Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/824 K.2024/755

: 2- ... 3- ... 4- ... 5- ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/12/2022

KARAR TARİHİ : 06/11/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 29.11.2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili bankanın 7147 sayılı kuruluş kanununa göre sermayesinin %99,08'lik bölümü ... ait olmak üzere bir .....olarak faaliyetlerini hali hazırda yürüttüğünü, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 62. maddesi birinci fıkrası (e) bendi uyarınca yapılan ihaleler kapsamında, müvekkili banka bünyesinde temizlik ve yardımcı hizmetler ile güvenlik ve yönlendirme hizmetlerinin ifası için alt işverene bağlı istihdam edilen personelden,

iş sözleşmeleri tazminat almaya hak edecek şeklide sona erenlere ödemelerin 4857 sayılı İş Kanunu 112. ve ilgili diğer maddeleri ile ilişkili yönetmelikler çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarına yüklenen hukuki sorumluluk gereği müvekkili banka tarafından gerçekleştirildiğini, davalıların müvekkili bankanın taşeronu olarak yürüttükleri hizmetlerde çalışmakta olan işçilerden ...'un iş akdi tazminat almaya hak edecek şekilde sonra ermiş olduğunu, müvekkili bankada taşeron işçi olarak çalışmış olduğu döneme (01.08.2007-31.08.2019 arası) ilişkin 12 yıl 30 günün karşılığı olan brüt 54.564,47 TL kıdem tazminatı,

brüt 8.429,27 TL ihbar tazminatı ve brüt 1.505,23 TL izin ücreti olmak üzere toplam brüt 64.498,97 TL'nin net tutarı olarak toplam 62.519,26 TL, kamu kurum ve kuruluşlarına yüklenen hukuki sorumluluk gereği 13.09.2020 tarihinde müvekkili banka tarafından asıl işveren sıfatıyla işçi hesabına yatırılmak sureti ile ödendiğini, Türk Borçlar Kanunu ile İş Kanunu hükümleri ve ayrıca asıl işveren olan müvekkili banka ile alt işveren davalılar arasında akdedilen Hizmet Alım Sözleşmeleri ile Teknik Şartname, İdari Şartnamelerin "Yüklenicinin Yükümlülükleri" maddeleri uyarınca tüm işçi ödemelerinden alt işverenlerin sorumlu olduğunu,

işçi alacaklarından alt işverenin sorumlu olduğuna dair hükümler de gözetilerek, iç ilişkide rücu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını belirterek asıl işveren sıfatı ile ...'un işçilik alacaklarına istinaden müvekkili banka tarafından ödenmiş olan tazminat tutarlarının, ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte brüt kıdem tazminatı açısından firma bazında çalıştığı gün sayısı dikkate alınarak yapılan hesaplama çerçevesinde sorumluluk tutarları yönünde 5.544,25 TL davalı ...

Şirketinden, 14.964,46 TL'nin davalı ... Şirketinden, 10.975,61 TL'nin davalı ... Şirketinden, 15.792,34 TL'nin ... Şirketinden, 953,31 TL'nin davalı ... Şirketinden, brüt 8.429,27 TL ihbar tazminatı açısından son yüklenici taşeron firma sıfatı ile ... Şirketinden, brüt 1.505,23 TL izin ücreti açısından son yüklenici taşeron firma sıfatı ile ...

Şirketinden ödeme tarihinden itibaren tahsiline kadar işleyecek kanuni faizi ile birlikte alt-işveren davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı müvekkili şirketin sulh olduğunu, protokolün imzalandığını, davayı kabul ettiklerini bildirmişlerdir. Diğer davalılara usulüne uygun tebligat gönderilmesine rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet alım sözleşmelerinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili isteminden ibarettir.

Dava dışı işçi ...'a ait hizmet döküm cetveli, işyeri unvan listesi ve işe giriş çıkış bildirgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, ödeme belgeleri, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur. Arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği görülmüştür.

