Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/369 K.2024/476

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/369 Esas

KARAR NO : 2024/476

...

DAVA

Şikayet (İcra Memur Muamelesi)

DAVA TARİHİ : 13/11/2023

KARAR TARİHİ : 27/06/2024

Mahkememizde görülmekte olan Şikayet (İcra Memur Muamelesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirket hakkında ... esas sayılı dosyasında 25.08.2017 tarihinde infaz edilerek davacı şirketin mal varlığı üzerine ihtiyati haciz şerhleri konulduğunu, gıyapta yapılan ihtiyati hacizlerin alacaklı tarafa icra müdürlüğünce 02.09.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, alacaklının İİK 264. madde gereğince gıyaplarında yapılan ihtiyati haczin kendilerine muhtıra ile tebliğinden sonra 7 gün içinde icra takibi yapmadığı gibi davada açmamış olduğunu,

ihtiyati haczin hükümsüz hale geldiğini İİK 264 madde gereğince hükümsüz kalan ihtiyati haciz üzerine davacının mal varlığına konulan haciz şerhlerinin kaldırılması gerektiğini bunu için 01.11.2023 tarihinde icra müdürlüğünden talepte bulunulduğunu, icra müdürlüğünün 06.11.2023 tarihli kararı ile ihtiyati haczi re'sen kaldırma yetkili olmadığından bahisle taleplerini reddettiğini, icra müdürlüğü kararının yanlış olup hukuka ve kanuna aykırı olduğunu belirterek memur muamelesinin kamu düzenine aykırılığı göz önüne alınarak süresiz şikayet yolu ile ... esas sayılı dosyası kapsamında verilen 06.11.2023 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasına,

Harçlar Kanunu 13/d hükmü kapsamında ödenen harcın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş cevap verilmediği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

... tarafından ihtiyati haciz kararının İİK 264/3 maddesine göre verilmiş ihtiyati tedbir niteliğinde bir karar olduğu, ihtiyati haciz hakkında bir takibin olmadığı, ihtiyati haczin infazına yönelik şikayetlerinde kararı veren ... tarafından incelenmesi gerektiğinden bahisle davanın görev yönünden usulden reddine karar verildiği kararın istinaf talebinde bulunulmaksızın kesinleşmesi üzerine süresinde yapılan başvuru üzerine dosyanın mahkememize tevzi olunduğu anlaşılmış, mahkememizce dava dilekçesinin göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine ve dosyanın ...

Karar sayılı 25.04.2024 tarihli ilamında "İİK'nun 266. maddesinde. "Borçlu para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartıyla ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer" hükmü yer almaktadır.

Göreve ilişkin bu kural; icra takibi öncesinde alınan ihtiyati haciz kararları için geçerli olduğu gibi, uyuşmazlık konusu olayda olduğu gibi icra takibi başladıktan sonra alınan ihtiyati haciz kararları için de uygulanır.

Somut olayda; şikayete konu edilen ihtiyati haciz kararı İİK'nun 264/3. maddesine göre verilmiş olup, gerçekte ihtiyati tedbir niteliğinde bir karar olduğu, henüz herhangi bir icra takibinin başlatılmadığı, sadece genel mahkeme tarafından verilen ihtiyati haciz kararının infaz edildiği görülmüştür." gerekçesiyle mahkememizin yargı yeri olarak belirlenmesine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizin... ve diğerleri hakkında genel kredi sözleşmesi ve ihtarnameye dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile 925.000,00 TL alacak yönünden ihtiyati haciz kararı verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

... esas sayılı dosya örneğinin celbi ile incelenmesinde mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının 25.08.2017 tarihinde alacaklı vekili tarafından icra dairesine sunularak infazının talep edildiği, aşamalarda borçlu ...vekili tarafından 22.05.2023 tarihinde borçlu hakkında konkordato tasdik kararı verilerek Yargıtayca onandığı belirtilmek suretiyle İİK 308/ç maddesi gereğince hacizler düştüğünden fekkine karar verilmesi talebinde bulunulduğu,

talebin 02.06.2023 tarihli karar ile ihtiyati hacizlerin kararı veren mahkeme tarafından kaldırılması mümkün olduğundan işlem yapılmasına yer olmadığına şikayet yolu açık olmak üzere karar verildiği bu karara yönelik şikayet yoluna başvurulduğuna ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu kez borçlu... ...

A.Ş. vekilinin talebi üzerine İİK 264 maddesi gereğince düzenlenen 25.08.2023 tarihli muhtıranın alacaklı vekiline 02.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 01.11.2023 tarihinde İİK 264 maddesi gereğince gıyabında yapılan hacizlerin alacaklı tarafa 02.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği süresinde takip talebinde bulunulmadığı, dava da açılmadığı bu nedenle ihtiyati haczin hükümsüz kaldığı belirtilerek araçların ve diğer mal varlığı ve banka hesapları üzerine konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılması talebinde bulunulduğu,

icra dairesince 06.11.2023 tarihli ihtiyati haczi resen kaldırma yetkileri olmadığından talebin reddine İİK 16 maddesi gereğince icra hukuk mahkemesine şikayet yolu açık olmak üzere karar verilmiş olduğu iş bu davanın ise bu karara yönelik açıldığı anlaşılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun Şikayet ve Şartlar başlıklı 16. maddesinde; "Kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere İcra ve İflas dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir. Şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır.

Bir hakkın yerine getirilmemesinden veya sebepsiz sürüncemede bırakılmasından dolayı her zaman şikayet olunabilir." düzenlemesi İhtiyati Haciz Kararının İcrası başlıklı 261. maddesinde; "Alacaklı, ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki icra dairesinden kararın infazını istemeye mecburdur. Aksi halde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkar.

İhtiyati haciz kararları, 79 dan 99 uncuya kadar olan maddelerdeki haczin ne suretle yapılacağına dair hükümlere göre icra edilir.

(Ek son fıkra:... md.) İhtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetler infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu icra mahkemesine yapılır." düzenlemesi İhtiyati Haciz Tamamlayan Merasim başlıklı 264. Maddesinde ise "Dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan evvel ihtiyati haciz yaptırmış olan alacaklı; haczin tatbikinden, haciz gıyabında yapılmışsa haciz tutanağının kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ya takip talebinde (Haciz veya iflas) bulunmaya veya dava açmaya mecburdur.

İcra takibinde, borçlu ödeme emrine itiraz ederse bu itiraz hemen alacaklıya tebliğ olunur. Alacaklı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeye veya mahkemede dava açmaya mecburdur. İcra mahkemesi, itirazın kaldırılması talebini reddederse alacaklının kararın tefhim veya tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dava açması lazımdır.

İhtiyatî haciz, alacak davasının mahkemede görüldüğü sırada konulmuş veya alacaklı birinci fıkraya göre mahkemede dava açmış ise, esas hakkında verilecek hükmün mahkemece tebliğinden itibaren bir ay içinde alacaklı takip talebinde bulunmaya mecburdur.

Alacaklı bu müddetleri geçirir veya davasından yahut takip talebinden vazgeçerse veya takip talebi kanuni müddetlerin geçmesiyle düşerse veya dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir ay içinde dava yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır ve alakadarlar isterse lazım gelenlere bildirilir.

Borçlu müddeti içinde ödeme emrine itiraz etmez veya itirazı icra mahkemesince kesin olarak kaldırılır veya mahkemece iptal edilirse, ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze inkılabeder." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yasal düzenleme kapsamında alacaklı, borçluya karşı bir icra (iflas) takibi yapmadan veya dava açmadan önce ihtiyati haciz kararı almış ve buna dayanarak borçlunun mallarına ihtiyati haciz konulmuş ise 7 gün içinde borçluya karşı takip talebinde bulunmak veya bir alacak davası açmak zorundadır.

Alacaklının 7 gün içinde takip talebinde bulunmaması ve alacak davası açmaması nedeniyle ihtiyati haczin hükümsüz kalması üzerine borçlu ihtiyati haczi uygulamış olan icra dairesinden ihtiyaten haczedilen malları üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasını ve ihtiyaten haczedilen taşınır mallarının kendisine teslim edilmesini veya taşınmazı üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmış olduğunun tapu dairesine bildirilmesini isteyebilir. İcra dairesi, borçlunun bu talebini reddederse, borçlu icra mahkemesinde şikayet yoluna başvurabilir....

