Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/331 K.2023/63

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/331 Esas - 2023/63 T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

KARAR

ESAS NO

2018/331 Esas

KARAR NO : 2023/63

DAVA

İtirazın İptali - Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/05/2018

KARAR TARİHİ : 09/02/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 01/03/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali - Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... e Müdürlüğüne sunulduğunu ve idarenin onayı ile ...'ın sözleşme eki birim fiyatlar ile tek alt yüklenici olarak Km: 534700-61-43000 arasında çalışmaya başladığını, ilk altyüklenici sözleşmesi ile 7 adet hakediş düzenlendiğini, daha sonra 13.11.2014 tarihinde (7 nolu hak edişten sonra) 2. sözleşme ile Karayollarında yapılan hakedişin KDV öncesi tutarından %10 tenzilat ile işin yapımının taahhüt edildiğini, 14-EK 1 nolu hak edişe kadar bu kapsamda işlerin yürütüldüğünü, 20.09.2016 tarihinde ... tarafından işin bırakıldığını, davalı şirket 2016 yılında işi bıraktıktan sonra,

09.09.2016 tarihinde dava dışı ... İnc...Ltd Şti ile sözleşme imzalandığını, 2016 yılında Km: 614+300 den sonrasında hiç çalışılmadığını, kesimde kazı-dolgu çalışmalarının sürdürüldüğünü, ertesi yıl 2017 de ... İnş. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti'ne ...'ın çalıştığı kesim olan yarım kalan Km: 53+500-61+300 arasında kazı dolgu çalışması yapması talimatı verildiğini, çalışma öncesi ... İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd.

Şti. arazide ölçüm yaptığını ve arazide fazla ödeme yapıldığı iddiasında bulunduğunu, durum böyle olunca işin sağlıklı yürümesi adına İdareden ölçüm talep edildiğini, bilahare idarenin bizzat kendisinin yaptığı ölçümler neticesinde kesin hak ediş düzenlediğini, altyüklenici ...'ın KDV hariç 4.909.510,75 TL hak ediş yaptığını, kesin hesap sonucunda 4.909.510,05-3.703.887,01= 1.205.623,04 TL sehven fazla hak ediş düzenlendiğinin tespit edildiğini, bu meblağın ödenmesi hususunda davalı borçlu yan yetkilerine sözlü olarak yapılan uyarılardan olumlu bir sonuç alınamayınca ...

27.09.2017 gün ve 12523 sayılı ihtarname gönderildiğini, davalı borçlu yan bu ihtarnameyc ... sayılı cevabı ihtarnamesi ile olumsuz yanıt verildiğini, bunun üzerine davalı aleyhine ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takip aşamasında idarenin yapmış olduğu inceleme sona ermediğinden,

müvekkili şirket alacak miktarını takip tarihi itibariyle 161.927,44 TL'sini eksik olarak hesaplandıklarını, bu miktar alacağın da icra takibinde yer alan miktara ilave edilmesi gerektiğinin anlaşıldığını belirterek itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsilini, ayrıca fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sözleşme konu iş nedeniyle icra takibine konu edilmeyen 161.927,44 TL'sinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. KGM'nin davacılara yaptığı ödemenin 2.626.707,94 + 2.914.404,78 = 5.541.112,72 TL olduğunu, davalı müvekkil şirketin hak edişinin ise 2.886.545,75 + 2.622.964,30= 4.909.510,05 TL olması gerektiğinin iddia edildiğini, oysa davacıların bu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, çünkü davalı şirket tarafından "...

İş Ortaklığı” adına düzenlenen 20 adet faturanın toplam bedeli 6.161.5562,97 TL olduğunu, söz konusu faturaların, hem müvekkil şirketin hem de İş Ortaklığı'nın ticari defter kayıtlarına işlendiğini, faturaların ibrazına müteakip yasal süre (8 gün) içerisinde içeriğine herhangi bir itirazda bulunulmadığını, ... iş ortaklığı ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin, özellikle İş Ortaklığının müvekkil şirketin hakedişlerini ödemekten imtina etmesi nedeniyle anlaşmalı olarak sonlandırıldığını,

davalı müvekkil şirketin işi bırakmasından sonra bizzat müvekkil şirketin inşa ettiği yol yapım işi karşılığında Eylül ve Ekim 2016 aylarında İş Ortaklığına KGM tarafından hak edişlerin yapıldığının ancak bu hak edişlerin müvekkili şirkete ödenmediğini, bahis konusu hakedişlerin "YOL YAPIM PROJESİNİN 53 + 700 x 61+300 arasındaki İşler İçin olduğunu" ifade eden davacıların, baz ölçümlerin altyüklenici etüt ekibi tarafından alınarak idareye verildiğini ve hakedişlerin de bu ölçümlere göre yapıldığına ilişkin iddiasının hem ciddiyetten uzak hem de maddi gerçeklere aykırı olduğunu, baz ölçümler dahil tüm ölçümler,

KGM'nin Müşavirlik firması ve kontrolörleri ile yüklenicinin şantiye şefi tarafından ortaklaşa yapıldığım, ... inşaatın yaptığı ölçüm sonucu fazla ödemenin yapıldığı iddiasının gayri ciddi olduğunu, davacının idareden ölçüm talep edildiği iddiasının ciddiyetle bağdaşmadığını, çünkü hak edişlere ilişkin faturaların, idarenin ölçümü sonucunda düzenlendiğini, davalı şirketin hak edişleri;

yüklenicinin şantiye şefi, KGM nin müşavir firması ve kontrollerinin üçlü ortak imzası sonrasında ödendiğini, dolayısıyla bu ödeme işlemlerinde “hata” olduğunun iddia edilmesi ciddiyetten uzak olduğunu belirterek davanını reddini, %20 kötü niyet tazminatının tahsilini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi nedeniyle fazladan yapıldığı iddia edilen ödemenin tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali ile bir kısım fazla ödemenin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Davalı vekili tarafından icra dairesinin ve mahkememizin yetkisine itiraz edilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 28. maddelerinde, ihtilafların hallinde ... Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı anlaşıldığından itirazlara itibar edilmemiştir.

... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı şirket tarafından davalı borçlu şirket hakkında 20.12.2017 tarihinde toplam 1.260.707,74 TL alacağın tahsili için takip başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durduğu, süresi içerisinde mahkememize dava açıldığı görülmüştür.

Davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat sonucu bilirkişi tarafından düzenlenen 02.04.2019 tarihli raporda özetle; davalının 2013 yılı ticari defterinin açılış tasdikinin yasal süresinde yapıldığı, kapanış tasdikinin yapılmadığı, 2014-2015 ve 2016 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yapıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, 2013 yılına ait ticari defterlerinin kapanış tasdikinin onaysız olması nedeniyle takdirin mahkemeye ait olduğu,

davalının diğer ticari defterlerinin T.T.K. hükümlerine göre kendi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, davalı şirketin, davacı şirket adına takip ettiği cari hesap ekstresi ve muhasebe kayıtları incelendiğinde, davalı şirketin 31.12.2016 tarihi itibari ile davacı şirket adına takip ettiği hesaplarında borç/alacak bakiyesi bulunmadığı, davalı tarafça, 31.12.2016 tarihi itibari ile davacı şirkete ait hesap bakiyesinin "sıfır" olduğu açıklanmıştır.

Davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığına ait ticari defter ve kayıtları incelenmesi için mahkememizce görevlendirilen bilirkişi tarafından düzenlenen 27/01/2020 tarihli raporda özetle; davacı İş Ortaklığının muhasebe usul ve ilkelerine uygun kayıt altına alınan 2013 — 2014 — 2015 ve 2016 yıllarına ait yevmiye defterlerinin T.T.K.'unun 64/1IL. maddesine göre yapılması gereken açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, davalı şirket adına toplam 620.292,49 TL'lik motorin bedeli faturası düzenlendiği, iş bu bedelin de 320.001 - Satıcılar hesabına virman yaparak kapatıldığı,

davacının 31.12.2016 tarihi itibariyle davalıya 37.509,17 TL borçlu, ayrıca 326 — Alınan Depozito ve Teminatlar hesabından da kaynaklı olarak 77.748,94 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, talimat sonucu davalı şirketin ticari defterleri incelenerek hazırlanan 02.04.2019 tarihli raporda; davalı yan tarafından davacı adi ortaklık adına 5.719.602,99 TL'lik fatura düzenlenmiş olduğu, ayrıca 76.354,19 TL'lik düzeltme kaydı açıklamalı kayıt yapılarak davacı adi ortaklık adına toplam (5.719.602,99 + 76.354,19) 5.795.957,18 TL borç kaydı yapıldığı ve bu tutarın davacı adi ortaklık tarafından tamamının ödendiğinin kayıtlı olduğunun görüldüğü,

taraf ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit etmediği, davacı adi ortaklığın ticari defter kayıtları ve faturalara göre, davalı şirket tarafından davacı adi ortaklık adına 5.794.222,09 TL fatura düzenlendiği, bu faturalardan 176.742,37 TL KDV tevkifatı, 147.285,81 TL Stopaj kesintisi yapılarak davalı şirkel adına ödendiği ve bu tutarlar düşüldükten sonra (5.794.222,09 — (176.742,37 + 147.285.81)) 5.470.193,91 TL davalı şirket alacağının oluştuğu, davalı şirket tarafından davacı adi ortaklık adına 5.794.222,09 TL'lik fatura düzenlendiği,

bu faturalara karşılık davacı adi ortaklık tarafından faturalardan kesilen stopaj ve tevkifat bedeli ile davalı şirkel adına düzenlenen motorin ve gider faturaları da dahil olmak üzere toplam (147.285,81 + 176.742,37 + 4.655.941,95 + 637.942,34 + 60.654,10 + 397,41) 5.678.963,98 TL ödeme yapıldığı ve davacı adi ortaklığın davalı şirkete (5.794.222,09 - 5.678.963,98) 115.258,11 TL borçlu olduğu, bununla birlikte davacı adi ortaklığın iddiaları kapsamında sunulan belgelerin incelenmesinde;

taraflar arasında tanzim edilen ikinci sözleşmede de belirtildiği üzere idarenin kesin kabulüne kadar olan dönemde Alt Yüklenicinin yapmış olduğu işlerden dolayı herhangi bir hata, idare veya yüklenici tarafından tespit edilirse bununla ilgili tüm zarar ziyan Alt Yüklenici tarafından karşılanacağı, işin kabulünde İdare/İşveren'in kararlarının esas alınacağı, işin kesin hesabının Alt Yüklenici tarafından yüklenicinin kontrolü altında yapılacağı, alt yüklenici tarafından yüklenicinin kontrolü altında yapılması gereken kesin hesabın yapılmadığının görüldüğü,

imalat miktarlarına bakıldığında, 14 EK 1 nolu hak edişte ödenen miktarlardan daha fazla imalatların belirlendiği, (KGM/27.101/K-Ö pozu hariç) davalı tarafın alacağını iddia ettiği imalatların da bu kapsamda ödendiği, bu durumda detayları ekte belirtildiği üzere İdare ile yapılması gereken hak ediş tutarı sözleşme fiyatları ile 3.034.835,23 + 605.408,83 = 3.640.244,06 TL, fiyat farkı ise (497.317,82 + 63.969,76=)561.287,28 TL olmak üzere toplam 3.640.244,06 + 561.287,28= 4.201.531,34 TL olduğu, dava dosyası içerisinde bulunan hakedişlerin incelenmesinde, idare tarafından ödenen tutar 5.541.1 12,72 TL olduğu,

fazladan ödenen 1.339.581,38 TL nin %10 tenzilatı (133.958,14TL) sonrasında KDV hariç 1.205.623,24 TL alt yükleniciye ödenmiş olduğunun anlaşıldığı, bu bedelin KDV si (217.012,15 TL) ile birlikte toplam tutarın 1.422.635,19 TL olduğu, bununla birlikte, davacı adi ortaklığın ticari defter kayıtlarının incelenmesinde adi ortaklığın, davalı şirkete motorin ve gider yansıtma bedeli olarak düzenlendiği faturalar, davalı şirkete ya da davalı şirket adına kurum ve firmalara yapmış olduğu ödeme toplamının 5.678.963,98 TL olduğu,

bu kapsamda davacı adi ortaklık tarafından davalı şirkete (5.678.963,98 - 4.201.531,34) 1.477.432,64 TL'nin %10 tenzilatı sonrasında KDV hariç 1.329,689,38 TL fazla ödenmiş olduğu, bu bedele KDV eklendiğinde toplam tutarın 1.569.033,47 TL olarak hesaplandığı, davacı adı ortaklığın icra takibindeki asıl alacak talebinin, 1.239.936,57 TL ve dava dilekçesinde icra dosyasındaki talebinden ayrı 161.927,44 TL olmak üzere toplam 1.401.864,01 TL olduğu açıklanmıştır.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları üzerine düzenlenen 03.06.2020 tarihli ek raporda, kök rapordaki görüşler tekrar edilmiştir.

Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile icra takibine konu alacağın ferileri yönünden de değerlendirme yapılmak suretiyle bilirkişiler tarafından düzenlenen 14.10.2020 tarihli ikinci ek raporda özetle; yapılan itirazlar doğrultusunda kök rapordaki görüşlerinde değişiklik olmadığı,

mahkemece davacılar tarafından gönderilen ihtarname ile davalının temerrüde düşürüldüğü kanaati hasıl olur ise, davacının icra takibindeki talebi olan KDV hariç 1.050.793,70 TL'ye iş bu ihtarnamenin tebliğ tarihinden 7 gün sonraki tarih olan 07.10.2017 tarihinden icra takip tarihi olan 20.12.2017 tarihine kadar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası avans faizi oranları üzerinden toplam alacağının (1.050.793,70 + 20.771,17 + 189.142,87) 1.260.707,74 TL olarak hesaplandığı,

davacının dava dilekçesinde talep etmiş olduğu alacak tutarı hususunda ise, kurullarınca hakkedişler dikkate alınarak yapılan hesaplama dikkate alınır ise davacıların davalıdan (1.205.623,24 - 1.050.793,70) KDV hariç 154.829,34 TL, adi ortaklığın ticari defter kayıtlarına göre yapılan hesaplama dikkate alınır ise davacıların davalıdan (1.329.689,38 — 1.050.793,70) KDV hariç 278.895,68 TL alacaklı olduğu, davacının talebinin ise 161.927,44 TL olduğu bildirilmiştir.

Bilirkişi ikinci ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların beyan ve itirazları ile Karayolları Genel Müdürlüğü 7. Bölge Müdürlüğüne yazılan yazı sonucunda gönderilen belgeler de değerlendirilmek suretiyle bilirkişiler tarafından düzenlenen 31.05.2021 tarihli üçüncü ek raporda özetle; davalı vekilinin teknik yönden yapmış olduğu itirazlar hususunda yapılan incelemelerde. İdarenin 18.12.2020 tarihli yazı ekinde bulunan hakedişler incelendiğinde.

KGM/2200-1-ö pozuna ilişkin 15 nolu hakkedişte 1.200.967,00 m3, 16 nolu 21.10.2016 tarihli hakkedişte 1.270.448,00 m3, 17 nolu 01.12.2016 tarihli hakkedişte 1.311.313,00 m3, 18 nolu 24.07.2017 tarihli hakkedişte 1.311.313,00 m3, 19 nolu 24.08.2017 tarihli hakkedişte 1.366.077,00 m3, 20 nolu 19.09.2017 tarihli hakkedişte 1.415.000,00 m3, 21 nolu 26.12.2017 tarihli hakkedişte 1.437.933,93 m3 imalat gerçekleştirildiği, herhangi bir kesintinin yapılmadığı,

ancak yine yazıda belirtilen idarenin mahkemeye yazmış olduğu 18.03.2019 tarihli yazı ekinde 08.05.2017 tarihi itibariyle Km: 53+700-61+300 arasındaki arazi alımlarının son halinin tespit edilerek gönderildiğinin ifade edildiğini, şayet esas alınan kontrol mühendisi Murat Kazan’ın tanzim ettiği kübaj cetveline itibar edilmez ise idarenin 08.05.2017 tarihli arazi okumalarının yeniden değerlendirilmesi hususunda bir harita mühendisinin heyete atanmasının gerekebileceği hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, kök ve ek rapordaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik bulunmadığı hususu açıklanmıştır.

