Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/874 K.2024/698

2-....... 3-.......

VEKİLİ

Av. ....... DAVALI : 1- .......

VEKİLİ

Av. ....... DAVALILAR : 2-....... 3-.......

VEKİLİ

Av. .......

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/09/2017

KARAR TARİHİ : 09/10/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31.10.2024

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkillerinden ...'in eşi, ... ve ...'in babası olan müteveffa ...'e 01.04.2017 tarihinde saat 05.30 sıralarında davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, .......

Kavşağına doğru seyir halinde iken .......Caddesinde yaya olan müteveffa ...'e çarptığını ve arkasından müteveffaya müdahale etmek, hastaneye götürmek ve ambulans çağırmak yerine olay yerinden kaçarak müteveffanın ölümüne sebebiyet verdiğini, müteveffanın kazadan ne kadar zaman geçtikten sonra hastaneye götürüldüğünün taraflarınca bilinmediğini, kazayı gören kişiler tarafından ambulans çağrılarak en yakın hastane olan ....... kaldırıldığını ve daha sonrasında ise burada saat 06.46'da vefat ettiğini, davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı ve davalı sigorta şirketince 02.06.2016 başlama,

02.06.2017 bitiş ve ... poliçe no ile zorunlu trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, ....... esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda hatalı olarak müteveffaya asli kusur, davalı araç sürücüsüne ise tali kusur verildiğini, ancak kusura ilişkin bu raporun taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, bilirkişinin müteveffanın koşarak aracın önüne çıktığını belirterek müteveffaya asli, araç sürücüsüne ise sadece olay yerini terk etmesi nedeniyle tali kusur verdiğini, bunun kabulü mümkün olmadığını, araç sürücüsünün hızının belirlenmediğini, fren mesafesinin dikkate alınmadığını, otopsi raporu ve adli tıp raporu dikkate alınmayarak,

çarpmanın şiddetine bağlı olarak ölümün meydana gelmesinin dikkate alınmadığını, müteveffanın artık orta refüjde iken karşıya geçmeye çalışması ve orta refüjün bitiminde kazanın meydana gelmiş olmasının dikkate alınmadığını, tüm bu sebeplerle kusur raporunun eksik ve hatalı olduğunu, davalı sigorta şirketine fazlaya ilişkin ve kusur durumuna ilişkin tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla KTK uyarınca destekten yoksun kalınan tazminat hesaplanarak ödenmesi için müvekkilleri adına başvuru yapıldığını, sigorta şirketinin müvekkillerden ... için 71.466,00 TL,

... için 2.965,00 TL ve ... için ise 9.518,00 TL olmak üzere toplam 83.949,00 TL ödeme yaptığını, davalı sigorta şirketinden kusur durumunun değişmesi ve müvekkillerinin tazminat ödemesinin eksik yapılması sebepleri ile poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalı gerçek kişiler ile müşterek ve müteselsilen sorumlu olmak üzere, müvekkiller adına destekten yoksun kalma tazminatı talep etme zarureti hasıl olduğunu, müteveffanın ekmek ve pasta ustası olup en son aldığı ücretin 3.472,00 TL olmakla birlikte işverenden elden 500,00 TL daha ödenmek suretiyle aylık ücreti 3.972,16 TL olduğunu belirterek,

fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davalılardan müşterek ve müteselsilen, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 01.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile tahsiline, her bir müvekkili için 25.000,00 TL olmak üzere toplam da 75.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan (sigorta şirketi hariç olmak üzere) tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacılara 10.08.2017 tarihinde 83.949,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun son bulduğunu, davayı kabul manasında olmamak üzere kusur oranının tespiti bakımından dosyanın ....... gönderilmesini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlaması, aksi taktirde asgari ücret olarak alınması gerektiğini, davacı tarafın kusur ile zarar arasında illiyet bağı bulunduğunu usulen ispat etmesi gerektiğini, davacının talebinin fahiş olduğunu, kusur ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılması gerektiğini, davayı kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalılardan ...'a husumet yöneltilmesinin hukuka aykırı olduğundan husumet itirazları olduğunu, kazanın zarar görenin kendi kusuru ile meydana geldiğini, müvekkiline ait ... plakalı aracı kullanan ...'ın olay ile ilgili kusuru bulunmadığını, meydana gelen olayın müvekkiline ait araçtaki bir bozukluktan kaynaklanmadığının kaza ile ilgili tutanaklarda sabit olduğunu, trafik kazasının meydana gelmesinde gerek davacı tarafın gerekse de üçüncü kişilerin ağır kusurunun olduğunun kuvvetle muhtemel olduğunu,

