Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/588 K.2023/307

T.C. ...13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/588 Esas - 2023/307 T.C.

ANKARA

13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ...13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/588 Esas

KARAR NO : 2023/307

HAKİM :... KATİP : .... DAVACI :.... VEKİLİ : Av. ... DAVALI :... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tazminat (Ticari Satım Sözleşmeden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/09/2022

KARAR TARİHİ : 28/04/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflar arasında 28/.../2021 tarihinde “...

İhtiyacı 8.547.100 adet muhtelif bedenlerde koruyucu önlük ”işi kapsamında sözleşme imzalandığını, bu sözleşme kapsamında davalı şirkete bu hizmet karşılığında, sözleşme feshinden önce toplamda 2.137,070 adet ürünü ... nun belirlediği il sağlık müdürlüklerine teslim edildiğini, ... kusurlu davranılarak kabulleri yapılan faturaları sözleşmenin 23. maddesinde belirtilen 10 gün içinde ödenir hükmüne uymadığını, ... nun talebi üzerine şirket tarafından ihale bedelinin tamamı üzerinden fatura edildiğini,

davalı tarafın ödemeleri zamanında yapmayarak davalının teslimi kararlaştırlan malların üretimini gerçekleştirmesi imkansız hale gelmesine sebep olduğunu, sonraki süreçte davalının “ürünleri zamanında teslim edilmediğinden” 19/01/2022 tarihinde sözleşmeyi feshederek,

davacı şirketin şimdilik 200.000,00 TL kar kaybına, irad kaydedilen 1.733.351,88 TL'lik kesin teminatın şimdilik 100.000,00 TL'nin, haksız ve usulsüz alınan gecikme cezasının 83.066,86 TL'den şimdilik....000,00 TL'nin, ifa edilmeyen kısmına isabet eden cezai şart olarak alının 21.665.901,40 TL'nin %10'una denk gelen 2.166,590,14 TL'den şimdilik 150,000,00 TL'min, fesih ...olarak alınan 54.600,58 TL'nin şimdilik 10.000,00 TL'nin şirkete iadesinin talebi ile huzurdaki davanın kabulü ile davalının tazminata hükmedilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının davaya konu ettiği iddiaların gerçeği yansıtmadığını, ihale ek şartlar listesinin 14.maddesinde Ödemeye dair hükmüm 90 gün içinde gerçekleşeceğinin belirtildiğini,davacı tarafından da bu durumun kabul edilerek sözleşmeye imza attığını,konu ile ilgili itirazı ve zeyilname talebi olmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmayarak teslim edilmesi gereken ürünleri süresinde teslim etmediğinden müvekkil idare tarafından ,

.......noterliği aracılığıyla ,davacı firmaya 20/09/2021 tarih ve ... sayılı ihtar çekilerek 10 gün içinde teslimatın tamamlanması aksi halde 28/.../2021 tarili teminatın irat kaydedilerek sözleşme eki ticari şartnamenin ilgili hükümlerinin uygulanacağının ihtaren davacıya bildirildiğini, dolayısıyla Davacı firmanın sözleşmesi haklı olarak feshedişmiş olup,idarece yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce talimat yolu ile mali müşavir bilirkişiden alınan 28.12.2022 tarihli raporda özetle. "Taraflar arasında 28/.../2021 - tarih , ... nolu sözleşme ve... ana maddeden oluşan ticari şartname inızalardığı ve iş bu sözleşeme ile tarafların ticari ilişkiye girdikleri anlaşılmıştır.

İş bu sözleşmeye istinaden davacı/yüklenici tarafından ,davalıya 30/07/2021 tarih ve ... nolu fatura kestiği,30.738.106,67TL bedelli faturarun ... nolu yevmi maddesinde gelir ynsuru olarak uüsüle uygün bir şekilde işlendiği, Davalının bu faturaya karşılik aynı bedel üzerinden davacıya 10/11/2021 tarihinde iade faturası kestiği ,bu faturanın da davacının ticari kayıtlarına ... molu yevmi maddesinde inde unsuru olarak işlendiği,yani ticari kayıtlara usüle uygun bir şekilde işlendiği,ticari kayıtlara yansıtıldığı,