Dava dosyasında mevcut ödeme belgelerine göre; Dava dışı işçi ...'un iş akdinin tazminat almayı hak edecek şekilde sonlandırıldığı, davacı bankada taşeron işçi olarak çalışmış olduğu döneme ait 12 yıl 30 gün karşılığı brüt 54.564,47 TL kıdem tazminatı, brüt 8.429,27 TL İhbar Tazminatı ve brüt 1.505,23 TL izin ücreti olmak üzere toplam brüt 64.498,97 TL'nin, net tutarı olarak toplam 62.519,26 TL'nin ... üzerinden dava dışı işçiye ödendiği, yapılan ödeme dekontunun dosyada mevcut olduğu görülmüştür.

Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere .....Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, .....sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''

Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Mahkememizce İşçilik Alacaklarından anlayan Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı ...'dan aldırılan 02/07/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere davacı kurum ile davalı alt işverenler arasında imzalanan sözleşme ve Teknik şartnamelerde bulunan maddeler uyarınca;

" Madde 15-5 Cezalar ve Kesintiler

Sigortasız işçi çalıştırılması, eksik prim yatırılması, bu belgelerin zamanında idareye verilmemesi, İş Kanunu ve diğer mevzuata uyulmaması hallerinde, her bir eksiklik için yarı ayrı olmak üzere, aylık sözleşme bedelinin %01 oranında ceza uygulanır,

Madde 22- Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları yüklenici sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.

Teknik Şartname; Yüklenicinin Yükümlülükleri

Madde 5/ (n)

İş, Sosyal Güvenlik Hukuku ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, yüklenici istihdam edilen personelin işvereni olarak kabul edileceğinden, mevzuattan doğan bütün borç ve hakları ile buna benzer tüm personelin özlük, yıllık ücretli izin ve kıdeme ilişkin hakları ile buna benzer tüm sosyal hakları ve vergi, harcama ve her türlü diğer ödemeleri yürürlükte bulunan tüm kanun ve bunlara ilişkin tüzük, yönetmelik, ve tebliğlerle belirlenmiş yükümlülüklerin tamamı yüklenici tarafından yerine getirilecektir."

Yukarıda bulunan maddeler uyarınca davacı kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ödemelerini rücu edebileceği kanaatine varılacak olur ise tablolar aşağıdadır.

¸

İhbar tazminatı ve yıllık izin ücreti ödemesinden son alt işveren sorumlu olduğundan ... Limited Şirketinin sorumluluğu aşağıdaki gibi olacaktır.

¸Takdiri Sayın Mahkemeye aittir" şeklinde rapor hazırlanmıştır.

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçiye bu çalışması nedeniyle davacı tarafından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının ödendiği, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti nedeniyle ödediği bedeli davalılardan talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, dava dışı işçiye bilirkişi tarafından hesaplanan 12 yıl 30 gün üzerinden ve davacı tarafından yapılan hesapla bağlı kalınarak ödenmesi gerekli 58.164,16-TL brüt kıdem tazminatından davalıların kendi dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu olduğu,

brüt ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden ise son alt işverenin sorumlu olacağı, bu esaslara göre düzenlenen ve yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, dava dilekçesinde her bir davalı yönünden istenilen tutarlarla bağlı kalınarak ve bilirkişi tarafından tespit edilen miktarlar dikkate alındığında rücu edilebilecek tutar olarak belirlenen ve ayrıca davalı ... şirketinin davayı kabulü de gözetilerek.

953,00-TL kıdem tazminatı, 1.505,23-TL yıllık izin ve 8.429,27-TL ihbar tazminatı olmak üzere toplam 9.934,50-TL'nin davalı ... Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den, 5.544,25-TL kıdem tazminatının davalı ... Hiz.Ltd.Şt.den, 14.964,46-TL kıdem tazminatının davalı ... Güv. Hiz. Ltd.Şt.den, 10.975,61-TL kıdem tazminatının davalı ... Güv. Ve Güv. Eğt. Hiz. Ltd.Şti.'den, 15.792,34-TL'sinin, ... Hiz. Ltd.

Şti.'den, ödeme tarihi olan 13.09.2020 tarihinden itibaren talep gibi işletilecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ..... Hakim .....