01.04.2017 tarihinde müvekkili .......'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile seyir halinde iken müteveffa ...'in aniden müvekkili aracının önüne çıkması nedeniyle trafik kazası meydana geldiğini, kazadan sonra düzenlenen raporda, ...'ın tali kusurlu olduğu, müteveffanın ise kazanın oluşumundan dolayı asli kusurlu olduğu şeklinde değerlendirme yapıldığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacıların tazminat talebi dava tarihinden önce Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalanan müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın sigortacısı ...

Sigorta A.Ş. tarafından karşılandığını, 83.949,00 TL ödeme yapıldığını belirterek usule ve esasa aykırı haksız davanın her iki müvekkil yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle ...'in vefatından kaynaklı destekten yoksun kalınması nedeniyle talep edilen maddi ve manevi tazminat isteklerinden ibarettir. Mahkememizce, maddi ve manevi tazminat davasının reddine ilişkin olarak verilen ilk karar ....... Dairesinin 02/12/2022 tarih ....... sayılı ilamıyla "kazadaki tarafların kusur durumlarının belirlenmesi konusunda uzman bilirkişi heyetinden (....... Fen Heyeti gibi kurumlardan) kusur raporu aldırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle" kaldırılarak yukarıdaki esasa kaydedilmiştir.

Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış olup; ....... sayılı soruşturma dosya sureti, ... yazı cevabı, emniyet yazı cevaplarının geldiği, davacı vekilinin maddi tazminat ile alacak kalemlerini açıkladığı, ....... ve ....... emniyet araştırma sonucunu geldiği, veraset ilamı, kaza tespit tutanağı, poliçe ve hasar dosyasının geldiği, başvuru sonrası ödeme yapıldığının bildirildiği, murisin çalıştığı son iş yerine ait maaş bodrosunun geldiği, sosyal ve ekonomik durum araştırmasının yapıldığı, ....... , ....... yazılan müzekkerelere cevap geldiği, ...

Öğretim Üyelerinden oluşan 3 kişilik Bilirkişi Heyetinden, sürücünün kusursuz, ölenin tam kusurlu olduğuna ilişkin raporun geldiği, ....... sayılı dosyasında ...'ın beraatine karar verilerek kesinleştiği, ...'nin....... soruşturma dosyasında müteveffanın karıştığı yaralama dosyası getirtildiği, dosyanın bilirkişilere tevdii edilerek, hazırlanan raporların dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.

Davaya konu ZMSS poliçesinin incelenmesinde; kazaya karışan ... plaka sayılı hususi aracın kaza tarihini de kapsayacak şekilde 02/06/2016-02/06/2017 tarihleri arasında kişi başına ölüm ve sakatlanma teminat bedeli 310.000,00-TL limitli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen ZMSS poliçesi ile sigortalandığı anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'da ZMMS sigortası ile ilgili ayrıntılı düzenleme yapılmıştır.

Yapılan düzenlemeler uyarınca; bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar(2918 sayılı KTK m. 85/1).

Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları ... bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır (m. 93/1). Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilecegi gibi dava da açabilir (m. 97).

Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz (8 iş günü) iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar (m. 99).

Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir (m. 109/1,2).

Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir (2918 sayılı KTK m. 110/2). Meydana gelen kazada ölüm veya yaralanma meydana gelmesi halinde hak sahipleri ölüm halinde, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilirler (TBK m. 53).

Bedensel zarar meydana gelmesi durumunda daimi veya geçici iş göremezlik nedeni ile tazminat talep edilebilir (TBK m. 54, 55). Ayrıca yasal koşulların oluşması halinde kaza nedeniyle ölüm veya yaralanma halinde manevi tazminat talep edilebilir (TBK m. 56).

ZMMS sigorta poliçesinden kaynaklanan kaza sonucu meydana gelen zararlardan sigorta şirketi azami poliçe teminat limiti dahilinde, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, gerçek zararın tazmini ile sınırlıdır (.......,).

Dosya üzerinde bilirkişi kurulu marifeti ile inceleme yapılmıştır.

Mahkememizce bozmadan önce Trafik Kusur Uzmanı ..., Aktüerya Bilirkişisi ...'tan aldırılan 07.01.2019 havale tarihli raporda özetle; "Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelere göre; Mahalli karakol görevlilerince dosyada bulunan CD'nin ( olay anını gösteren görüntü kayıtlarının) çözümlemesinin yapıldığı ancak siyah beyaz çıktı alındığı için kaza anının net bir şekilde görülmemesi sebebiyle CD'nin dosyaya kazandırılmasının gerektiği,

Yukarıda belirttiğimiz ... trafik ihtisas dairesince düzenlenen kusur raporu ile CD'nin dosyaya kazandırılması halinde kusur oranlarının belirlenebileceği ve kusur oranları netleştikten sonra tazminat hesabı yapılabileceği anlaşılmakla eksiklikler tamamlandıktan sonra ek rapor için tekrar bilirkişi kuruluna tevdiinin gerektiği." bildirmiştir.

Mahkememizce Trafik Kusur Uzmanı ..., Aktüerya Bilirkişisi ...'tan aldırılan 13.05.2019 havale tarihli ek raporda özetle; "01.04.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında;

Mülkiyetinin davalı ...'a ait olup olay tarihinde davalı sigorta ... sigorta poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plaka sayılı ... model ... marka aracın B sınıfı sürücü belgeli ve dosya kapsamına göre alkolsüz olan davalı sürücü ..., meydana gelen olayda 2/8-%25 (yüzde-yirmi-beş) oranında,

Davacıların murisi müteveffa yaya ..., meydana gelen olayda 6/8-%75 (yüzde-yetmiş-beş) oranında kusurlu olduğu,

01.04.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile ...'in vefatı nedeniyle;

Davacı ...'in talep edebileceği bakiye destekten yoksun kalma zararının 163.150,40 TL,

Davacı ...'in talep edebileceği bakiye destekten yoksun kalma zararının 38.742,79 TL,

Davacı ...'in talep edebileceği bakiye destekten yoksun kalma zararının 24.570,87 TL olduğu hesaplandığı," bildirilmiştir.

Mahkememizce Aktüerya Bilirkişisi ...'tan aldırılan 24.02.2020 havale tarihli ek raporda özetle; "Sayın mahkemenin kararı üzerine ....... Esas sayılı dosyasından aldırılan Adli Tıp Raporu getirilmiş olup 16/04/2019 tarihli raporda sürücü ...'ın kusursuz, yaya ...'in asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

....... Mahkemesince kusura ilişkin olarak genişletilmiş uzmanlar komisyonundan rapor aldırılmasına karar verilmiş ....... 20.12.2019 günlü raporunda da ...'ın kusursuz, ...'in asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Davalı Sigorta şirketi vekili peşin değer formülünün yanlış kurulduğunu, destek sürelerinin hatalı tespit edildiğini, kız çocuklarının 22 erkek çocuklarının 18 yaşına kadar destekten yararlandırılması gerektiğini belirterek rapora itiraz etmiştir.

Buna göre davacılar murisi kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olup takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacıların murisin kusurun yararlanamayacağı ,

13.05.2019 tarihli ek raporda hesaplamanın yapıldığı, manevi tazminat hususunda da takdirin Sayın Mahkemeye ait bulunduğu anlaşılmıştır.

Takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte;

01.04.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında; davacıların murisinin tam kusurlu olduğu ... tarafından tespit edildiği anlaşılmış olup Buna göre davacılar murisi kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olup takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacıların murisin kusurundan yararlanamayacağı anlaşılmıştır." denilmiştir.

Bozmadan sonra ... Üç Kişilik Kusur Bilirkişi Heyeti'nden (.......) 13.06.2024 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davacıların murisi yaya ... olay yeri taşıt yolunda karşıdan karşıya geçmek istediğinde, geçişini 100 içinde ileride bulunan ışıklı yaya geçidinden yapması zorunluyken yaya geçidi olmayan yerde ve yoldaki araç trafiğini yeterince kontrol altında bulundurmadan ve bu taşıtlardan kendisini sakınmadan, kendi can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde aniden ve yakın mesafeden kontrolsüz şekilde koşarak yola girip aracın önüne yönelerek ilk geçiş hakkını vermediği yol üzerinde kurallara uygun şekilde seyretmekte olan aracın darbesine maruz kaldığı olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı nedeniyle % 100 oranında asli kusurludur.

Davalı sürücü ... ise, yönetimindeki ... plakalı otomobil tipi araç ile seyri sırasında kendi seyir yönüne göre sol tarafından sağ tarafına doğru karşıya geçmek için aniden yakın ve mesafeden kontrolsüzce koşarak yola giren ve tedbirsizce önüne yönelerek seyir yoluna giren yayaya çarpması sonucu meydana gelen kazada kural dışı hatalı tutum ve davranışı görülemediğinden kendisine kusur yüklenmesi mümkün görülmemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere:

1-Dava konusu olayda davacıların murisi yaya ...'in % 100 oranında asli kusurlu olduğu,

2-Davalı sürücü ...'ın kusursuz olduğu, görüş ve kanaatini." bildirmişlerdir.

Somut olayda; davalı ...'ın sevk ve idaresindeki davalı ...'a ait olup

diğer davalı sigorta şirketi tarafından poliçe tanzim edilen ... plakalı aracın yaya konumundaki davacıların murisi müteveffa ...'e çarparak ölümüne neden olduğu trafik kazasında müteveffa ...'in yüzde yüz (%100) oranında, davalıların sürücüsü, işleteni ve sigortacısı olduğu araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu, nitekim benzer şekilde somut trafik kazası nedeniyle ... tarafından aldırılan kusur raporunda ve ....... esas sayılı dosyası içerisindeki somut hadise nedeniyle yapılan yargılama sırasında aldırılan ....... raporunda da benzer şekilde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz, müteveffanın ise asli kusurlu olduğunun tespit olunduğu,

bu nedenle davacı tarafın itirazlarının kabul edilmediği sabittir. Davalı sigorta şirketi tarafından müteveffanın eşi ...'e 71.466,00-TL, müteveffanın çocukları ...'e 2.965,00-TL, ...'e 9.518,00-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Destekten yoksun kalma tazminatı, 6098 sayılı BK'nın 53/III. maddesinde düzenlenmiş olup; "Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir" şeklinde hükme bağlanmıştır.

Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

“Zorunlu Trafik Sigortasında sigortacı, işletenin 2918 sayılı KTK’nun 85/1.madde hükmünde yazılı hukuki sorumluluğunu aynı Yasa’nın 91/1.maddesi uyarınca üstlenmiş olup, gerek 85/1.madde hükmü ve gerekse Zorunlu Trafik Sigortası poliçesi Genel Şartları’nın 1.madde hükmü, ölüm veya bedensel zararlar yanında bir şeyin zarara uğraması halinin teminat kapsamında olduğunu öngörmüştür.

Kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.3 maddesine ve A.5 maddesinin (ç) bendine göre; ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla meydana gelen destek zararları, destekten yoksun kalma teminatı kapsamındadır. Sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında, mutlaka ölen kişinin üçüncü kişi olması gerekir. Genel şartların A.6 maddesi (d) bendinde; destekten yoksun kalan hak sahibinin sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri, teminat dışı tutulduğundan; tam kusuru ile kendi ölümüne neden olan müteveffa ...'in kusuruna isabet eden destek tazminatı sigorta teminatı kapsamında değildir.

Dosya içerisinde toplanan tüm deliller, kaza tutanağı, adli tıp raporu, sigorta poliçesi tüm dosya içeriğine göre. Müteveffa davalı sigorta şirketine sıgortalı, Davalı ... adına kayıtlı ve davalı ...'ın sürücüsü olduğu kazada yaya konumunda olup Mahkememizce alınan raporlara göre müteveffa olayda %100 kusurlu kabul edildiğinden, davalıların tazminat ödeme yükümlülüğü bulunmamaktadır.

Davalı şirket tarafından sigortalanan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, karıştığı bıçaklı kavga nedeniyle hasmından kaçarken aniden yola fırlayan davacıların desteğine çarpması nedeniyle ve desteğin ölmesi nedeniyle eldeki maddi ve manevi tazminat davasının açıldığı, mahkememizce....... Üyelerinden oluşan 3 Kişilik Bilirkişi Heyetinden aldırılan rapor ile soruşturma dosyasında aldırılan kusur raporu ve kesinleşen ........

Sayılı dosyada aldırılan ....... kusur raporunda Desteğinin kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin ZMSS kapsamı dışında olduğu bilindiğinden ve kazanın gerçekleşmesinde desteğin tam kusurlu olduğu anlaşıldığından davacılar tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip ....... · e-imzalı Hakim ....... · e-imzalı