Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/311 K.2025/447

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/311 Esas

KARAR NO : 2025/447

BAŞKAN : ... ... ÜYE : ... ... ÜYE : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVALI : ... -

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVA

Mal iadesi-Alacak

DAVA TARİHİ : 28/04/2023

KARAR TARİHİ : 19/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Mal iadesi-Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında davalı şirket yetilisi ... adına kayıtlı taşocağı ruhsat alanında beton malzemesi üretmek ve satmak için %50'şer ortaklı şirket kurma maksadıyla ve taşocağının davalı şirket ile birlikte işletilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, bu çerçevede davacının anılan taşocağı işletmesini mülkiyeti kendisine ait olan faturalı olan 2400*6000 elek şasesi ve olukları, 1400*3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi, davacı tarafından finansal kiralama yolu ile alınan ve bedeli davacı tarafından ödenen ... paletli darbeli kırıcı makinenin davacı tarafından davalının işlettiği taşocağına kurulumu yapıldığını,

mülkiyeti davacıya ait bahse konu makine ve ekipmanlarının halen davalının kullanımında olduğunu belirterek davalıda bulunan elek şase ve olukları ile bant ve ... taş kırma makinesi için kullanım bedeli olarak şimdilik 20.000,00 TL'nin ihtarname tebliğinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, 2400*6000 elek şasesi ve olukları, 1400*3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi ve ... taş kırma makinesinin aynen davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

mümkün olmazsa şimdilik 20.000,00 TL karşılığının ihtarname tebliğinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş, süresinde cevap verilmediği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraf delilleri toplanmış, davacı tanıkları ... ve ... duruşmada dinlenilmiş, tüm dosya kapsamı ile tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir, makine mühendisi ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi heyetince düzenlenen kök ve ek raporlarda özetle;" dosya kapsamında tesisin 10.12.2013 tarihinde hazır olduğu ve 01.01.2014 tarihi itibariyle üretime başladığının belirlendiği, sözleşme tasarısının davalı şirket yetkilisi ... tarafından davacı şirket yetkilisi ...'a 29.11.2013 tarihinde e-posta yoluyla gönderildiği,

tarafların ortaklık için yapılan harcamalara dair tutanaklar tuttukları, dava konusu 2.4x6.0 mt elek şasesi ve olukları, 1.4x3.5 mt ızgaralı elek ve 12 m vant şasesinin faturalarının davacı adına düzenlendiğini, ... 01 paletli darbeli kırıcı makinanın davacı tarafından leasing yoluyla alındığı, 05.01.2018 tarihinde satışının gerçekleştirildiği, davacının .... Noterliğinden keşide ettiği 11.09.2014 tarihli ihtarname ile makine ve ekipmanların iadesini istediği, davalının ....

Noterliğinden keşide ettiği 23.09.2024 tarihli ihtarnamede taş ocağının birlikte işletilmesine dair taraflar arasında akdedilen sözleşmeyi kabul ederek sözleşmenin erken feshi sebebi ile oluşan zararının tazminini talep ettiği, dosya arasında makina ve ekipmanların davacıya iade edildiğine dair bilgi ve belge bulunmadığı, makine ve ekipmanların kullanım bedellerinin 01.01.2014-28.04.2023 dönemini kapsayacak şekilde ve yıllık 10 aylık çalışma prensibine göre 30.416.835,15 TL olarak hesaplandığı,

dava konusu makina ve ekipmanların satın alma tarihleri itibari ile değerleri toplamının 99.088,40 ABD doları olduğu söz konusu tutarın dava tarihi itibari ile ABD doları bazlı karşılığının 1.928.438,62 TL olarak hesaplandığı davacı ticari defterlerinde sözleşmeye ilişkin bir kayıt bulunmadığı ancak uyuşmazlık konusu makine ve ekipmanların davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı şirketin uyuşmazlık konusu döneme ait ticari defterlerini sunamadığından inceleme yapılamadığı" ifade edilmiştir.

Davacı vekili 19.02.2025 tarihli bedel artırım dilekçesinde makinaların kullanım bedeli olarak 3.000.000 TL'nin ihtarname tebliğ tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, 2400*6000 elek şasesi ve olukları, 1400*3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi ve ... taş kırma makinesinin aynen davalıdan alınarak davacıya verilmesine, mümkün olmazsa 1.928.438,62 TL karşılığının ihtarname tebliği tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ederek artırılan dava değerine ilişkin peşin harcı ikmal ettiği anlaşılmıştır.

Dava; yanlar arasındaki sözlü anlaşma gereğince davalıya ariyet olarak verilen makinaların aynen iadesi ile makinaların kullanım bedelinin tahsili talebine ilişkindir.

Davacı yan, taraflar arasındaki anlaşma gereğince mülkiyeti kendisine ait dava konusu makinaları davalının işletmekte olduğu taş ocağına kurulumu yapılmak suretiyle birlikte işletildiğini, taraflar arasındaki anlaşma sona erdikten sonra makinaların kendisine iade edilmediğini iddia etmiş, davalı yan ise makinaların davalı defterlerinde kaydının bulunmadığını davacının aynı bölgede bir kaç şantiyesi olduğundan hangi makinayı nereye verdiğini bilemeyeceklerini, makinaların şantiyelerinde olmadığını savunmuştur.

Davacı tarafından davalıya keşide edilen ....

Noterliğinin 10.09.2014 tarihli ihtarnamesinde davalı yanın işlettiği taş ocağının keşideci şirket ile birlikte işletilmesi konusunda sözlü anlaşma yapıldığı bu çerçevede keşidecinin taş ocağı işletmesini mülkiyeti kendisine ait faturalı 2400x6000 elek şasesi ve olukları, 1400x3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesi ve finansal kiralama yoluyla alınan ... taş kırma makinasının keşideci tarafından taş ocağına monte edilip kurulumu yapıldığı, sözleşme sona erdiğinden tasfiye aşamasında bu makinaların kullanılmaması,

devredilmemesini, makinaların taş ocağından keşideci şirket tarafından alınacağını, aksi taktirde tazminat ve yasal işlem başlatılacağını bildirdiği, davalı tarafından davacıya keşide edilen ....

Noterliğinin 23.09.2024 tarihli ihtarnamesinde taraflar arasında yapılan sözlü akit gereği geç olarak faaliyete geçebilen taş ocağı üretim tesisinde üretim işinin muhatap tarafından haklı neden olmaksızın ve bildirimsiz olarak durdurularak üretimde kullanılması gerekli tüm araç gereçlerin muhatap tarafından alınmak suretiyle son bulduğu belirtilerek üretimi yapılıp muhatap tarafından tahsilatı yapılan 50.000 tonluk malzeme satışından kaynaklı alacaklarının tahsili talebinde bulunulduğu görülmüştür.

Dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme başlıklı belgenin taraf imzalarını içermediği , taraflarca karşılıklı keşide edilen ihtarnameler taraf şirket yetkililerinin isim ve imzalarını içeren yapılan harcamalara dair tutanak örnekleri ve dinlenen tanık beyanları kapsamında taraflar arasında davalıya ait taş ocağına davacıya ait makinaların kurulumu suretiyle taş ocağının birlikte işletilmesine ilişkin sözlü anlaşmaya varıldığı, anlaşma gereğince dava konusu edilen makine ve ekipmanların davalıya ait taş ocağı sahasına kurulumunun yapıldığı,

kurulumu yapılan 2400x6000 elek şasesi ve olukları, 1400x3500 ızgaralı elek, 12 metre bant şasesinin davacı tarafından satın alındığına ilişkin faturaların kendi defterlerinde kayıtlı olduğu yine ... taş kırma makinasının finansal kiralama yoluyla davacı tarafından satın alınarak mülkiyetinin davacıya geçtiği, bu makine ve ekipmanların davalıya ait taş ocağına kurulumunun yapıldığının davacı tanığı ... tarafından ifade edildiği,

ayrıca davalı tarafından davacıya keşide edilen 23 Eylül 2024 tarihli ihtarnamede sözlü anlaşma ile tüm masraflar davacı tarafından karşılanmak üzere geç faaliyete geçebilen taşocağı üretiminin üretimde kullanılması gerekli tüm araç gereçlerin davacı şirket tarafından alınmak suretiyle son bulduğu ifade edilmekle üretimde kullanılan makine ve ekipmanların davalının işlettiği taş ocağına kurulumu yapılarak teslim alındığının davalının kabulünde olduğu ancak davacı tarafından iade alındığı ifade edilmekle birlikte dava konusu makine ve ekipmanların davacıya iade edildiğine ilişkin herhangi bir teslim tutanağı vb. belge sunulmadığından ariyet

verilen bu makinaların halen davalı uhdesinde olduğu sonuç ve kanaatine varılmakla yanlar arasındaki sözlü anlaşmanın feshedilmiş olması nedeniyle davacıya ait olduğu kanıtlanan ve davalı uhdesinde bulunan makinaların iadesi talebi yerinde görülmüştür.

Bilirkişi heyeti tarafından dava konusu edilen makine ve ekipmanların tespit edilen toplam değeri 99.088,40 USD karşılığı dava tarihi itibari ile 1.928.438,62 TL olarak hesaplanmış ve davacı tarafından bu bedel üzerinden dava değeri belirlenmiş olup dava tarihi itibari ile ...'nin belirlediği 1 USD'nin efektif satış karşılığı döviz kuru 19,4910 TL ise de bilirkişi tarafından daha düşük olan döviz satış kuru 19,4618 TL esas alınarak makine ve ekipman bedeli 1.928.438,62 TL olarak hesaplanmış ve davacı tarafından da bu tutar üzerinden dava değeri gösterilmiş olmakla taleple bağlılık ilkesi gereği davacıya teslimine karar verilen makinaların

tesliminin mümkün olmaması halinde İİK 24 maddesi kapsamında makinaların değeri olan 1.928.438,62 TL'nin davalıdan tahsili yönünde karar vermek gerekmiştir.

Davacı yan dava konusu makine ve ekipmanların davalı tarafından kullanılması nedeni ile kullanım bedeli olarak 3.000.000 TL'nin tahsili talebinde bulunmuş ise de; taraflar arasında yapılan sözlü anlaşma gereğince taş ocağı üretim tesisinde 10.12.2013 tarihinde faaliyete başlanıldığı ve davacı tarafından 10 Eylül 2014 tarihli ihtarname ile sözlü anlaşmanın feshedildiği anlaşılmakla bu tarihten sonra iş bu davanın açıldığı 28.04.2023 tarihine kadar davacı tarafından davalıya ariyet verilen makinaların iadesi talebine ilişkin herhangi bir ihtarname keşide edilmediği bu yönde talepte bulunulduğuna ilişkin başkaca bir delil sunulmadığı,

10 Eylül 2014 tarihli ihtarname içeriğinde söz konusu makinaların kullanılmaması, devredilmemesi belirterek taş ocağından kendileri tarafından alınacağı ifade edilmekle birlikte makinaların davalı tarafından kendilerine teslimi talebini içermediğinden makina teslimine ilişkin davalının temerrüde düşürülmediği bu oluşa göre davacı tarafından dava konusu makinaların dava tarihi öncesinde davalıdan talep edildiği halde kendilerine teslim edilmediği iddiasının kanıtlanamaması nedeniyle davacının davalıdan makinaların kullanım bedeli talebinde bulunamayacağı sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

19/06/2025 Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 26.06.2025 Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...