Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/213 K.2023/327

Av. ... DAVALILAR : 1- ... 2-.... 3-...

DAVA

Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/06/2020

KARAR TARİHİ : 26/05/2023

KARAR YAZMA TARİHİ : 23/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde; müvekkili kuruluşun 233 S.

KHK tabi olarak kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu iktisadi kuruluşu olduğunu, ... hizmet binası ile işletmekte olduğu hava liman/meydanlarındaki özel güvenlik hizmetlerini piyasa yaptırdığını, davalılar bünyesinde Diyarbakır Havalimanında özel güvenlik görevlisi olarak çalışan Bir kısım işçiler tarafından eksik ödenen işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile... arası Esas Sayılı Seri 15 adet iş dosyaları üzerinden dava açıldığını, mahkeme tarafından işçilik alacaklarının ödenmesine kesin olarak karar verildiğini, müvekkili aleyhine icra dairelerinde başlatılan icra takipleri neticesinde,

15 adet icra dosyasına toplam olarak 93.244,77 TL ödendiğini, iş davalarının ihbarının sağlandığını, ödenmek zorunda kalınan fark ücretlerinin davalıların kusur ve ihmalinden kaynaklandığını, davalılar ile imzalanan sözleşme göre istihdam edilen işçilerin sorumluluğunun davalılara ait olduğunu, davalılardan ... firmasının müvekkil uhdesinde bulunan teminatından 61.330,24 TL işçilik alacaklarına mahsuben alındığını,

bu firmanın bakiye borcu ile diğer davalıların borçları için dava açıldığını belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları miktarların tespiti, davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; somut uyuşmazlıkta davacı tarafın dava dilekçesinde de kabul ve beyan ettiği üzere, rücuya konu edilen alacağın tartışmasız ve açıkça belli bir miktar olduğunu, dolayısıyla talep miktarı açısından bir belirsizlik bulunmadığını, bu nedenle görülmekte olan davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının. mümkün olmadığını, davacının rücuen tazminat talebinin zaman aşımına uğraması sebebiyle de davanın reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili Şirket arasındaki sözleşme ve ihale dokümanı kapsamında talep edilen bedelle ilgili bir fiyatlandırma tanımlanmadığını,

İhalenin müvekkili Şirket üzerinde kalması üzerine de uyuşmazlığa konu ...Limanının da içinde yer aldığı 41 Havalimanı için 01.01.2014-31.12.2014 ve 01.01.2015-31.12.2016 tarihlerini kapsayan hizmet alım sözleşmeleri imzalandığını, bu bağlamda dava dışı işçilerle de, söz konusu özel güvenlik hizmet alım işinde çalıştırılmak amacıyla her dönem için belirli süreli iş sözleşmeleri imzalandığını ve 01.01.2014-31.12.2016 tarihleri arasında müvekkili Şirkette güvenlik görevlisi olarak çalıştıklarını,

hizmet alımına ilişkin sözleşmenin "Sözleşme bedeline dahil olan giderler" başlıklı 7. maddesi ile ihale sözleşmesi yapılırken her bir personel için verilen birim fiyat teklifinin hangi kalemleri içerdiğinin belirlendiğini, anılan maddede "personele ilişkin diğer yasal yükümlülükler” ibaresiyle çalışmaya devam eden personelin süreklilik arz eden ve olağan yasal giderlerinin kastedildiğini, kıdem, ihbar gibi iş ilişkisi kesildikten sonra tespit edilen ve büyük miktarlara ulaşabilen kalemlerin sözleşme giderine dahil edilmediğini, davacının rücu hakkının olduğunun kabulü halinde dahi,

işçilik alacaklarının tamamından müvekkili Şirketin sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu yönde emsal Yargı Kararları olduğunu, ayrıca rücuya konu alacağa ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talebinin de yerinde olmadığını, rücuya konu alacağa ilişkin temerrüt söz konusu olmadığından ancak dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini, bu halde işletilecek faizin türünün de yasal faiz olduğunu, Teknik ve İdari Şartnamelerin Kamu İhale Tebliğindeki zorunluluklar çerçevesinde yazıldığını, tebliğde diğer giderler ile alakalı olarak kıdem tazminatı ibaresinin iptal edildiğini,

Medeni Kanunun 2. maddesinde düzenlenen iyi niyet kuralları çerçevesinde irade serbestisi içerisinde kurulan ticari ilişkilerde kimsenin karşılığını almadığı veya menfaat elde etmediği bir yükümlülük altına alınamayacağını, öte yandan, 6552 sayılı "İş Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun" 10.09.2014 tarihinde kabul edilerek Resmi Gazetede yayımlandığını, Yasa gereği kıdem tazminatı alacağından işçinin çalıştığı Kurumun sorumlu olduğunu,

İhale dokümanının niteliği değerlendiritdiğinde davacı ile müvekkili Şirket arasındaki işin hizmet alım işi olmadığını, dava dışı personelin iş sözleşmesinin feshedilmesinin de yine davacı Kurumun isteği doğrultusunda gerçekleştiğini, personelin seçiminde, yürütülmesinde ve iş ilişkisinin sona erdirilmesinde tek söz sahibi olan davacı ile müvekkili Şirketin ilişkisi incelendiğinde bu ilişkinin açıkça işçi temini ilişkisi olduğunun görüldüğünü, ayrıca, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

müvekkili Şirkete ait davacı kurum uhdesinde bulunan teminat mektubunun 61.330,24-TL'sinin iş bu davaya konu ödemeden mahsup edilmiş olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, bu durumdan müvekkili Şirketin haberdar edilmediği gibi bahse konu mahsubun neye göre ve nasıl hesaplandığının da anlaşılmadığını belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava; taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi gereğince davacı tarafından davalılara ait iş yerinde çalıştırılan bir kısım işçilerin eksik ödenen işçilik alacaklarının ödenmesi talepli davalar üzerine mahkemece hüküm altına alınan işçilik alacaklarının davacı tarafça ödenmeleri ve bu alacakların davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; tarafların hizmet alım sözleşmeleri çerçevesinde çalıştırılan işçilerin işçilik alacakları nedeniyle mahkemece hüküm altına alınan ve davacı tarafça yapılan ödemelerden ayrı ayrı yahut müştereken sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler miktarları, bu miktarlara yürütülecek faiz, mahsuben yapılan bir ödeme olup olmadığı, zaman aşımına ilişkin olduğu tespit edildi.

DELİLLER

Uyuşmazlığa konu ... Esas sayılı dosyaları dosyamıza kazandırılmıştır.

İş Mahkemesi kararlarının infazına yönelik ... (İcra Dosyası) sayılı dosyaları ve ödeme belgeleri ve davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgeler dosyamıza kazandırılmıştır.

Davalı ile imzalanan sözleşme ve ekleri davacı vekili tarafından dosyamıza delil olarak sunulmuştur.

Dava dışı işçilerin ... kayıtları Uyap sistemi üzerinden dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi Ayça Temuçin 06/07/2021 tarihli raporunda; Davacı asıl işveren ...'nin, dava dışı işçilere icra yoluyla ödediği ücret alacağı niteliğindeki ücret fark alacağı ve ücret kesinti alacağı ile ferileri tutarları kapsamında davalı alt işverenlerden kendi dönemleriyle sınırlı olarak yarı oranında (%50) olmak üzere; ....'nin, temerrüdün gerçekleştiği 05.06.2020 dava tarihinden itibaren davalı alt işverenlerin sorumlu oldukları miktarları faizleriyle birlikte talep edebileceği mütalaa edilmiştir.

Dosya tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarını karşılar şekilde ek rapor düzenlenmesi için yeniden bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi... 15/10/2021 tarihli ek raporunda; davacı ...’nin 06.07.2021 tarihli Bilirkişi Kök Raporuna karşı yaptığı itirazlarının değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafın itirazlarının, Bilirkişi Kök Raporunda hesaplanan rücu edilebilecek tutarları değiştirici nitelik taşımadığı ve Kök Rapordaki sonucu değiştirici yeni bir durum meydana getirmediği mütalaa edilmiştir.

ISLAH DİLEKÇESİ

Davacı vekili hesaplama yöntemi ve davalıların sorumluluklarına dair açıklamaları ile hesaplama yöntemleri uyarınca davasını davalı ... yönünden 12.119,22 TL, davalı... yönünden 1.240,16 TL, davalı ... yönünden 8.513,25 TL ve davalı... yönünden 10.041,90 TL olarak ıslah etmiş, davalılardan sorumlulukları oranında tahsilini talep etmiştir.

İş dosyalarında hükme esas alınan bilirkişi raporlarında yer alan eksik ödemelerden kimlerin sorumlu olduğu tespit edilerek diğer giderler yönündense eksik ödeme sorumluluğuna göre ödenmesi gereken rücuya tabi alacak miktarının her bir iş dosyası yönünden ayrı ayrı hesaplanması için dosyanın önceki bilirkişiye yeniden tevdii ile ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi Ayça Temuçin 10/08/2022 tarihli 2. Ek raporunda.

Davacı asıl işveren ...'nin, dava dışı işçilere icra yoluyla ödediği ücret alacağı niteliğindeki ücret fark alacağı ve ücret kesinti alacağı ile ferileri tutarları kapsamında davalı alt işverenlerden kendi dönemleriyle sınırlı olarak yarı oranında (%50) olmak üzere;....'ne 28.632,52 TL'yi olmak üzere olmak üzere genel toplamda 46.622,39 TL'yi rücu edebileceğinin yeniden hesaplandığı ve bu miktarların aşağıdaki Tabloda toplu olarak yeniden gösterildiği; davalıların tam veya yarı oranda sorumluluk oranları konusundaki nihai takdirin Mahkemeye ait olduğundan Tabloda her iki ihtimale göre de hesaplanan tutarların birlikte gösterilmiş olduğu.

Davacı ...'nin davalı ....'ni hakedişinden 61.330,24 TL'nin kesildiği beyanının kabul edilmesi halinde ise, ...'ne rücu edebileceği bir tutarın söz konusu olmayacağı mütalaa edilmiştir.

Gerçeğin daha ziyade tezahürü için İş Mahkemesi kararlarında hüküm altına alınan alacakların ücret alacağı olması nedeniyle eksik ödemelerin hangi işveren döneminde olduğu tespit edilerek, buna göre sorumluluğun belirlenmesi, yapılan ödemelerin ise feriler yönünden bu miktarlar dikkate alınarak paylaştırılması, tarafların dosyada alınan önceki kök ve ek raporlara karşı beyan ve itirazları karşılar şekilde rapor düzenlenmesi için dosyanın iş mevzuatı konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi ... 16/02/2023 tarihli raporunda;

davacı kurum ile davacı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı

sözleşmesi imzalandığı,

davacı ... davalı şirketler arasında imzalanan

sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin

düzenlemelerin yer aldığı; davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu

olacağına dair hüküm bulunmadığı, Mahkemenin ücret kesintisi, fark ücret alacaklarından davalıların kendi

dönemleriyle sorumlu olduğu kanaatine varması durumunda: davacının 15 işçi ile ilgili olarak; iş mahkemesi ilamları gereğince icra dairesine

yapmış olduğunu toplam 93.244,77 TL. ödemeden, davalıların toplam sorumluluk

miktar; asıl alacak ve ferilerle birlikte toplam 93.244,77 TL. Olduğu, davacı vekili tarafından Davalı .... firmasının

teminatından 61.330,24 TL işçilik alacaklarına mahsuben alındığı beyan edildiği, bakiye

borcun için dava açıldığı belirtildiğinden, söz konusu tutarın davalının hesaplanan sorumluluğundan mahsup edildiği, davacının davalı...'ten 11.989,74 TL, davalı...'ten 1.240,49 TL, davalı ....'den bakiye

10.168,78

TL rücu talep edebileceği mütalaa edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan işçiler yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar.

Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez.

Bu çerçevede davalılar ile imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer almadığı, davalının İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla ve davalılarla akdedilen sözleşmelerde belirtildiği üzerine işçi alacaklarından alt işverenlerin sorumluluğu kararlaştırıldığından,

davacı işçi alacakları çerçevesinde yapmış olduğu ödemeleri ödeme yapılan işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacak şekilde, kıdem tazminatından ise çalıştırdıkları süreye isabet eden pay çerçevesinde ve diğer tazminat kalemleri yönünden ise kendi dönemleri ile sınırlı olarak alt işverenlere yaptığı ödeme tarihinden itibaren faizi ile rücu edebilir.

Bu kapsamda bilirkişi raporunda yapılan ve mahkememizce davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemlerde tam sorumlu olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre. Davanın kısmen kabulü ile, Davacının Dava dışı işçilere yapmış olduğu ödemeler kapsamında toplam 31.785,05 TL tazminatın icra dairesine ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,11.989,74 TL'sinin davalı ...i'den, 1.240,16 TL'sinin davalı ...'den, 8.513,25 TL'sinin davalı Kardak ...

Ltd Şti'den ve 10.041,90 TL'sinin davalı ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının 31.785,05 TL alacağının 11/01/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte;

11.989,74 TL'sinin davalı ...'den,

1.240,16 TL'sinin davalı ...'den,

8.513,25 TL'sinin davalı ...'den,

10.041,90 TL'sinin davalı ...den tahsili ile davacıya ödenmesine,

-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.171,24 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 545,04 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.626,20 TL'nin;

-613,42 TL'sinin davalı ...den,

-63,45 TL'sinin davalı ...den,

-435,56 TL'sinin davalı ...'den,

-513,77 TL'sinin davalı...'den alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.300,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre;

-1.244,80 TL'sinin davalı ...'den,

-128,76 TL'sinin davalı ...den,

-883,87 TL'sinin davalı ...'den,

-1.042,57 TL'sinin davalı ...den alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin

-3.470,36 TL'sinin davalı...den,

-358,96 TL'sinin davalı ...den,

-2.464,11 TL'sinin davalı ...den,

-2.906,57 TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 54,40 TL başvuru harcı, 7,80 TL vekalet harcı, karar ve ilam harcından mahsup edilen 545,04 TL peşin harç, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti, 555,50 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 11.162,74 TL'nin, davada red ve kabul oranına göre 11.117,45 TL'sinin;

-4.193,65 TL'sinin davalı ..den,

-433,77 TL'sinin davalı ...den,

-2.977,68 TL'sinin davalı ...den,

-3.512,35 TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişikin giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde .... Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/05/2023

Katip .. · ¸ Hakim.. · ¸