Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/541 K.2024/923

Av. ..... Av. ..... DAVALI : ... . VEKİLİ : Av. .....

DAVA

İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki))

DAVA TARİHİ : 21/05/2019

KARAR TARİHİ : 17/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesine özetle; davalı banka tarafından ... lehine 90.000 TL bedelli konut kredisi kullandırıldığını, bu kredinin teminatını teşkil etmek üzere ..... parselde kain, ..... no lu bağımsız bölüm üzerinde davalı banka lehine ... yevmiye numarası ile 90.000 TL bedelli birinci derece ipotek tesis edildiğini, müvekkili banka müşterilerinden ...'nın bankalarına başvurarak dava konusu gayrimenkulun satın alınması için müvekkili bankadan 100.000,00 TL bedelli konut kredisi başvurusunda bulunduğunu, gayrimenkul üzerinde davalı bankanın 1.Derece ipoteğinin bulunması nedeniyle davalı ile irtibata geçildiğini ve davalı banka ...

Şubesi'nin müvekkili banka ..... şubesine hitaben düzenlediği, 16/08/2017 tarihli taahhüt ile ... tarafından davalı banka tarafından kullanılan kredinin 16/08/2017 tarihi itibariyle kapamaya esas borç tutarının 84.965,00 TL olduğunun bildirildiğini, bu borç tutarının davalı banka nezdindeki .....

IBAN numaralı hesaba gönderilmesi durumunda dava konusu ipoteğin en geç 10 gün içerisinde hiçbir gerekçe ile imtina edilmeksizin fek edileceğinin bildirildiğini, bu taahhüt nedeniyle müvekkili banka tarafından ...'ya 100.000,00 TL miktarında kredi kullandırıldığını, kredinin teminatını temin etmek üzere müvekkili banka lehine 18/08/2017 tarih ve ... yevmiye nolu 168.483 TL bedelli 2. Derece ipotek tesis edildiğini, borç tutarı hesabına gönderilmiş olmasına rağmen davalı bankanın verdiği taahhüde aykırı şekilde ipoteğin fek etmediğini bildirerek,

davalı yanın haksız ve hukuka aykırı şekilde ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine giriştiğini, takibin tedbiren durdurulmasını,..... sayılı takibinin haksız biçimde sürdürüldüğünün tespitiyle öncelikle tedbir kararı verilmesi ve dava konusu gayrimenkul üzerindeki ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ..... esas sayılı dava dosyasında ipotekli taşınmazı satın almak için ... bankasından kredi kullanan ... tarafından haklarında açılan dava mevcut olup derdestlik nedeniyle işbu davanın reddi gerektiğini, aksi halde davaların birleştirilmesine karar verilmesini, müvekkili banka ile ... arasında konut kredisi sözleşmesi imzalandığını, borcun ödenmemesi üzerine..... sayılı takip dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, ...

Bankasınca 16/08/2017 tarihli kapama yazısı gönderilmişse de "ödemenin yukarıda belirtilen tarihten sonra yapılmak istenmesi durumunda güncel kapama tutarı ile ilgili olarak bankamızdan yeniden bilgi ve teyit alınması gerekmekte olup..." şeklinde ibare bulunduğunu, buna göre davacı bankanın herhangi bir geri bildiriminin olmadığı,

nitekim bankaların kredi vermekten vazgeçtiği veya kapama isteğinin sonlandırıldığı durumların söz konusu olduğunu, davaya konut kapama yazısının geçerlilik süresi dolmuş ve müvekkili bankaya güncel kapama rakamı sorulmaksızın ödeme yapıldığı kapama tutarı ile ilgili yazının düzenlenme tarihinden 5 gün sonra 21/08/2017 tarihinde eski tarihli kapama tutarının müvekkili bankaya gönderildiğini, bu olumsuzluğun farkedilerek 11/10/2017 tarihinde ... bankasına gönderilen tutarın borçlu tarafından hesaptan çekildiğini ve kredinin kapatılmadığı bilgisinin verildiğini,

bankanın yaklaşık 2 sene gibi bir süre geçmesine rağmen ipotekle ilgili herhangi bir işlem yapmadığını, dolayısıyla olayda davacı bankanın sorumluluğunun bulunduğunu, olayda iddiaların kabul edilemeyeceğini bildirmiş, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ipotek şerhinin kaldırılması istemine ilişkin olup mahkememizce öncelikle yapılan yargılama sonunda verilen "davanın kabulü ile davalı banka lehine tesis edilmiş ..... numaralı bağımsız bölüm üzerindeki ipoteğin fekkine," dair 27/12/2019 tarih ve ..... sayılı karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ......'nin 22/02/2023 tarih ve ..... sayılı ilamı ile mahkememiz kararı, "...Dava dışı taşınmaz maliki ..., dava dışı ... hesabına konut kapama bedeli açıklamasıyla 98.700TL gönderdiği sunulu makbuzdan anlaşılmaktadır.

