Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/818 K.2023/853

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2022/818 Esas

KARAR NO : 2023/853

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... (TC Kimlik No:...) -

VEKİLİ

Av. ... - .... DAVALI : ... - ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/01/2018

KARAR TARİHİ : 15/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/12/2023

...'nin 07/11/2022 tarih, ... sayılı ilamı sonrasında, Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile aralarında uzun zamana dayalı ticaret bulunduğunu, davacının davalıya ortalama 450.000,00 TL'lik alışveriş için vermiş olduğu çek yaprağı bulunduğunu, davacının işlerinin bozulması ve davalıya geç ödeme yapması nedeniyle aralarında husumet oluştuğunu, mal karşılığı peşin olarak verilmiş olan çeklerin davacıya iade edilmediğini davaya konu çek ile diğer çeklerin karşılığı malların da teslim edilmediğini, davaya konu çekin .... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu belirterek .... esas sayılı takibin tedbiren durdurulmasına ve davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında uzun yıllardir kömür satımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davacının borcunu ödememesi üzerine ... esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davalının alacağının takibe konu edilen alacaktan çok daha fazla olduğunu, tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde bunun anlaşılacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir.

Mahkememizce verilen hükmün davacı yan tarafından istinaf edilmesi üzerine istinaf davasını inceleyen ... sayılı ilamı ile; "... Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir.

Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Davacı yan dava konusu çekin avans olarak verildiği, mal teslim edilmediği iddiasına dayanmış olup davacının iddiasının kesin delillerle kanıtlanması gerektiği, bu kapsamda yazılı delil sunamadığı anlaşılmışsa da davacının yemin deliline de dayandığı görülmekle mahkemece davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine"...

Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür.

Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.

Davacı yan dava konusu çekin avans olarak verildiği, mal teslim edilmediği iddiasına dayanmış olup davacının iddiasının kesin delillerle kanıtlanması gerektiği, bu kapsamda yazılı delil sunamadığı anlaşılmışsa da davacının yemin deliline de dayandığı görülmekle mahkemece davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine..." karar verilmiştir.

Mahkememizce ...'nden davalı şirketi temsile yetkili olan şahısların isimleri istenilmiş ve davalı şirkete yemin davetiyesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Tüm dosya kapsamının bir bütün halinde incelenmesinde; davacı yan tarafından dava konusu çekin avans çeki olarak verildiği ve mal tesliminin yapılmadığı iddiasına dayanılmış, ancak bu iddia davacı yan tarafından kesin deliller ile kanıtlanması gerektiğinden, yemin delili davacı yana hatırlatılmış yemin davetiyesinin ibraz edilmesi sonrasında davalı yan temsilcisinin yemini sonrasında ispatlanamayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.