Somut uyuşmazlıkta ...maddesine göre verilen ihtiyati tedbir niteliğinde bir karar olduğu ifade edilerek görevsizlik kararı verilmiş ve yine ...'nin merci tayinine ilişkin kararında şikayete konu edilen ihtiyati haciz kararının İİK 264/3 maddesine göre verilmiş gerçekte ihtiyati tedbir niteliğinde olduğu henüz bir icra takibinin başlatılmadığı ihtiyati haczin ihtiyati tedbir niteliğinde olduğu belirtilerek infazına ilişkin şikayetlerin kararı veren mahkememizce incelenmesi gerektiğine hükmedilmiş ise de; mahkememizin ....iş karar sayılı ihtiyati haciz kararının alacaklısının başvurusu üzerine D.iş dosya numarası üzerinden verildiği,

alacak davası içerisinde verilmiş bir ihtiyati haciz kararının bulunmadığı, ihtiyati haciz kararı bir alacak davasının görülmesi sırasında verilmediğinden gerek ... ve gerekse ... mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının ihtiyati tedbir niteliğinde olduğuna yönelik tespiti dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu icra organlarına hitap eder. ... asli organ olup genel mahkemeler yardımcı organ konumundadır. Yukarıda ifade edilen yasal düzenlemeler çerçevesinde icra dairesinin yaptığı muamele hakkında şikayet talebini inceleme görevi İcra Hukuk Mahkemesine aittir. Bunun istisnası İİK 16/1 maddesinde ifade edildiği üzere kanunda açıkça düzenlenmiş olmasına bağlı olup örneğin İİK 174 maddesinde ifade edildiği üzere kambiyo senetlerine mahsus iflas yolunda şikayeti inceleme görevi ticaret mahkemesine verilmiştir. Öte yandan İİK 261/2 maddesinde; ihtiyati haczin infazı ile ilgili şikayetlerin infazı yapan icra dairesinin bağlı olduğu tetkik mercine yapılacağı düzenlenmiştir.

... karar sayılı 31.03.2010 tarihli emsal içtihadında "İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 268'nci maddesinde ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri açıkça belirtilmiştir. Anılan maddede borçlunun, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata itiraz edebileceği düzenlenmiş olup, bu itiraz sebepleri sınırlıdır.

İİK'nın 264'üncü maddesinde öngörülen ihtiyati haczi tamamlayan merasime uyulmadığının tespiti durumunda, icra müdürlüğünce ya da şikayet üzerine icra hukuk mahkemesi tarafından ihtiyati haczin hükümsüzlüğüne karar verilmesi mümkün bulunduğundan, İİK'nın 265'nci maddesi kapsamında kalmayan bu durumun, ihtiyati haciz kararını veren mahkeme tarafından incelenmesi suretiyle ihtiyati haczin kaldırılmasına hükmedilmesi usul ve yasaya aykırıdır. " denilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta; mahkememizce değişik iş dosya numarası üzerinden verilen ihtiyati haciz kararının ... sayılı dosyasında infaz edildiği, İİK 264/1 maddesi gereğince gıyabında yapılan ihtiyati haczin alacaklı vekiline 02.09.2023 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğden itibaren 7 gün içerisinde esas takibe geçilmediği gibi dava da açılmadığı bu hususun davalı alacaklı vekilince ön inceleme duruşmasındaki beyanları ile de teyit edildiği,

bu kapsamda davacı borçlu tarafından İİK 264 maddesi kapsamında alacaklının 7 gün içerisinde takip talebinde bulunmadığı veyahut bir alacak davası açmadığından ihtiyati haczin hükümsüz kalması nedeniyle mal varlığı üzerindeki ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik icra dairesine yapılan başvurunun reddi kararına karşı şikayet davasının icra mahkemesinde görülmesi yasal zorunluluk ise de; ... tarafından merci tayinine ilişkin HMK 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak verilmiş olan karar mahkememizi bağlayıcı olduğundan somut uyuşmazlığın çözümü bakımından talebin kısmen kabulü ile ... esas (eski ...

D.iş karar sayılı 22.08.2017 tarihli ihtiyati haciz kararının İİK 264/4 maddesi uyarınca hükümsüz kaldığının tespitine, ancak davacının 06.11.2023 tarihli icra müdürlüğü kararının şikayet yolu ile kaldırılması talebi hakkında İİK hükümleri çerçevesinde mahkememizce bir karar verilmesi mümkün olmadığından bu talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

27/06/2024 Gerekçeli kararın yazıldığı tarih: 09.07.2024 · Başkan 35271 ...