Hesap sahibi ... bu bedeli 21.08.2017 tarihinde 35.000TL ve 63.605,25TL olmak üzere hesabından çekmiştir. Kural olarak banka hesapları üzerinde, hesap sahibi veya onun kanuni ya da iradi temsilcisinin tasarruf yetkisi mevcuttur. Banka hesabından para çekilmesi de hesap üzerindeki tasarruf işlemidir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3.maddesinde mevduat, “Yazılı veya sözlü olarak veya herhangi bir şekilde halka duyurulmak suretiyle ivazsız veya bir ivaz karşılığında, istendiğinde ya da belli bir vadede geri ödenmek üzere kabul edilen parayı,” tanımlanmaktadır.

Dolayısıyla, her ne kadar “konut kapama bedeli” olarak dava dışı ... hesabına bir bedel gönderilmiş ise de bu açıklama banka hesabına para gönderen ile hesap sahibi arasındaki iç ilişkidir. Zira bu bedel hesap sahibinin mevduatıdır. Ancak hesap sahibinin ipotek bedelinin ödenmesi yönündeki iradesi bankaya ulaştığında ödeme yapılabilir. Hesap sahibi bu bedel ile ipotek bedelini ödeyebileceği gibi dilediği gibi tasarrufta da bulunabilir.

Başka bir anlatımla, dava dışı ... hesabına “konut kapama bedeli” açıklaması ile gönderilen bedel ipotek bedelinin ödenmesi sağlamamaktadır.

Bu nedenle, ilk derece mahkemesince yanılgılı değerlendirme ile hesap sahibinin tasarruf yetkisinde olan bir hususun hesaba para gönderen hesap sahibi dışındaki kişinin iradesinin yerine getirilmesi davalı bankanın kendiliğinden gerçekleştirmesi gerekli işlemmiş gibi değerlendirilmesi suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Bu durumda ilk derece mahkemesince yapılması gereken iş, ipotek bedelinin ödenip ödenmediğini saptamak ve sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır..." gerekçesiyle kaldırılmıştır.

Kaldırma ilamı sonrasında mahkememizce, davaya konu taşınmazın güncel tapu kayıtları, ipoteğe konu borcun kapanıp kapanmadığı konusunda davalı bankadan hesap ekstreleri vb. kayıtlar ile ..... sayılı takip dosyasındaki tahsilatlara dair kayıtlar celp edilmiş ve takiben dosya, kaldırma ilamı doğrultusunda inceleme yapılmak üzere bankacı ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişilere tevdi edilmiştir.

Bankacılık ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişiler tarafından sunulan 20/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...somut olayda davacı ... A.Ş.'nin 21/08/2017 tarihi itibarıyla kredi borcu kapama miktarının tayini noktasında davalı ...

A.Ş.'den bilgi ve teyit aldığını gösteren herhangi bir belge ve kayda rastlanmadığı, ... somut olayda, 16/08/2017 tarihi itibarıyla kapama bedelinin 84.965,00-TL olduğu belirtilmesine karşın sözü edilen tarihten 5 gün sonra (21/08/2017) dava dışı ... tarafından 98.700,00-TL gönderildiği, bir başka deyişle, herhangi bir bilgi ve teyit alınmamış olsa dahi 5 gün sonra gönderilen kapama bedelinin 13.735,00-TL daha fazla olduğu,

... kapama yazısında belirtilen tarihten (16/08/2017) 5 gün sonra 98.700,00-TL tutarında ödeme yapılırken gönderilecek meblağın blokeye alınacağı ve herhangi bir şekilde hesap sahibi tarafından kullanılamayacağı yönünde gerek davacı ...

A.Ş.'de ve gerekse davacı bankanın kredi müşterisi dava dışı ...'da bir güven oluşturulduğu, ... nitekim 16/08/2017 tarihli kapama yazısının metninde kapama bedeli olarak gönderilecek meblağın (ister kapama miktarından az ister fazla olsun) blokeye alınacağı, paranın yalnızca kredi borç ödemesinde kullanılacağı ve bu doğrultuda davalı ...

