahkemenin davanın esası hakkında bir karar verebilmesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir.

Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatı yoksa, davanın esası hakkında bir karar verilemeyeceğinden, dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir. Taraf sıfatı, bir dava şartı, dolayısıyla bir usul hukuku sorunu değildir. Sıfat, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunudur.

Taraf sıfatının yokluğu, davada taraf olarak gözüken kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olduğu için def'i değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve mahkemece de kendiliğinden nazara alınması zorunlu bir olgudur. Aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 27.01.2016 tarihli ve ....... 11.11.2020 tarihli ve ....... 04.11.2021 tarihli ve ...... sayılı kararlarında da benimsenmiştir..." şeklindedir.

Buna göre eldeki davada davalı ... yönünden dosyada mevcut işletme hakkı devir sözleşmesi nazara alındığında pasif husumet yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; eldeki dava davacı tarafından davalılar tarafından taşınmaza direk dikilmek suretiyle el atmadan kaynaklı olarak tazminat talebine ilişkindir.

Dosyaya celp edilen tapu kayıtlarından .....parsel üzerindeki taşınmazda davacı lehine 17/12/2020 tarihinde 15 yıl süreli olarak üst hakkı tesis edildiği, davacı tarafından dava dışı ..... ilişkin yatırım programı kapsamında başvuruda bulunulduğu, taşınmaz üzerinde inşaat amacıyla 28/12/2020 tarihinde yapı ruhsatı alındığı, dava dışı ... arasında 25/03/2021 tarihli yatırım sözleşmesi akdedildiği, davacı ile dava dışı yüklenici arasında 10/04/2021 tarihli eser sözleşmesi ile taşınmaz üzerinde inşaat yapılmasının kararlaştırıldığı,

davalı ...'a 26/07/2021 tarihinde yazılan dilekçe ile taşınmaz üzerinde elektirik hattı geçtiğinden bahisle nakil güzergahının değiştirilmesinin talep edildiği, davalı tarafından 06/08/2021 tarihinde başvuru belgelerinin eksik olduğu gerekçesiyle tekrar müracaat edilmesi gerekçesiyle başvurunun işleme alınmadığı, davacı tarafından 23/11/2021 tarihinde davalı ...'a yeniden müracaat edilerek inşaatın başladığı enerji hattından kaynaklanabilecek sorunlardan dolayı davacının sorumlu olmadığı belirtilerek talebin tekrarlandığı,

... tarafından 30/11/2021 tarihli cevapta 2022 yılı yatırım dönemi kapsamında iletkenlerin inşaat alanından kaldırılacağı ve inşaatın durdurulmasının talep edildiği, devamında yapılan 16/02/2022 ve 21/04/2022 tarihli dilekçelere verilen 25/04/2022 tarihli cevapta ise 2022 yılı yatırım dönemi kapsamında yapılacağın belirtildiği direğin ise 10/05/2022 tarihinde deplase edildiği anlaşılmıştır.

Buna göre davacının yapı ruhsatına başvuru sırasında aplikasyon krokisi mevcut bulunduğuna göre bu tarih itibariyle enerji nakil hattı direğinin ahır projesi içerisinde kaldığının anlaşılır şekilde belli olduğu, yine Yatırım Sözleşmesi akdedildiği tarih itibariyle de direğin deplasesi için başvuruda bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Hükme esas bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere deplasesi talep edilen nakil hattının ana enerji yapılarından olması nedeniyle kamu amacına hizmet eden yapılardan olduğu açık olup, direğin deplase edilebilmesi için gerekli resmi izinlerin alınması ve yeni direk yerinin tespit edilebilmesinin süre alması gerektiği açıktır.

Davacı tarafından taşınmaz üzerinde 17/12/2020 tarihinde üst hakkı tesis edildiği ve inşaat alanı üzerinde nakil hattına ilişkin direğin kaldığının bilinmesine 28/12/2020 tarihinde yapı ruhsatı alınmasına rağmen ilk başvurunun 26/07/2021 tarihinde yapıldığı,

dağıtım tesislerinin deplaesine ilişkin olarak ... ...'nce hazırlanan esaslara göre öncelikle bir yaklaşık maliyet belirlenmesi gerektiği, rüzgar ve buz yükü dikkate alınarak 3 aylık süre içerisinde yeni bir yerin belirlenmesi gerektiği, netice olarak normal süreçler için davalı ...'ın 6-7 aylık bir süreye ihtiyacı olduğu davalının ise 5 ay 17 günlük süre içerisinde deplase işlemini gerçekleştirdiği anlaşılmakla diğer davalı yönünden de davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.