Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/668 K.2023/900

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2023/668 Esas

KARAR NO : 2023/900

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... (TC Kimlik No:...) -

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVALI

... (TC Kimlik No:...) - ...

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVA

İtirazın İptali (Sebepsiz Zenginleşme TTK 732. madde)

DAVA TARİHİ : 08/11/2019

KARAR TARİHİ : 22/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 29/12/2023

... sayılı görevsizlik kararı sonrasında, Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Sebepsiz Zenginleşme TTK 732. Maddesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı aleyhine ....

E. dosyası ile 25.05.2018 keşide tarihli çekin tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığını, davalı ise başlatılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini, takibe konu çek bankaya ibraz edilmediği için kambiyo vasfinı kaybettiğini, dava konusu alacağın konu senetler ciro yoluyla davacıya intikal etmiş ve davacı çekin yetkili hamili olduğunu, davacı çekte yetkili hamili olarak TTK md 732 uyarınca keşideciden çekte yazılı olan miktan sebepsiz zenginleşmesi nedeni ile talep ettiğini, zira davalı olan keşideci ödememiş olduğu bu miktar oranında sebepsiz olarak zenginleştiğini,

davacı icra takibi ile bu alacağını talep etmiş olmasına rağmen davalı kötü niyetli olarak süre kazanmak amacı ile takibe itiraz ettiğini, (MADDE 732 (1) Zamanaşımı sebebiyle veya poliçeden doğan hakların korunması için gerekli olan işlemlerin yapılmasının ihmal edilmiş olması dolayısıyla, düzenleyenin veya kabul edenin poliçeden doğan yükümlülükleri düşmüş bile olsa, bunlar poliçenin hamiline karşı, onun zararına zenginleşmiş olabilecekleri kadar borçlu kalırlar.

(2) Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem, muhataba, yerleşim yerli bir poliçeyi ödeyecek olan kimseye ve düzenleyen, poliçeyi başka bir kişi veya ticari işletme hesabına düzenlemiş olduğu takdirde o kişiye veya ticari işletmeye karşı da ileri sürülebilir. (3) Poliçeden doğan borcu düşmüş olan cirantaya karşı böyle bir istem ileri sürülemez.

(4) Zamanaşımı süresi, poliçenin zamanaşımına uğradığı tarihi takip eden tarihten itibaren bir yıldır; ispat yükü, sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene aittir.

Huzurdaki davada ispat yükü davalı tarafta olduğunu, davalı yanın sebepsiz zenginleşmediğini ispat ile mükellef olduğunu,.... sebepsiz zenginleşmediğini ispat ile mükellef olduğunu, .... sayılı ilamında "dava zaman aşımına uğramış çeke dayalı alacağın tahsiline yönelik icra takibine itirazın iptaline ilişkin olduğunu, dava konusu çekte davalı keşideci, davacı ise son hamil konumunda olduğunu, söz konusu çek icra takibi sırasında 6 aylık takip zaman aşımına uğramış olması nedeniyle davacının, davalı keşideci hakkında 6102 sayılı TTK 732.

Maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde başvuru hakkı bulunduğunu, bu durumda davalı keşideci sebepsiz zenginleşmediğini usulüne uygun delillerle kanıtlamakla yükümlü olduğunu, mahkemece bu hususlar değerlendirilmeksizin yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğini, bozmayı gerektirdiğini, " .... sayılı ilamı da aynı mahiyette olduğunu, takibe konu çek "tacir" çeki olup taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için TTK 5. Maddesi uyarınca arabulucuya başvurulduğunu, fakat taraflar dava konusuna dair bir anlaşmaya varamadıklarını,

tüm bu açıkladığımız nedenlerle 7.500,00 TL Euro'luk alacağımıza ilişkin haksız ve kötü niyetli itirazın iptalini, davamızda sadece asıl alacak açışından itirazın iptali davası açıldığını, takip öncesi faize ilişkin olarak ise tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile iş bu davada herhangi bir taleplerinin bulunmadığını, davalı yanın itirazı haksız olup; dava değerinin %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan alınarak taraflarına verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili usulüne uygun yapılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava süresinde bankaya ibraz edilmeyen çeke dayalı olarak ciro yoluyla hamil olan davacının TTK 732. Maddeye dayalı olarak başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine yöneliktir.

.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davacı tarafından davalı aleyhine 7.500,00 Euro asıl alacak, 136,32 Euro işlemiş faiz toplamı 7.636,32 Euro alacak talebiyle ilamsız takip yapıldığı, takip dayanağının ise .... Şubesi'ne ait .... nolu keşidecisi davalı ..., lehtarının ise ... olan, davacının ise ciro yolu ile hamil olduğu 25/05/2018 keşide tarihli çek olduğu anlaşılmıştır.

Kambiyo senetlerinde sebepsiz zenginleşmeye ilişkin özel düzenleme poliçe hükümleri arasındaki 732. maddede yer almakta olup, çek yönünden ise TTK 818/1-m hükmü, çekte sebepsiz zenginleşmeye ilişkin olarak TTK’nın 732. maddesine yollama yapmaktadır.

Kambiyo senedinin düzenlendiği hallerde, taraflar arasında kural olarak iki ayrı borç ilişkisi meydana gelmektedir.

Bu durumda hem kambiyo münasebetine hem de asıl borç ilişkisine dayalı olarak talepte bulunulabilecek olup, poliçeden doğan hakkın, bunun korunması ve/veya kullanılması için gereken işlemlerin yapılmaması nedeniyle düştüğü (TTK m. 730) veya zamanaşımına uğradığı (TTK m. 749) hallerde, senet borçlusu nezdinde oluşan sebepsiz zenginleşmeye yönelik olarak, poliçe alacağını elde edemeyen ve bu nedenle malvarlığında hakkaniyete aykırı bir değer kaybı oluşan hâmile, yine poliçe hukuku tarafından tanınmış olan yeni bir haktır.

Bu anlamda TTK’nın 732. maddesinde işaret olunan zenginleşme aslında Kanun’un bir hükmüne dayanmakta olup, ispat yükü bakımından TTK’nın 732. maddesinin 4. fıkrasında açıkça ispat külfetinin sebepsiz zenginleşmediğini iddia edene ait olduğu belirtilmiştir. Diğer bir deyişle keşideci, sebepsiz zenginleşmediğini ya da senet bedelini cirantalardan birine veya hâmile ödediğine ilişkin bu ispat yükümlülüğünü yerine getirdiği takdirde sorumluluktan kurtulabilir.

Zamanaşımı süresi ise, müracaat hakkının TTK’nın 730. maddesine göre düştüğü veya borçlunun 749. (çekte m. 814) maddesine göre zamanaşımı defini dermeyan edebilme hakkının doğduğu tarihten başlayarak 1 yıldır (TTK m. 732/4).

Eldeki davanın incelenmesinde ise, davacı tarafından takibe dayalı çekte ciro yolu ile yetkili hamil olunduğu ispat yükü kendisine düşen davalı yan tarafından sebepsiz zenginleşilmediğinin dosya kapsamında ispatlanamadığı, yargılama aşamasında ise davacı alacağının ödenmesi ile takibin konusuz kaldığı anlaşıldığından itirazın iptali talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığı, alacağın likit olması nedeniyle ise davalıdan inkar tazminatın tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.