A.Ş.'nin lehine tesis edilmiş bulunan birinci derecedeki ipoteğin fekki hususunda gerekli işlemleri başlatacağı yönünde muhataplarda açıkça güven meydana getirildiği, hâl böyle olunca, davalı ... A.Ş.'nin ödeme meblağının bloke hesaba alacağını bildirmesine karşın gerekli işlemleri yapmamış olması nedeniyle dava dışı kredi müşterisi ...'in kredi borcunun ödenmediği, sözleşmeden kaynaklı bloke ve tahsilat yetkisinin kullanılmadığı, ...

A.Ş. tarafından sunulan hesap hareketlerine göre söz konusu kredi borcunun kapatıldığını gösteren herhangi bir veriye rastlanmadığı, icra dosyası kapak hesabına göre de takip konusu borcun kapanmadığı, davalı banka lehine tesis edilmiş bulunan birinci derecedeki ipoteğin temin ettiği kredi borcunun kapanmamış olmasının, doğrudan doğruya davalı bankanın kapama yazısında bildirdiği şekilde hareket etmeyerek rehin hakkı kapsamında bloke işlemini yapmamış olmasından kaynaklandığı, bir başka deyişle, davalı bankanın bloke işlemini yapmaktan kaçınmasıyla dava dışı ...'in kredi borcunun kapanmamış olması arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığı,

davacı banka ile kredi müşterisi ...'nın (her ne kadar kapama meblağı konusunda ayrıca ve yeniden bilgi ve teyit alınmamış ise de) nihayetinde üzerine düşeni yapmış olması ve borç kapama bedelinin çok üzerinde para transferi gerçekleştirmesi nedeniyle uyuşmazlık konusu ipoteğin kaldırılması (fekki) için gerekli koşulların oluştuğunu kabul etmek gerektiği..." yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile kaldırma ilamı sonrasında yapılan ek tahkikat sonucunda alınan bilirkişi raporunda yapılan tespitler bir bütün halinde değerlendirildiğinde; somut olayda, ..... parselde yer alan taşınmazdaki 4 numaralı bağımsız bölüme ilişkin tapu kaydına göre 17/09/2014 tarih ... yevmiye numaralı birinci dereceden ... süreli, yıllık %11,04 faizli 90.000,00-TL bedelli ipoteğin davalı ...

A.Ş. yararına, 18/08/2017 tarih ... yevmiye numaralı ikinci dereceden ... süreli, yıllık %13,44 faizli 168.483,00-TL bedelli ipoteğin davacı ... A.Ş. yararına tesis edildiği, davaya konu ipotek bedelinin ödenip ödenmediği hususunda yapılan bilirkişi incelemesi ile düzenlenen 20/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ile de ortaya konulduğu üzere mahkememizce celp edilen banka kayıtlarından ilgili ipoteğin bağlantılı olduğu ... A.Ş. ...

Şubesi tarafından dava dışı ...'e kullandırılan 17/09/2014 tarihli konut kredisinin kapanmadığı ve aynı ipotek borcuna dair ..... sayılı takip dosyasının derdest olduğu anlaşılmakla, buna göre son tahlilde ipotek bedelinin ödenmediği görüldüğünden ipoteğin fekki koşulları oluşmamış olmakla davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Her ne kadar dava dışı ... tarafından dava dışı ...'in hesabına "konut kapama bedeli" açıklamasıyla 98.700,00-TL yatırıldığı anlaşılmış ve 20/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda bununla ilgili olarak gönderilen meblağın blokeye alınacağı ve herhangi bir şekilde hesap sahibi tarafından kullanılamayacağı yönünde gerek davacı ...

A.Ş.'de ve gerekse davacı bankanın kredi müşterisi dava dışı ...'da bir güven oluşturulduğu, davacı banka ile kredi müşterisi ...'nın borç kapama bedelinin çok üzerinde para transferi gerçekleştirmesi nedeniyle uyuşmazlık konusu ipoteğin kaldırılması için gerekli koşulların oluştuğu yönünde görüş bildirilmiş ise de, kaldırma ilamında da belirtildiği üzere, yapılan para transferinin ödemeyi yapan ile hesap sahibi arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirip hesap sahibinin yapılan ödemeye ilişkin olarak dilediği tasarrufta bulunma yetkisini haiz olduğu açık olduğundan bilirkişi raporunda bu yönde yapılan tespite itibar edilmesi mümkün olmamıştır.

Bu bağlamda sonuç olarak açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... · ¸e-imzalıdır. Hakim..... · ¸e-imzalıdır.