Mahkememizce bilirkişi heyetine harita mühendisi de eklenmek suretiyle bilirkişilerden ek rapor istenilmiş, bilirkişiler tarafından düzenlenen 15.10.2021 tarihli dördüncü ek raporda özetle; davalı tarafın itirazında yer alan “Dava dosyasında bulunan 27.01.2020 tarihli ikinci kök rapor ve 03.06.2020 tarihli ek bilirkişi raporunun,

davacı şirketin tek yanlı olarak düzenlemiş olduğu “yazılı kağıtlara” dayanılarak bilirkişi incelemesi yapıldığı” hususuna ilişkin olarak 04.06.2020 tarihli ek raporun 4. sayfasında da belirtildiği üzere İdarenin kontrol elemanı 01.12.2013- 20.09.2016 tarihleri arasında Ayvacık Taşova yolu km: 38+00-77+00/97+00-100+00 arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin yapmış olduğu imzalı tespit çalışmalarının taraflarınca esas alındığı, heyetin bu duruma göre değerlendirme yaptığı ve taraflarına sunulan 14 ve 14 EK-1 nolu hakedişlere göre hesaplama yapıldığı,

normalde en kötü ihtimalle 15 nolu hak edişte ödenen 1.200.967,00 m3 esas alınabilinecek iken davacı tarafca sunulan idare ile yapıldığını belirttiği 14 EK -1 nolu hak edişteki miktar olan 1.134.380,00 m3'ün esas alındığı, idare tarafından onaylı olarak sunulan hak edişlere bakıldığında.

18.12.2015 tarihli 14 nolu hak edişte KGM/2200-1-Ö nolu poza ilişkin 1.018.522,00 m3 lük imalat gerçekleştirildiği, 29.06.2016 tarihli 15 nolu hak edişte KGM/2200-1-Ö nolu poza ilişkin 1.200.967,00 m3 lük imalat gerçekleştirildiği, 21.10.2016 tarihli 16 nolu hak edişte KGM/2200-1-Ö nolu poza ilişkin 1.270.448,00 m3 lük imalat gerçekleştirildiği, görüldüğünden her hak ediş döneminde bir önceki hak edişe göre daha fazla imalat yapıldığının tenkis edilmediğinin görüldüğü,

tek belge İdarenin kontrol elemanı tarafından 01.12.2013-20.09.2016 tarihleri arasında Ayvacık Taşova yolu km: 38+00-77+00/97+00-100+00 arasında gerçekleştirilen imalatlara ilişkin yapmış olduğu tespit çalışmalarına ilişkin olduğu, bu tespitin kabul görünüp görünmemesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu, İdare tarafından hazırlanan ve taraflarınca sunulan hak edişlerden 15 nolu hak edişe bakıldığında 14 EK 1 nolu hak edişi teyit ettiğinin görüldüğü, tüm bu nedenlerden dolayı görüşlerini değiştirecek bir husus bulunmadığı, yine mali yönden yapılan incelemede de kök ve ek rapordaki görüşlerinde bir değişiklik olmadığı bildirilmiştir.

Bilirkişi dördüncü ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile KGM 7. Bölge Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen cevap da gözönüne alınmak suretiyle özellikle davacı vekilinin 23.12.2021 tarihli dilekçesinde belirtilen açıklamalar ve ekindeki belgeler değerlendirilerek alacak borç durumunun tespiti hususunda bilirkişilerce düzenlenen 13/04/2022 tarihli beşinci ek raporda sonuç olarak; İdarenin göndermiş olduğu yazı ve eklerinden davalı taşeronun Km: 534500-61-4300 arasında yaptığı çalışmaların 08.05.2017 tarihi itibariyle tespit edildiği anlaşıldığından bu yönüyle önceki kök ve ek raporlarındaki görüşlerinde herhangi bir değişiklik bulunmadığı açıklanmıştır.

Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; dava dilekçesinde davacı şirketlerin oluşturduğu adi ortaklık hakedişlerinden dava dışı idare tarafından davalı taşeron şirkete yapılan fazla ödeme nedeniyle kesinti yapıldığı iddia edilmesine rağmen dava dışı idarenin düzenlediği hakedişlerde bu nedenle herhangi bir kesinti bulunmadığı,

oysa davacı tarafın iddia ettiği şekilde kontrol mühendisi tespitine göre hakedişlere dahil edilen imalatlardaki eksiklik nedeniyle fazla ödeme yapıldığının tespit edilmesi durumunda hakedişten bu nedenle kesinti yapılması gerektiği, davacıların davalarını kanıtlayamadıkları kanaatine varıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, davacı taraf kötü niyetli olarak değerlendirilmediğinden davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.