Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/764 K.2025/222

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle.

Taraflar arasındaki ticari ilişki sebebiyle mal alım-satım konusunda anlaşıldığını, ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı şirket tarafından taahhütte bulunulduğunu, teslim edilecek ürünlere karşılık müvekkil tarafından .... şubesine ait .... seri nolu 15.08.2024 tarihli ve 400.000,00 TL bedelli çekin keşide edilerek davalıya teslim edildiğini, ileri tarihli olarak keşide edilen çeke karşılık davalının ürünleri teslim etmediğini, davalı ile yapılan görüşmelerde çekin iadesine de yanaşılmadığını,

taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklı müvekkil tarafından kesilmiş 3 adet faturanın da davalıdan mal alınacağına güvenilerek kesildiğini, ancak herhangi bir teslimat yapılmadığını, karşı edim yerine getirilmediğinden çekin bedelsiz kaldığını, dava konusu çekin davalı şirket tarafından ciro edilmesi üzerine ciranta tarafından müvekkil aleyhine icra takibi başlatıldığını ileri sürüp müvekkil şirket tarafından davalı şirkete keşide edilen .... Aş ....

Şubesine ait .... seri nolu 15.08.2024 tarihli ve 400.000,00 TL bedelli çekin bedelsizliğinin ve müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosyada yeterli gider avansı bulunmadığı için davalıya dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edilemediği görülmüştür.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava menfi tespit talebine ilişkindir.

6100 sayılı HMK’nın 33. maddesi uyarınca Hakim, Türk hukukunu re'sen uygular. 06.1958 gün 15/6 sayılı .... kararında da vurgulandığı gibi; bir davada dayanılan maddi vakıaları açıklamak tarafların, bu olguları hukuken nitelendirmek, uygulanacak yasa maddelerini arayıp bulmak ve doğru olarak yorumlayıp uygulamak da hâkimin görevidir Bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme Hakime aittir. Bu nedenle tarafların hukuki nitelendirmeyi doğru yapmak zorunluluğu yoktur. Başka bir ifade ile Hakim, bildirilen hukuki sebeplerle bağlı olmayıp, hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur.

Açıklanan madde hükmü gereğince, davacı vekili her ne kadar maddi vakıayı anlatıp, davayı zayi nedeniyle çek iptali olarak nitelemiş ise de; davanın mahkememizce "hasımlı olarak açılan, bedelsizlik iddiasına dayalı, kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve bedelsiz kalan çekin iptali" isteği olarak nitelendirmek gerekmiştir.

6325 sayılı yasanın 18/A-2 maddesine göre, ''Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.''

Yukarıda belirtilen mevzuat ve dava dilekçesi incelendiğinde, menfi tespit talepli açılan eldeki dava için de aranan zorunlu dava şartı olan arabuluculuk usulüne davacının başvurmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5/A maddesinin 1. fıkrası ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk kanununa 7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile eklenen 18/A-2 maddesi gereğince bu hususun mahkememiz açısından özel dava şartı olduğu ve dava tarihi itibariyle dava şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından HMK'nın 114 ve 115. maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı