Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/537 K.2025/152

TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIR

ESAS NO

2024/537 Esas

KARAR NO : 2025/152

HAKİM :...... KATİP :......

DAVACI : ...... VEKİLİ : Av. ...... DAVALI : ...... VEKİLİ : Av. ......

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 01/08/2024

KARAR TARİHİ : 07/03/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 24/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ... San. ve Tic. A.Ş. adına kayıtlı "..." plaka numaralı araç, ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile 21.10.2022 başlangıç ve 21.10.2023 bitiş tarihli olarak davacı şirketçe sigortalandığını, 25.11.2022 tarihinde saat 10:05'te sigortalı aracın sürücüsü dava dışı ..., ......, ...

Mahallesi'nde bulunan ... önündeki yolda seyir halinde iken; karşı istikametten gelmekte olan dava dışı sürücü ... idaresindeki "..." plaka numaralı aracın sağ ön far kısmına çarpması ve söz konusu aracın gidiş istikametine doğru yolun solunda bulunan banket dışına doğru devirmesi sonucunda kaza meydana geldiğini, Söz konusu kazanın meydana gelmesinde "..." plaka numaralı aracın sürücüsü ..., izlemekte olduğu şeride riayet etmeyerek şerit tecavüzünde bulunmuş, kazanın ve zararın meydana gelmesine tam kusuruyla sebebiyet verdiğini, kaza tespit tutanağında,

sigortalı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nın 84/G ve 52/1-B maddelerini ihlal ettiği ve diğer aracın ise kusurunun olmadığı belirtildiğini, Dava dışı ..., kaza sonucu meydana gelen ağır hasara ilişkin zararın tazmini için davacıya başvurduğunu, hasar bedeline ilişkin olarak ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğunu, ...'e, 05.07.2023 tarihinde 87.000,00 TL ödeme yapıldığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Poliçesi ve Poliçe Genel Şartları uyarınca sigortalı araç sürücüsünün yeterli ehliyet belgesine sahip olmaması nedeniyle,

pert bedeline ilişkin olan 87.000,00TL'lik ödemeyi sigortalısına rücu etme imkanı bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu ve yeterli ehliyet belgesine sahip olmaması nedeniyle, davalı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'e rücu edilmek üzere, ...... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı ... San. ve Tic.

A.Ş. tarafından icra takibine itirazda bulunulduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına alacağın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın işleteni kiracı sıfatıyla ... A.Ş. olduğunu, davalı şirketin aracın işleteni sıfatını taşımadığından davacıya karşı tazminat sorumluluğu olmadığını Kiracı sıfatıyla ... A.Ş. aracın işleteni sıfatını taşıdığını, Bu nedenle davanın .... A.Ş.’ne ihbarını talep ettiklerini, davalı şirket adına tescilli ... plakalı araç davalı firmanın sorumluluğu dışında olduğunu, 25.11.2022 tarihinde dava dışı ... sevk ve idaresinde iken maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı iddia edildiğini, davalı şirketin kazanın oluş şekline dair herhangi bir bilgisi olmadığını, davalı şirkete, sürücü veya işleten tarafından da kazanın oluşuyla ilgili bilgi verilmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 16.01.2025 tarihli raporda özetle. "Mülkiyetinin dava dışı ...’ e ait olan ... plaka sayılı ... model ... marka aracın C sınıfı sürücü belgeli ve dosya kapsamına göre alkolsüz olan dava dışı sürücü ..., meydana gelen olayda ( 0) tamamen kusursuz olduğu. Mülkiyetinin davalı ... Nak. Ser. İş. İnşaat Elkt. Sanayi ve Tic. A.

Ş.’ ye ait olup olay tarihinde davacı ... sigorta poliçesiyle zorunlu mali mesuliyet sigortalı bulunan ... plaka sayılı kamyonun A-B sürücü belgeli ve dosya kapsamına göre alkolsüz olan dava dışı sürücü ..., meydana gelen olayda % 100 ( yüzde – yüz ) oranında tamamen kusurlu olduğu.

Dava konusu ve ... edilen ... plakalı aracın gerçek hasar bedelinin 87.000,00 TL olduğu ve hasar bedelini davacı sigorta şirketi tarafından aracın malikine ödenmiş olduğu, Sigortalı araç sürücüsünün yeterli sürücü belgesine sahip olmaması nedeniyle, davacının ödemiş olduğu hasar bedelini sigortalısına rücu hakkı olduğu, İcra inkâr tazminatına hükmedilmesinin sayın mahkemenin takdirlerinde olduğu," şeklinde görüş bildirmiştir.

Dava, davacı sigorta şirketinin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında zarar gören üçüncü kişiye ödediği tazminatın, sürücünün kaza tarihinde geçerli bir sürücü belgesinin olmaması sebebiyle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.b maddesi gereğince kendi sigortalısından rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

...... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 87.000,00 TL asıl alacak, 5.559,54 TL işlemiş faiz toplamı 92.559,54 TL üzerinden dava dışı şahsa ödenen bedelin rücuen tahsili için takip başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinde ... plakalı aracın 11/10/2022-2023 vadesinde davacı sigorta şirketince sigortalandığı, meydana gelen kaza sonrasında 15/02/2023 tarihli Mutabakatnameve ayrıca akdedilen İbraname ile dava dışı zarar görene 87.000,00 TL ödenmesinin kararlaştırıldığı, 05/07/2023 tarihinde ise 87.000,00 TL'nin ödendiği anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan 25/11/2022 tarihli Ölümlü/Yaralamalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'nda "...25.11.2022 günü saat 10.15 sıralarında ......Mahallesi girişindeki ... önünde meydana gelen çift taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasında, ... plakalı otomobil sürücüsü ..., arcı ile ...... Mahallesi istikametinden, ......

Mahallesi istikametine doğru (kendi şeridinde) seyir halindeyken yukarıda belirtilen kilometre ve mevkiye geldiği esnada, karşı yönden gelen ... "sürücü belgesi yetersiz" yönetiminde ... "...... ait kiralık olan" kamyonet şöförü şerit ihlali yaparak aracının sağ ön çamurluk kısmını otomobilin sağ ön far kısmına çarparak gidiş istikametine göre yolun solundaki banket dışına sol yanı üzerinde devrilmesi neticesinde kaza meydana gelmiştir.

Kaza sonucu otomobil sürücüsünün yaralandığı ve ... ile tedavi ve muayenesinin yapılması için ...... kaldırıldığı, kaza mahallinde yapılan inceleme ve araştırma neticesinde ... plakalı kamyonetin ön tampon, sağ ön çamurluk ile devrilmeye bağlı olarak aracın sol yan kısımlarında hasarın olduğu, ... plakalı otomobilin ise sağ ön far kısmından darbeyi almasına bağlı olarak aracın muhtelif yerlerinde hareket edemez şekilde ağır hasarının olduğu, ayrıca otomobilin sağ ön tekerinde lastik diş derinliğinin kalmadığı,

diğer tekerlerin ise uygun olduğu ve yapılan sorgulamada aracının zorunlu mali sorumluluk sigortasının kaza sonrasında yaptırdığı görülmüş ve tespit edilmiştir.

Bu kazanın oluşumunda ... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda belirtilen asli kusurlardan 84/G (şeride tecavüz etme) ve aynı kanunda belirtilen diğer kusurlardan 52/1-B (Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uymamak) maddelerini ihlal ettiğinden kusurlu olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ün ise kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmış olup..." şeklinde tutanak tanzim edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı b maddesinde "...Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise..." maddesi düzenlenmiştir.

...... Dairesinin 12.05.2014 tarihli ve ...... sayılı kararıyla; birinci bentte sair temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra, ikinci bentte “…2. Dava, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2918 Sayılı KTK.’nun 91. maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1 maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu düzenlenmiştir. ...’nin KTK.’nun 3. maddesinde tanımlanan işleten sıfatını taşımadığı, aracın işleticisinin kiracı olduğu açıktır. Ancak, KTK.’nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmektedir.

Görüldüğü üzere, davalı şirketin işleten sıfatını taşımaması, onun kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorundur ve sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimse, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan sigorta ettiren olduğundan davalı şirket sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Davacı sigorta şirketi, sigortalı aracın dava dışı üçüncü kişiye ait araca sigortalı araç sürücüsünün sürücü belgesiz olarak kullanımı sırasında zarar verdiğini iddia etmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4.c maddesi uyarınca, tazminatı gerektiren olay, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana geldiği takdirde sigortacının sigorta ettirene rücu imkânı bulunmaktadır.

O halde mahkemece, meydana gelen hasardan dolayı, sigortalı aracın ehliyetnameye sahip sürücü tarafından kullanılmaması nedeniyle, davacı sigorta şirketinin sigorta ettiren konumundaki davalı şirkete rücu imkânı bulunduğu açıktır. O halde işin esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...." şeklindedir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde incelendiğinde, kaza tarihi olan 25/11/2022 tarihinde dava dışı sürücü sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı otomobilin ...... İlçesinde bulunan ... Mahallesi istikametinden ...

Mahallesi istikametine kendi şeridinde seyir halinde iken karşı yönden gelen ve kaza tarihi itibariyle geçerli bir sürücü belgesi bulunmadığı anlaşılan dava dışı sürücü sevk ve idaresindeki davacı şirket tarafından ZMM sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı aracın karıştığı maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasında, sigortalı araç sürücüsünün aracını seyir hızını trafik yol ve hava durumunun gerektirdiği ölçüde kullanmaksızın karşı yönden gelen aracın şeridine tecavüz ederek kullanması neticesinde kazaya neden olduğu ve meydana gelen kazada tam ve asli kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Davalı tarafından kaza tarihinde sigortalı aracı dava dışı ... AŞ'ye kiraladıklarını ve işleten olmadıklarından dolayı davanın husumet nedeniyle reddini savunmuş ise de, dava dışı kiralayan ile davalı arasındaki ilişkinin kendi aralarındaki iç ilişki olması nedeniyle savunmaya itibar edilmemiştir.

Ödenen hasar bedelinin dosya kapsamına uygun olup olmadığı yönünde yapılan değerlendirmede ise hükme esas bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, zarar ödemesi yapılan dava dışı 3. Kişiye ait aracın ... işlemine tabi tutulduğu, aracın piyasa değerinin 97.000,00 TL olduğu ve sovtaj bedelinin ise 10.000,00 TL olduğu anlaşılmakla ödenen bedelin de dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmış, alacak likit kabul edilerek davacı lehine inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.