Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/295 K.2024/555

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/295 Esas

KARAR NO : 2024/555

HAKİM : .... KATİP : ...

DAVACI : ... VEKİLİ : Av. .... DAVALI : 1- .... VEKİLLERİ : Av. ... Av. .... Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ... DAVALI : 3-...

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/04/2023

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 22/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

22/11/2022 tarihinde sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile park halindeki müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araca arkadan çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, aracını onarım nedeniyle 1 ay kullanılamadığını, Sigorta Şirketi'ne yapılan başvuru üzerine 8.834,96 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, ancak bu miktarın araçtaki gerçek değer kaybını yansıtmadığını ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik meydana gelen değer kaybına karşılık 10,00 TL ve aracın tamirde geçen süre boyunca araç mahrumiyet bedeli olarak 10,00 TL olmak üzere toplam 20,00 TL'nın,

değer kaybının müştereken ve müteselsilen Sigorta Şirketi'nden temerrüt tarihi olan 28/02/2023 tarihinden itibaren, diğer davalılardan kaza tarihi olan 22/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, araç mahrumiyet bedelinin Sigorta Şirketi hariç diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek müştereken ve müteselsilen avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiş, davacı vekili yargılama sırasında bilirkişi raporu doğrultusunda talep artırım dilekçesi vermiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet itirazlarının bulunduğunu, dava konusu olayda müvekkili şirketin kusuru veya sorumluluğunun bulunmadığını bildirip davanın reddini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Zaman aşımı itirazlarının olduğunu, değer kaybı bedelinin davacıya ödendiğini, gerçek zararın karşılandığını, ödenmesi gereken başka bir miktar bulunmadığını, araç mahrumiyet bedelinin teminat kapsamı dışında kaldığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı bedeli ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir. Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ...'ne ve ...'ne yazılan müzekkere cevapları gelmiş, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, poliçe ve hasar dosyası getirtilmiş, bilirkişi raporu aldırılmıştır. ZMMM poliçesinin incelenmesinde; .... (...) plakalı Dacia marka otomobilin davalı ... AŞ adına kayıtlı iken kaza tarihini de kapsayacak şekilde 19/07/2022 ile 19/07/2023 tarihleri arasında davalı Sigorta Şirketi'nde ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin 100.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

... Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve .... sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir.

Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, işleten ve sürücü meydana gelen değer azalmasından sorumludur (.... Dairesinin 01/04/2010 tarih ve ...., 05/04/2010 tarih ve .... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. .... dairesinin 25/03/2022 tarih ve .... sayılı ilamı).

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.

Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 18/04/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; Yukarıda yapılan inceleme tespit, değerlendirme ve hesaplama sonuçlarına göre,

1-... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın yukarıda sayılan 2918 SayılıKarayolları Trafik Kanununun 57/c, 57/c-2, 84/h ile Trafik Yönetmeliğinin 109/a, 109/c-3ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri nedeniyle 9675 (yüzde yetmiş beş) oranındakusurlu olduğu,

2-... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun yukarıda sayılan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/a ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi nedeniyle 9625 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,

3-Dava konusu ... plakalı aracın toplam hasar bedelinin 42.477,53 TL olduğu,Davalı tarafa (... Sigorta) sigortalı araç sürücüsünün 29675 oranında kusurlu bulunmuş olmasınedeniyle, davalıların hasar bedelinin de X75'i olan 42.477,53x475 -> 31.858,15 TL bedeldensorumlu olması gerektiği,

4-Dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı 13.288,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Yukarıda yapılan inceleme tespit, değerlendirme ve hesaplama sonuçlarına göre,

1-... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın yukarıda sayılan 2918 SayılıKarayolları Trafik Kanununun 57/c, 57/c-2, 84/h ile Trafik Yönetmeliğinin 109/a, 109/c-3ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri nedeniyle 9675 (yüzde yetmiş beş) oranındakusurlu olduğu,

2-... plakalı otomobil sürücüsü ...'nun yukarıda sayılan 2918 Sayılı Karayolları

Trafik Kanununun 52/a ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi nedeniyle9625 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu,

3-Dava konusu ... plakalı aracın toplam hasar bedelinin 42.477,53 TL olduğu,Davalı tarafa (... Sigorta) sigortalı araç sürücüsünün 29675 oranında kusurlu bulunmuş olması nedeniyle, davalıların hasar bedelinin de X75'i olan 42.477,53x475 -> 31.858,15 TL bedelden sorumlu olması gerektiği, 4-Dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı 13.288,00 TL olarak hesaplanmıştır." şeklinde rapor hazırlamıştır.

Mahkememizce Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 0902/2024 havale tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "1-... plakalı araç sürücüsü ...'ün yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/a-1, 84/j madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 157/a-10 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına sebep olmakla OLAYDA TAM ETKEN (%100, yüzde yüz oranında kusurlu) OLDUĞU,

2-... plakalı araç sürücüsü/maliki'nin aracının park halinde olması ile kural ihlali bulunmaması nedeniyle (kusursuz olduğu) OLAYDA ETKEN OLMADIĞI,

3-Dava konusu ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının 15.000,00 TL olduğu,

4-Araç mahrumiyet bedelinin 5.600,00 TL olduğu, Yönündeki görüş ve kanaatlerimi içeren işbu bilirkişi raporu düzenlenmiş takdiri ve hukuki değerlendirmesi sayın mahkemeye ait olmak üzere saygı ile sunulmuştur. " şeklinde rapor hazırlanmıştır.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 22/11/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...'ün sevk ve idaresinde olup diğer davalı ... Hi. A.Ş.

Adına kayıtlı ve davalı sigorta şirketinde ZMMS'li ... plakalı araç sürücüsünün %100, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, kaza nedeni ile davacının aracında 6.165,04-TL bakiye değer kaybı bedeli, 5.600,00-TL araç mahrumiyet zararının oluştuğu, davalı sürücünün %100 kusurlu olması nedeniyle davacının davalılardan bu bedellerin tamamını talep edebileceği, davalı sigorta şirketi daha önce davacıya 8.834,96-TL değer kaybı ödemesi yapmış ise de bu bedelin davacının gerçek zararını karşılamadığı,

ayrıca davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin bitmediği anlaşılmakla 6.165,04-TL bakiye değer kaybı bedeli ve 5.600,00-TL araç mahrumiyet zararı yönünden davanın kabulü gerektiği, 6.165,04-TL değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 28/03/2023 tarihinden itibaren aracın cinsi ve davalı şirket adına kayıtlı olması nedeniyle avans faiziyle birlikte her üç davalıdan tahsiline, 5.600,00-TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalı sürücü ... ve davalı işleten ...

Hiz.A.Ş.'den kaza tarihi olan 22/11/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine yönünde aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı