Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/410 K.2023/671

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı şirket arasında 13/01/2017 tarihinde her iki tarafa da borç yükleyen bir sözleşme yapıldığını, müvekkilin kendisine ait olan .... parselde kayıtlı olan arazileri davalı ...Ş. Müvekkile 19.913,00 TL dönemin dolar kuru ile 6.721,00 USD borçlandığını, .... esas sayılı dosyası ile taşınmaz satış bedelleri cezai şart ve ürün telafi bedellerinin tahsili için icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından tüm borca ve ferilerine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini, davalının takibe yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazının iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili tarafından ikame edilen bu dava için görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleri değil, Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın öncelikle usulden reddini,aksi kanaatte olunması halinde esastan reddini,davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak koşuluyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, gayrimenkul satım sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemenin görevli olması Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 114/1-c maddeye göre dava şartıdır. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir (HMK 1. md.) “Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.” (HMK 115. md.).HMK 137, 138 ve 140. maddedeki ön inceleme aşamasında dava şartlarının inceleneceğine dair düzenlemeler, henüz incelenmemiş ise tahkikata geçilmeden önce dava şartlarının incelenmesi zorunluluğunu belirtmekte olup görev yönünden bu incelemenin en erken değil, en geç ne zaman yapılması gerektiğini göstermektedir.

Konuya ilişkin HMK 138. maddenin Kanun gerekçesi şöyledir: “Usule ilişkin hususlar, şeklî nitelik taşıdıklarından yargılamanın başında, dosya üzerinden de incelenerek karara bağlanabilir. Ancak, mahkeme, kararını vermek için tarafların dinlenmesine ihtiyaç duyuyorsa, bunu da tahkikat aşamasında değil, ön inceleme oturumunda yapacaktır.

Böylece dava şartları ve ilk itirazlarla ilgili sorunların, en geç tahkikat başlamadan, ön inceleme duruşması sonunda karara bağlanması amaçlanmıştır.” Bu gerekçe ile de her aşamada görev hususunun incelenebileceğine açıklık getirilmiştir.

Son tahlilde kanunda açıkça dava şartlarının her aşamada mahkemece kendiliğinden araştırılacağı düzenlendiğinden henüz taraflara tebliğ yapılmadan tensip aşamasında dahi mahkemenin görevsiz olması halinde usulden red kararı verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır (Emsal: .... sayılı ilamı).

01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı TTK'nın 5/1.maddesi uyarınca, ticari davalara bakmak görevi, Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. Ticari davalar, mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılmaktadır. Nispi ticari davalar, TTK'nın 4/1.maddesinin ilk cümlesinde tarif edilmiş olup, her iki tarafın da "Ticari işletmesiyle ilgili hususlardan kaynaklanan" hukuk davalarıdır. Mutlak ticari davalar ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleri ile ilgili bulunup bulunmadığına bakılmaksızın yasa gereği ticari dava sayılan uyuşmazlıklardır. TTK'nın 4/1-a ve devamı bentlerinde yazılan uyuşmazlıklar ile diğer kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen uyuşmazlıklar, mutlak ticari davalardır.

Somut olayda dava, taraflar arasındaki gayrimenkul satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili başlatılan icra takibine itirazın iptali isteminden ibaret olup TTK'nın 4. maddesinde bu nitelikteki davaların mutlak ticari dava niteliğinde olduğuna ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Davalı şirketin tacir olduğuna tereddüt bulunmamakta ise de davacı bakımından yapılan tacir araştırması kapsamında incelenen vergi dairesi kayıtları ile ticaret sicil kayıtlarından tacir sıfatını haiz olmadığı anlaşılmış olup nispi ticari davanın varlığından bahsetmeye de olanak bulunmamaktadır. Dosya kapsamı çerçevesinde mevcut hukuki durum karşısında davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava dilekçesinin HMK 114/1-c, 115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı