Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/467 K.2025/42

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/467 Esas

KARAR NO : 2025/42

HAKİM : ...... KATİP :......

DAVACI : .... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI :...... VEKİLİ : Av. ......

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 01/12/2021

KARAR TARİHİ : 24/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 10/02/2025

Mahkememizce verilen 04/03/2022 tarih ve ...... sayılı kararı, ...... Dairesinin 06/06/2024 tarih ve...... sayılı ilamı kaldırılarak dosyanın mahkememize gönderildiği, Mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

01/08/2020 tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi tanzim ettiği ... plakalı araç ile davacıya ... plakalı aracın çarpıştığını, davacıya ait aracın hasarlandığını, kaza sonrası tramer üzerinden gerçekleşen tetkikler neticesine yanılgıya düşülerek kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiğini, kazanın meydana geldiği yolun kavşak niteliğinde olduğunu, ... plakalı aracın kavşağa giriş yaptığı noktada dur levhasının bulunduğunu, geçiş önceliğinin davacıya ait aracın olduğunu, tramer tetkiklerinde levhanın herhangi bir şekilde değerlendirmeye alınmadığını,

kaza neticesinde davacıya ait araçta oluşan kaza bedelinin 80.699,88 TL olduğunu, davalı sigorta şirketinin kaza tarihi itibariyle geçerli poliçe limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğunu, dava öncesi yapılan arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını belirterek şimdilik 41.000,00 TL hasar bedeli tazminatı ve 1.770,00 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 42.770,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalıya usulüne uygun şekilde dava öncesi başvuruda bulunmadığını, bu nedenle dava şartı noksanlığından reddinin gerektiğini, dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde 18/11/2019 - 2020 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, trafik sigortası poliçesi teminat kapsamı kanun ve genel şartlarda belirtildiğinde delil tespiti gideri, ekspertiz ücreti, vekalet ücreti, keşif harcı, tebligat gideri, bilirkişi ücreti, kazanç kaybı gibi masrafların sigorta teminat dışında kaldığını,

kaza tespit tutanağına göre araç sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiğini, davayı kabul anlamına gelmemek şartı ile bir hesaplama yapılacak ise yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ekine göre yapılması gerektiğini, ekspertiz ücreti adı altında belirlenen bedelin hiçbir haklı ve yasal dayanağının bulunmadığını, davacının hasar bedeli talep edebilmesi için ekspertiz raporu alma zorunluluğunun bulunmadığını, mecburi olmayan masrafların davalıdan talep edilemeyeceğini, faiz talebinin hatalı talep edildiğini, davalının temerrüte düşmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce makine mühendisi bilirkişiden alınan 08/11/2024 tarihli raporda özetle; "... plakalı araç/otomobil sürücüsü ...'in yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/c, 57/a, 84/h madde bentleri ile Trafik Yönetmeliğinin 95/c, 109/a ile 157/a-8 madde bentlerine aykırı hareketleri ve trafik kazasına sebep olmakla OLAYDA BİRİNCİ DERECEDE ETKEN ve (yüzde yetmiş beş) %75 oranında kusurlu olduğu,

... plakalı araç/otomobil sürücüsü ...'ın yukarıda açıklanmaya çalışıldığı üzere 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/a madde bendi ile Trafik yönetmeliğinin 101/a madde bendine aykırı hareketi ve olaya katkıda bulunmakla OLAYDA İKİNCİ DERECDE ETKEN ve (yüzde yirmi beş) %25 oranında kusurlu olduğu, Aracın hasar bedelinin ekteki Ekspertiz raporuna göre (rapor ekindedir) KDV dâhil 80.699,88 TL. olduğu,

Aracın hasar oranının 2.el bedelinin 80.699,88/105.000,00 - 0.768,57'ne eşit olması nedeniyle onarımının ekonomik olmayacağı değerlendirilmesi ile onarımı yerine ... edilmesinin daha uygun olacağı, Aracın gerçek hasar bedelinin( 105.000,00-34.000,00) — 71.000,00 TL olduğu, Dosyada aracın ... edilip edilmediği veya onarılıp onarılmadığı konusunda bilgi bulunmadığı" şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava trafik kazasından kaynaklanmakta olup, araç hasar giderinin tazminine ilişkindir. Mahkememizce verilen hükmün davalı yan tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf davasını inceleyen ...... Dairesinin 06/06/2024 tarih ve ...... sayılı ilamıı ile, "...Dava; trafik kazasından kaynaklanan, araç hasarı ve ekspertiz ücreti istemine ilişkindir.

Davacı vekili 01.08.2020 tarihinde davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı araçla davacıya ait aracın karıştığı kazada eksper raporu gereğince davacının aracında 80.699,88 TL’lik hasar belirlendiğini, 1.770 TL eksper ücreti ödediklerini, sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, davalıya 29.01.2021 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 41.000 TL hasar bedeli,

1.770 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 42.770 TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davacının %25, sigortalı araç sürüsünün %75 kusurlu olduğu, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunun bilirkişi tarafından denetlenmesinde, rapordaki değişmesi gerekli parçaların doğru olarak belirtildiği,

piyasa şartlarına uygun olduğu ve davacının gerçek zararını yansıttığı, davacıya ait aracın pert total işlemine tabi tutulmasa bile 80.699,88 TL olarak tespit edilen zararda davacının kusuruna isabet eden kısmın dava değeri içerisinde kaldığı gerekçesi ile kaza tarihindeki poliçe üst limiti olan 41.000,00 TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi, ekspertiz ücreti olarak talep edilen bedelin yargılama giderleri içerisinde değerlendirildiği belirtilerek davanın kısmen kabulü ile.

41.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 12.02.2021 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine dair verilen karara karşı davalı sigorta şirketi vekili, kusur oranı, hasar miktarı faiz başlangıcı ve yargılama giderlerine yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.

6100 sayılı HMK'nun 266/1. maddesinde "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" düzenlemesi benimsenmiştir. Davacı aracında meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesinin özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği de izahtan varestedir.

Somut olayda; 01.08.2020 tarih saati 17.15 olan taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağı ve mahkemece alınan 11.02.2022 tarihli kusur bilirkişi raporundan 01.08.2020 günü saat 17:15 sıralarında, ...... Yolu üzerinde, davacı ... adına kayıtlı, dava dışı sürücü ... yönetimindeki ... plakalı otomobil ile ... yönünden ...... yönüne seyri sırasında ön kısmı ile, seyir yönüne göre yolun sağındaki ... Mahallesi yönünden kavşağa giren dava dışı sürücü ... yönetimindeki davalı şirkete sigortalı ... plakalı otomobilin ön kısmına çarparak sola doğru savrulduğu, yolun solundaki direğe çarparak duruşa geçtiği davacının aracının ön kısmından hasar aldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Hükme esas alınan makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 11.02.2022 tarihli raporda davacıya ait ... plakalı aracın ......

Model ...... marka 80.574 km otomobil olduğu, davacı tarafından özel olarak sigorta eksperinden alınan 26.01.2021 tarihli ekspertiz raporunda; davacıya ait aracın rayiç değerinin 105.000 TL olduğu, dava konusu kaza nedeniyle araçta 86 kalemden ibaret değişmesi gereken parça tutarının KDV dahil 68.575,38 TL., 86 kalemden ibaret işçilik tutarının KDV dahil 12.124,50 TL. olmak üzere toplam hasar bedelinin KDV dahil 80.699,88 TL olarak belirlendiği, ... plakalı aracın 14.02.2015 tarihinde çarpma kaynaklı bir adet hasar kaydının bulunduğu,

ancak hasar tutarı ve değişen parça kaydının bulunmadığı belirlenmiş olup meydana gelen olay neticesinde ... plaka sayılı aracın hasar giderimine ilişkin ekspertiz raporunda belirtilen malzeme giderlerinin günün rayiç bedeline, branş işçilik giderlerinin ise piyasa şartlarına uygun olduğu, olay neticesinde ... plaka sayılı araçta oluşan toplam 80.699,88 TL hasar değerlendirildiğinde; olay tarihinde anılan araç değerinin 105.000,00 TL mertebesinde olduğu hususu da dikkate alındığında söz konusu aracın ... işlemine tabi tutulması gerektiği, dosya kapsamından, ... plaka sayılı aracın ... işlemine tabi tutulup tutulmadığının belirlenemediği,

dosya kapsamında her ne kadar ekspertiz raporu bulunsa da ... plaka sayılı araca ait hasar giderimine ilişkin fatura bulunmadığı, dolayısıyla gerçek zararın tespit edilemediği, ekspertiz ücreti gibi giderlerin sigorta teminatı dışında olması sebebiyle davacı yanın ekspertiz ücreti talebinin uygun olmadığı bildirilmiş olup anılan raporun aracın hasar bedeli yönünden denetime uygun ve yeterli olmadığından hükme esas alınması doğru görülmemiştir.

Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın hasar gördüğünden bahisle hasar miktarının ve bedelinin tespiti, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve kaza ile uyumlu hasar durumu birlikte irdelenmek suretiyle araçtaki hasarlanan parçaların tek tek belirtilmek ve kaza ile uyumlu olduğu da teyit edilmek sureti ile kaza tarihindeki değerlerinin aracın yaşına ve değişecek parçalara göre hurda –amortisman ve kıymet kazanma tenzili de değerlendirilerek hasarlı parçaların bedeli + işçilik bedeli + KDV değerlerinin gösterilmesi, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespiti; tamiri ekonomik değilse (araç pert ise ) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu nedenlerle, davacı tarafından sunulan 26.01.2021 tarihli ekspertiz raporu, araçlara ait fotoğraflar, davacıya ait eski hasar kayıtları ve ekspertiz raporları dosyaya getirilerek başka bir makine mühendisi bilirkişiden; kaza nedeni ile hasar gören parçalar tek tek belirlenerek, parça bedeli + işçilik bedeli + KDV gösterilmek suretiyle araçta meydana gelen hasar bedelinin belirlenmesi, buna göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı,

tamiri ekonomik ise ayrıntılı hasar bedeli, tamiri ekonomik değilse (araç pert ise ) aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değeri ile hurda değeri arasındaki farkın hasar bedeli olarak tespitinin yapılması için rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına..." karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Davacıya ait ... plakalı aracın kaza öncesinde var ise hasar kayıtları dava dışı ... Sigorta ve ... Sigorta'dan celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 88. maddesinde zarar verenlerin birden fazla olması halinde “Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur.” düzenlemesi yapılmış, yine TBK 61. maddesinde; “Dış ilişkide, birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” şeklinde düzenleme mevcuttur.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde; kaza tarihi olan 01.08.2020 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketince sigortalı olan ... plakalı aracın, ...... İlçesi sınırları içerisinde davalı sigorta şirketince sigortalı olan aracın, yol ver levhası tabelasına dikkat etmeksizin kavşağa giriş yapması nedeniyle kazanın meydana geldiği, meydana gelen kazada ... plakalı aracın -bilirkişi raporunda kabul edilen %75 oranınında- asli kusurlu olduğu, davalının ise -%25 oranında- tali kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce yeniden alınan 08/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın markası, modeli, yaşı, kaza anındaki hasar durumu nazara alınarak yapılan hesaplamada kaza tarihindeki 2. El rayiç değerinin 105.000,00 TL olduğu, hasar miktarının ise 80.699,88 olacağı ve aracın tamirinin ekonomik olmayacağı ve aracın ... işlemine tabi tutulması gerektiği, bu durumda kaza tarihindeki aracın 2. El reel değeri ile araç sovtaj bedeli arasındaki farkın davacı zararını oluşturacağı, araç sovtaj bedelinin 34.000,00 TL olduğu,

gerçek zararın böylelikle 71.000,00 TL olacağı anlaşılmakla kusur tenzili ve taleple bağlılık ve usuli kazanılmış haklar gözetildiğinde 41.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline ekspertiz rapor bedelinin ise yargılama giderleri içerisinde gösterilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.