Yine davacı/yüklenici tarafından ,davalıya 25/11/2021 tarih ve ... nolu fatura kestiği, 2.137.070 adet ürün karşılığı olan KDV dahil 1.685.587,58TL bedelli faturanın ... nolu yevmi maddesinde gelir unsuru olarak usule uygun bir şekilde işlendiği, ticari kayıtlara yansıtıldığı, Davacının ticari kayıtlarında yer alan faturaların , gerek Vergi,Usul kanununa, gerekse tek düzen muhasebe usul ve esaslarına uygun bir şekilde işlendiği,davacının e defter fabi/kayıtlı vergi mükellefi olduğu,açılış ve kapanış onaylarını süresinde yapılmış olduğu,

Davalının, iş bu fatura karşılığında davacı hesabına eft yolu ile toplamda 5.298.263,14TL ödeme yaptığı,bu ödemelerin mahsubu sonrası. Davacının, davalıdan 2.387.324 4â4TL tutarında alacağı olduğu, diğer bir deyişle Davalının 2.387,324,447L BORÇ BAKİYESİNİN OLDUĞU tespitle, Sonuç ve Kanaate Varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 31.01.2023 tarihli raporda özetle; "Öncelikle, tacir davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık konusu “ÖDEME” maddesinin,

tarafların imzaladığı Sözleşmenin 5. maddesine ve Önlük İhalesi ile ilgili İhale Ek Şartların 14.

maddesine göre kesin teslimatların yapılmasından itibaren “90 gün” olarak kabul edilmesi

halinde, davalı ...’nun yaptığı fesih işleminde ve fesih sonucu gerçekleştirilen (teminatın

irat kaydedilmesi, gecikme cezası kesilmesi, cezai şart uygulanması ve fesih ...kesilmesi) işlemlerinin yerinde olduğunun düşünüldüğü, Sayın mahkemenin, davacı ile davalı arasındaki uyuşmazlık konusu “ÖDEME” maddesinin, İç

Piyasadan Alınacak Mallar için Ticari Şartnamenin 23. maddesine göre kesin teslimatların

yapılmasından itibaren “10 gün” olarak kabul edilmesi halinde, davacının talep ettiği, teminat

iadesi, gecikme cezası iadesi cezai şartın iadesi ve fesih ...iadesi taleplerinin

yerinde olduğu. Davacının kesin teminat iadesi ile ilgili 1.733.351,88 TL, 83.066,86 TL

Gecikme Cezası,2.166.590,14 TL Cezai Şart, 54.600,58 TL Fesih ...alacağı olacağı,

kar kaybı alacağı talebinin, bu konuyla ilgili somut olarak dosyada delil bulunmadığı için

yerinde olmadığı ve hesaplanmadığı, taleple bağlı olarak Kısmi olarak şimdilik 300.000,00 TL

alacaklı olduğu, davacının kar kaybı ile ilgili 200.000,00 TL talebinin dosyada kar kaybına

ilişkin bir delil olmaması nedeniyle gerçekleşmediği düşünüldüğünde, kar kaybının olmadığı" şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 13.04.2023 tarihli ek raporda özetle; "Davalı ... Ait Ticari Defterlerin İncelenmesi: Davalı vekili Av. ...’ın bila tarihli beyan dilekçesinde ... Gen.Md.’nün ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu adres olarak belirttiği ... ...adresine gidilerek Tahsilat ve Ödemeler Şube Müdürü...(...) ile yapılan görüşme neticesinde müdürlüğün tacir olmadığı ve dolayısıyla ticari deftere tabi olmadığı belirtildiğinden kök raporumuzda yer alan mali tespitler dışında ayrıca bir tespite olanak bulunmadığı anlaşılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava satım sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklanan kar kaybının, irad kaydedilen kesin teminatın, haksız kesilen cezai şartın ve damga vergisinin tahsiline ilişkindir.

Davacı, taraflar arasında 28.....2021 tarihli sözleşme akdedilerek davacının ihale konusu koruyucu önlüklerin üretimine başladığını, 2.137.070 adet ürünün teslim edildiğini, sözleşme eki şartnameye göre ödemelerin kesin teslimi müteakip 10 gün içinde ödenmesi gerekmesine rağmen 2021 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında teslim edilen ürünlerin ödemelerinin 2021 yılı Aralık ayında yapıldığını, ayrıca sevkiyatı yapılan ürünler için kısmi fatura kesilmesini davalının kabul etmediğini, satım bedellerinin ödenmesine temerrüte düşüldüğünü, ödemelerin yapılmaması nedeniyle teslimi gereken bakiye ürünlerin üretiminin imkansız hale geldiğini,

davalının ise sözleşmeyi 19.01.2022 tarihinde feshettiğini, bu nedenle haksız feshe bağlı olarak kar kaybının, irad kaydedilen kesin teminatın, haksız kesilen cezai şartın damga vergisinin tahsilini talep etmiş, davalı ise davacının sözleşme ve eklerine uygun olarak teklif verdiğini ve ihaledeki tüm şartları kabul ettiğini, ihaleye esas ek şartlar listesinin 14. Maddesi gereğince önlüklerin kabul edildiğini, sözleşme ve ekleri gereğince teslim mahallinde düzenlenecek malzeme ve muayene teslim tesellüm tutanağının resmi bir yazı ekinde teslim ve tesellüm işlemleri yapacak olan birime gönderilmesinden ,

toplam ihale bedelinin ihtiyaç sahibi kuruluşça davalının hesaplarına aktarılmasından sonra ödemenin gerçekleştirileceğini, temerrüdün olmadığını, davacının teslim etmesi gerekli olan ürünleri zamanında teslim etmediğinden dolayı sözleşmenin feshedildiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

Tüm dosya kapsamının bir bütün halinde incelenmesinde, davacının iş bu davaya konu olan talebinin sözleşmenin haksız feshine bağlı olarak müspet zarar kapsamında kar kaybının ve haksız feshin sonuçlarından kesin teminat mektubunun paraya çevrilmesinden kaynaklı olarak bedelin tahsili ile haksız kesilen cezai şart ve ...bedelinin istirdadına ilişkindir.

Taraflar arasında 28.....2021 tarihli Sözleşme ile davacı yan tarafından sözleşmenin ekini teşkil eden ticari şartname ve eklerine uygun olarak tek kullanımlık koruyucu önlüğün satışı hususunda 28.889.198,00 TL +KDV bedelli sözleşme akdedildiği, sözleşmenin ....

Maddesine göre davacı tarafından 1. Ve 2. Maddelere göre ünite müdürlüklerine teslime edilen malzemenin muayenesinin davalı mevzuatı ile ofis mevzuatı usulleri dahilinde ofis muayene ve teslim komisyonlarınca yapılacağı, 4. Maddesinde kesin tesellümleri yapılan malzemenin bedellerinin Ticari Şartnamenin 22. Maddesinde belirtilen şartlarda ödeneceğini, 5/2.

Maddesinde sözleşme konusu malzemenin bedelinin kuruma yapılacak teslimatı müteakip bir örneğinin davalıda mevcut muayene teslim ve tesellüm tutanağının kurumca mahallinde düzenlenip resmi bir şekilde ... ... gönderilmesinden ve toplam ihale bedelinin müşteri kurum tarafından hesaplara aktarılmasından sonra davalı tarafından ticari şartname hükümlerine uygun olarak 90 gün içerisinde ödeneceğinin belirtildiği, dolayısıyla davacı tarafından satılan emtianın sadece teslim ve tesellümünün kabul edilmesinin sözleşme ve ekleri gereğince iş bedelinin hemen ödeneceği anlamına gelmediği,

ödemenin yapılabilmesi için ihale bedelinin müşteri kurum tarafından davalı hesaplarına aktarılması gerektiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı yan tarafından ek şartnamedeki hükümlerin geçerli olmadığı iddiasına bulunulmuş ise de sözleşme ve ekleri 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, tarafları bağladığı gibi mahkememizce de resen dikkate alınması gerekir.

Bu nedenler ile davacı tarafından sözleşmenin feshininin haksız olduğunun ispatlanamaması neticesinde davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.