Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/465 K.2025/354

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/465 Esas

KARAR NO : 2025/354

HAKİM : ...... KATİP : ......

DAVACI : ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLİ : Av. ......

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 05/07/2024

KARAR TARİHİ : 14/05/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı sigortalı ... adına kayıtlı ... plakalı sayılı aracın ZMMS ile 13/04/2023 - 13/04/2024 tarihleri arasında müvekkil şirketçe sigortalandığını, 19/12/2023 tarihinde dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarptığını, bu çarpmanın etkisi ile ... plakalı aracın savrularak sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracın arkasından çarpmak suretiyle üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın asli ve tam kusurlu olduğunu, sürücünün takip mesafesi bırakmadığını,

kaza nedeniyle dava dışı ... adına kayıtlı ... plakalı araçta meydana gelen 82.634,83 TL yedek parça, 60.000,00 TL işçilik ve 28.526,89 TL KDV alacağı olduğu hesaplanarak, dava dışı ...'a 08.02.2024 tarihinde 120.000,00 TL ödeme yapıldığını, sigortalı araç sürücüsünün geçerlilik süresi dolan ehliyet belgesi ile trafiğe çıkması sebebiyle hasar bedeline ilişkin olarak ödenen 120.000,00 TL'nin sigortalısına rücu imkanı bulunduğunu ileri sürüp ......

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin tüm alacaklar yönünden devamına, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Olayın meydana gelmesinde müvekkil şirketin bir kusuru bulunmadığını, meydana gelen kazanın tek ve asli kusurlu sürücüsünün ... plakalı araç sürücüsü olduğunu, davacının rücu hakkı bulunmadığını, müvekkili şirkette çalışan sürücünün Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartları B-4 maddesine göre kasti bir eylemi veya ağır kusuru bulunmadığını, ayrıca şirkete ait aracı kullanan sürücünün 'sürücü belgesinin geçerlilik süresinin devam ettiğini" bildirip davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacının zarar gören 3. kişiye yapmış olduğu ödemenin halefiyet ilkesinden kaynaklı olarak sigortalısından tahsili amacıyla girişilen icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın iptali isteminden ibarettir. (İİK. md. 67) Taraflarca dayanılan tüm deliller toplanmış; ...... Esas sayılı dosyası, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, tramer kaydı ve hasar dosyası, ZMMS poliçesinin getirtildiği, ...'ne ve ...... 'ne yazılan müzekkere cevaplarının geldiği, gerekli bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi heyet raporunun dosyamız içerisine alındığı görülmüştür.

İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder.

Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

...... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı ... Şirketi tarafından davalı ... Şirketi aleyhine 20/03/2024 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; 120.000,00 TL asıl alacak, 5.964,66 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 125.964,66 TL istendiği, ödeme emrinin davalı ... Şirketi 'ne 23/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ... Şirketi'nin 24/03/2024 tarihinde itirazı üzerine takibin durdurulduğu, davacının eldeki davayı yasal süresi içinde açtığı anlaşılmıştır.

ZMMS poliçesinin incelenmesinde; ... plakalı kamyon davalı ... ŞİRKETİ adına kayıtlı iken, 13/04/2023- 1304/2024 tarihleri arasında davacı ... ŞİRKETİ'nde ZMMS Poliçesi ile teminat altında olduğu, poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde.

“Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı düzenlenmiş “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: b)(Değişik:RG-2/2/2016-29612)(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Sigorta sözleşmeleri ile ilgili düzenleme 6102 sayılı TTK 1401 vd maddelerinde yapılmıştır. Sigorta sözleşmeleri; sigortacının bir prim karşılığında, kişinin parayla ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya bir kaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401/1).

Başlıca sigorta türleri, zarar sigortaları (TTK m. 1453 vd) ve can sigortalarıdır(TTK m, 1487 vd). Zarar sigortaları, mal sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde yapılır. Can sigortaları, hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık ve sağlık sigortası şeklinde yapılır. Bazı sigortaların yapılması mevzuatları gereği zorunludur. Bazı sigorta türleri devlet tarafından önemli ölçüde desteklenmektedir.

TTK m. 1472 hükmünde; sigortacının halefiyet ilkesi ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kanunda yapılan düzenleme uyarınca; sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.

Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış olması halinde sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibe kaldığı yerden devam edebilir. Sigortalının, sigortacıya geçen hakları ihlal edecek şekilde davranış göstermesi durumunda sigortacıya karşı sorumlu olur.

Sigortacı zararı kısmen tazmin ettiği takdirde, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını kullanabilir.

Mahkememizce Re'sen Makine Mühendisi Bilirkişi ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı ...'den aldırılan 16/02/2025 havale tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; " Olayların ve delillerin nihai hukuki tespit ve takdiri Mahkemenize ait olmak üzere;

1. Davalıya ait ... plakalı aracın 13.04.2023-13.04.2024 tarihleri arasındaki rizikolara karşı ... nolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi ile davacı tarafından teminat altına alındığı, 2. Aracın poliçe vadesi içinde ve 19.12.2023 tarihinde kaza yaptığı, ... plakalı araç sürücüsünün, aracının teknik özellikleriyle yol hava ve trafik durumuna göre önünde bulunan araçla güvenli mesafeyi bırakmadığı ve 2918 sayılı KTK’ nın 52/1-c kuralını ihlal ederek %100 (tam) kusurlu olduğu, duraklama halinde bulunan, diğer iki araç sürücüne kusur atfedilemeyeceği,

3. Kazada zarar gören dava dışı ... plaka sayılı araçta KDV dahil 130.835,47 TL hasar meydana geldiğinin değerlendirildiği,

4. Davacı tarafından ise ... plakalı araç hasarı için 08.02.2024 tarihinde 120.000-TL ödeme yapıldığı,

5. ...’nden gelen 22.11.2024 tarihli yazıda davalı araç sürücüsü ...’ın kaza tarihinde geçerli bir ehliyetnameye sahip olduğunun bildirildiği,

6. Raporumuzdaki tespitler ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının B.4/b ve KTK’nun 95. maddesine göre davacı açısından rücu şartlarının oluşup oluşmadığı konusundaki nihai hukuki takdirin Mahkemeye ait olduğu, 7. Davacının ...... Esas sayılı dosyası ile davalıya rücu işlemi başlattığı, itiraz üzerine takibin durduğu,

8. Davacının dava dilekçesi ile davalının itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ettiği, görüş ve kanaati," bildirilmiştir. Bilirkişi raporu bilimsel verilere uygun, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Deliller değerlendirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde; mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 16/02/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,... plakalı aracın 13.04.2023-13.04.2024 arasında davalı sigorta Şirketi'nde sigortalı araç sürücüsünün kazada %100 oranında kusurlu olduğu, kazada zarar gören dava dışı ... plaka sayılı araçta KDV dahil 130.835,47-TL hasar meydana geldiği, davacı tarafından ise ... plakalı araç hasarı için 08.02.2024 tarihinde

120.000-TL ödeme yapıldığı, davalı şirkete ait araç sürücü ...'ın ehliyetinin süresinin kaza tarihi olan 19/12/2023 tarihinde dolduğu, ...'ın ehliyetinin kazadan sonra 21/12/2023 tarihinde yenilendiği, buna göre yapılan hesaplamaya göre davacının gerçek zararının 120.000,00 TL asıl alacak olduğu, davalının temerrüde düşürülmediği anlaşıldığından ve asıl alacak likit olmadığından davacı tarafın icra inkar tazminat talebinin yerinde olmadığı anlaşılmış olup, davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ...... e-imzalı Hakim ...... · e-imzalı