Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/704 K.2024/560

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

24.05.2022 tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS'li .... maliki olduğu ve dava dışı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu meydana gelen kazada ... plakalı araçta maddi hasar ve buna bağlı olarak değer kaybı meydana geldiğini, dava dışı sürücü ...'ün asli ve tam kusurlu olduğunu, ayrıca davacının aracını tamir ettirdiği süre boyunca aracını kullanamadığını, davalı sigorta şirketine başvurduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin 30.01.2023 tarihinde yalnızca 463 TL ödeme yaptığını,

bu bedelin somut maddi zararları karşılamadığından 21.02.2023'de yeniden başvurduklarını, ancak davacıya herhangi bir dönüş ve ödeme yapılmadığını ileri sürüp fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 TL değer kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen ( davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) tahsiline,

şimdilik 100 TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalı .... tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı ... vekili 23/05/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile 25.000,00-TL değer kaybı tazminatı, 4.800,00-TL ikame araç bedeli istemiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; Değer kaybı tazminatı davasının belirsiz alacak dava olarak açılamayacağını, müvekkil sigorta şirketinin ... plakalı araç için ... Sigorta A.Ş'ye 25.08.2022'de 48.274,52 TL 26.01.2023'de 1.261,99 TL rücu ödemesi ile davacı tarafa 30.01.2023'de 463 TL değer kaybı ödemesi yaptığını, poliçe limitinin dolduğunu, müvekkil sigorta şirketinin tazminat sorumluluğunun 06.12.2021 tarihinde tanzim edilen poliçe teminat limitleriyle sınırlı olduğunu, değer kaybı hesaplamasının ZMMS genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, araç ikame bedelinden sorumlulukları olmadığını, müvekkil şirket aleyhine avans faizine hükmedilmeyeceğini bildirip davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinden özetle; Davanın dava dışı sürücü ...'e ihbarını istediği, kazaya karışan aracın .... ait olup .... hasım gösterilmesi gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.

Davacı davalıyı düzelterek doğru hasıma yöneltmiş, dava dilekçesi ve tensip zaptı doğru hasıma tebliğ edilmiştir

Davalı ... vekili, davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tazminatının ve araç mahrumiyeti zararının davalılardan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).

Taraflarca dayanılan tüm deliler toplanmış; Kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, poliçe, hasar dosyası ve tamir evrakları, davalı Sigorta Şirketi'nden istenen ödeme belgeleri dosyamız içerisine kazandırılmış olup, Uzman Makine Mühendisinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

ZMMS poliçesinin incelenmesinde; Davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebep olan ... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı iken davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 13.01.2022/13.01.2023 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 50.000,00 -TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.

Davalı Sigorta Şirketi ... plakalı araç için ... Sigorta'ya25.08.2022'de 48.274,52 TL,

26.01.2023'de 1.261,99 TL rücü ödemesi yaptığını,

30.01.2023'de 463,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığını ileri sürmüştür.

Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.

... yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. ... 01/04/2010, ..... ; .... 05/04/2010, ....,).

Bilindiği üzere ... Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve .... . sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin ...’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (... Dairesinin 01/04/2010 tarih ve .... , 05/04/2010 tarih ve .... sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki ... uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. ... dairesinin 25/03/2022 tarih ve .... sayılı ilamı).

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik ... uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuştur.

Makine Mühendisi Bilirkişisi ...'ten aldırılan 13/03/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "1-... plakalı araç sürücüsü ...'ün yukarıda açıklandığı üzere 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 56/c, 84/d madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 107. ile 157/a-4 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına neden olmakla OLAYDA TAM ETKEN ve %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

2-... plakalı araç sürücüsü ...'ün yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere kural ihlalinin olmaması ile olayı önlemek için alabileceği bir tedbirin bulunmaması nedeniyle OLAYDA ETKEN OLMADIĞI ve kusursuz olduğu,

3-Araç değer kaybının olay tarihi itibariyle 25.000,00 TL olduğu,

4-Araç ikame bedelinin 4.800,00 TL olduğu, Yönündeki görüş ve kanaatini içeren bilirkişi raporu düzenlediğini." bildirmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen ...

Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı aracındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı,

aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre davacının meydana kazada kusurlu olmadığı, davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacı aracında meydana gelen değer kaybının 25.000,00-TL olduğunun tespit edildiği, davalı sigorta şirket tarafından dava öncesi dava dışı ...

Sigorta'ya 25.08.2022'de 48.274,52 TL,26.01.2023'de 1.261,99 TL hasar bedeli için rücü ödemesi yaptığı, 30.01.2023'de 463,00 TL değer kaybı için ödemede bulunulduğu, davacının talep arttırım dilekçesinde ödenmeyen 25.000,00-TL değer kaybı, 4.800,00-TL araç mahrumiyet bedeli istediği, davalının dava tarihinden önce yaptığı ödemeyle davacının gerçek zararının karşılanmadığı, davacının talebinin yerinde olduğu, davalı sigorta şirketinin davadan önce yaptığı ödemeler ile poliçe limitinin tükenmediği, KTK uyarınca dava öncesi davalı tarafa başvurulduğu,

davalının yapmış olduğu kısmen ödeme tarihi itibarıyla temerrüde düşmüş kabul edileceği, kabul olunan tutara davalı sigorta şirketine sigortalı aracın cinsine göre avans faiz işletileceği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

Katip .... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı