Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/577 K.2022/626

Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, davacının ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı bulunan trafik kazası sonucunda yaralandığını belirterek 100,00 TL geçici iş göremezlik zararı tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri zararı tazminatı ile 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, başvuru dava şartının yerine getirilmediğini, kaza ile iş göremezlik arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığının, kazadaki kusur durumunun, davacının iş göremezlik durumunun bulunup bulunmadığının, bakıcı ihtiyacı olup olmadığı hususunun tespit edilmesinin gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinden sorumluluklarının bulunmadığını, hesaplanacak tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur indiriminin yapılmasının gerektiğini, temerrüt koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasında yaralanma nedeniyle maddi tazminat ödenmesine yöneliktir.

Zararın tespitine ve ödenmesine ilişkin kanun hükümleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü,

Bedensel zarar başlıklı 54/1. maddesi "Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1. Tedavi giderleri. 2. Kazanç kaybı. 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar." hükmünü, Belirlenmesi başlıklı 55/1. maddesi "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır.

Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz." hükmünü içermektedir.

Davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna ilişkin kanun hükümleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa,

motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.

İş göremezlik durumunun tespit yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, işleten ve sürücü ile sigorta şirketi hakkında açılan maddi tazminat davalarının temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay dairelerinin yerleşik kararlarına göre 11/10/2008 tarihinden önce gerçekleşen kazalar için Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 - 01/09/2013 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği,

01/09/2013 - 01/06/2015 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği (anılan yönetmeliğin % 60 ve üzeri iş göremezlik durumunun bulunması halinde rapor düzenlemeye elverişli nitelikte olması nedeniyle bu oran altındaki iş göremezlik durumlarında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği), 01/06/2015 - 20/02/2019 tarihleri arasında gerçekleşen kazalar için Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik,

20/02/2019 tarihinden sonra gerçekleşen kazalar için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca iş göremezlik durumunun tespit edilmesinin gerektiği, mahkememizce de belirlenen ilkelerden ayrılmayı gerektirir bir durumun olmadığı ve belirtilen şekilde iş göremezlik durumunun tespitinin gerektiği anlaşılmıştır (Yargıtay 4. HD. 16/12/2021 tarih, 2021/6574 e, 2021/10538 k).

Tazminat - zarar miktarının hesap yöntemi, trafik kazasından kaynaklanan, işleten ve sürücü ile sigorta şirketi hakkında açılan maddi tazminat davalarının temyiz incelemesini yapmakla görevli Yargıtay dairelerinin değişen ve yerleşik hale gelen kararları uyarınca tazminat hesabında bakiye yaşam süresinin belirlenmesinde kaza tarihi dikkate alınmaksızın TRH-2010 olarak adlandırılan yaşam tablosunun kullanılmasının gerektiği,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 26/04/2016 tarihinde yapılan değişiklikler sonrasında Yargıtay dairelerinin vermiş olduğu kararların kanunun yürürlük tarihinden önce meydana gelen kazalarda prograsif rant olarak adlandırılan (% 10 artırım - eksiltim) yöntemin, kanunun yürürlük tarihinden sonra meydana gelen kazalarda ise kanunda yapılan değişiklik dikkate alınarak genel şartlar ile belirlenen yöntemin (1,8 teknik faiz) uygulanmasının gerektiği yönünde olduğu,

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı, Yargıtay'ın yerleşik kararları ile kanunların geçmişe yürüyemeyeceği ilkesi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 19/06/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle yürürlüğe giren değişikliğin geçmişe etkili olacağına ilişkin bir hükmün bulunmaması karşısında 19/06/2021 tarihinden önce meydana gelen kazalara ilişkin davalarda prograsif rant usulünün,

bu tarihten sonra meydana gelen kazalara ilişkin davalarda ise kanun ile yürürlüğe konulan ve 04/12/2021 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle belirlenen usulün (1,65 teknik faiz) uygulanmasının gerektiği anlaşılmıştır (Yargıtay 4. HD. 10/11/2021 tarih, 2021/6241 e, 2021/8658 k).

Tazminat hesabında dikkate alınacak asgari ücret miktarının belirlenmesi yöntemi, kişinin bir çalışma karşılığı elde ettiği yada ileride elde edebileceği kazancın tazminat hesabında dikkate alındığı, 2022 yılı öncesinde belirlenen asgari ücret içerisinde asgari geçim indirimi adı altında ödeme kaleminin bulunduğu, 2022 yılı için belirlenen asgari ücret içinde ise asgari geçim indirim adı altında ödeme kaleminin yer almadığı,

kamu idaresi tarafından asgari ücret içerisinde yer alan vergilerin ücretten istisna tutulmak suretiyle çalışma karşılığı yapılan ödemelerde çalışana iade edilmesi şeklinde uygulamanın yerleştiği, açıklanan asgari ücret miktarlarının vergi kesintisi dikkate alınmayan ücret niteliğinde bulunduğu, çalışma karşılığı olması nedeniyle asgari ücretin belirlenmesine ilişkin alınan kararda asgari ücretin gelir ve damga vergisinden istisna tutulmak suretiyle kazancın belirlendiği, tazminat hesabında ise çalışma karşılığı olmayan nitelikte ve farazi şekilde gelirin belirlendiği,

çalışma karşılığı olmayan gelir niteliğinde bulunması nedeniyle vergi ödenmesinin söz konusu olmadığı gibi vergiden istisna tutulmasının da mümkün olmadığı, bu itibarla 2022 yılı sonrasında tazminata esas olacak şekilde aylık olarak belirlenen net asgari ücretten gelir vergisi ve damga vergisi olarak hesaplanacak tutarın düşülmesi ile tazminata esas alınacak asgari ücret miktarının belirlenmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili 27/07/2022 tarihli talep artırım dilekçesi ile, geçici iş göremezlik zararı talebini 5.616,24 TL, bakıcı ihtiyacı zararı talebini 1.777,50 TL, sürekli iş göremezlik zararı talebini ise 210.248,10 TL olarak ıslah etmiş ve harcını yatırmıştır.

Toplanan delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, 17/02/2017 tarihinde davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen 78 BT 333 plaka sayılı aracın tek taraflı olarak yapmış olduğu maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, poliçe örneğine göre yaralanmaya neden olan 78 BT 333 plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçe kapsamında sürekli sakatlık ve sağlık gideri teminatı limitinin ayrı ayrı 330.000,00 TL olduğu,

dava öncesinde yapılan başvuruya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davaya konu kaza nedeniyle rücuya tabi olabilecek herhangi bir ödemenin yapılmadığının ve gelirin bağlanmadığının bildirildiği, kusura yönelik alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu kazada davacının kusursuz, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğu,

ayrıntısı yukarıda açıklanan ve mahkememizce de kabul edilen Yargıtay'ın yerleşik kararları uyarınca kaza tarihi itibari ile uygulanması gereken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca düzenlenen iş göremezlik raporuna göre davacının sürekli iş göremezlik oranının % 13, geçici iş göremezlik süresinin 4 ay, bakıcı ihtiyacı süresinin 1 ay olduğunun tespit edildiği,

aktüer bilirkişi tarafından yukarıda açıklanan hesaplama ve gelir durumunun tespitine ilişkin yönteme uygun olarak düzenlenen ek rapora göre davacının geçici iş göremezlik zararının 5.616,24 TL, bakıcı ihtiyacı zararının 1.777,50 TL, sürekli iş göremezlik zararının ise 189.068,78 TL olduğunun tespit edildiği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesine göre işletene düşen hukuki sorumluluğun aynı Kanunun 91. maddesine göre poliçede belirtilen limitler altında sigorta şirketi tarafından teminat altına alındığı, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında tedavi giderlerinin poliçe teminatı kapsamında olduğunun belirtildiği,

dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumunun trafik kazalarındaki sorumluluğunun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 98. maddesi kapsamında ve sağlık uygulama tebliği ile sınırlı olduğu, Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumunun taraf olmadığı, bu hali ile dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumunun dava konusu talepler yönünden sorumluluğunun bulunmadığı, sigorta poliçesi düzenlenmesi sırasında davalı tarafından risklere karşı prim alındığı,

trafik kazası sonucunda oluşacak geçici iş göremezlik zararı, geçici ve sürekli bakıcı gideri zararı ile sağlık uygulama tebliği kapsamında kalmayan zararlardan sigorta poliçesini düzenleyen ve bu zararları poliçe kapsamında teminat altına alan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunduğu (sürekli bakıcı gideri sorumluluğuna ilişkin Yargıtay 4. HD. 17/01/2022 tarih, 2021/8295 e, 2022/442 k), davacının soruşturma aşamasında alınan beyanında dava dışı araç sürücüsünün iş arkadaşı olduğunu ve araç ile yolculuk yapmaya başlamadan önce birlikte alkol aldıklarını beyan ettiği,

taşımanın ücret karşılığı yapıldığına ilişkin dosya kapsamına herhangi bir belgenin sunulmadığı, alkol aldığını bildiği araç sürücüsünün kullandığı araca binmek suretiyle meydana gelen zararda araca binmemek suretiyle önceden tedbir alma imkanı var iken bu imkanı kullanmaması suretiyle zararın meydana gelmesinde davacının da müterafik kusurunun bulunduğu,

bu hali ile taşımanın hatır taşıması olması nedeniyle hesaplanan tazminattan zarardan Yargıtay'ın yerleşik kararları uyarınca % 20 oranında hatır taşıması indiriminin ve hatır taşıması indirimi sonrası tespit edilen tazminattan da % 20 oranında müterafik kusur indiriminin yapılmasının gerektiği, başvurunun davalı tarafından 28/07/2017 tarihinde kayda alındığı ve takip eden 8. iş günü olan 09/08/2017 tarihi itibari ile temerrüt koşullarının oluştuğu, dava konusu zarara sebebiyet veren aracın ticari nitelikte olması nedeniyle avans faizine hükmedilmesinin gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne,

yargılama gideri ve arabuluculuk ücretinin paylaştırılmasında dava değerinin 217.641,84 TL, kabul değerinin 196.462,52 TL olarak esas alınmasına, davacı vekalet ücretinin 125.736,01 TL üzerinden, davalı vekalet ücretinin reddedilen 21.179,32 TL üzerinden hesaplanmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1) Davanın KISMEN KABULÜ ile 3.594,39 TL geçici iş göremezlik zararı tazminatı, 121.004,02 TL sürekli iş göremezlik zararı tazminatı ile 1.137,60 TL geçici bakıcı gideri zararı tazminatının poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile temerrüt tarihi olan 09/08/2017 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.589,03 TL harçtan, dava açılışında alınan 59,30 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 709,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 768,30 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 7.820,73 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 128,45 TL'sinin DAVACIDAN; 1.191,55 TL'sinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30 TL başvurma harcı, 98,00 TL tebligat ücreti, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti, 4,70 TL posta gideri, 2.572,00 TL iş göremezlik rapor ücreti toplamı 4.484,00 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 4.047,65 TL'si ile dava açılışında alınan 59,30 TL peşin harç ve yargılama sırasında yatırılan 709,00 TL ıslah harcı toplamından oluşan 4.815,95 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 19.860,40 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

6) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,

7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.11/10/2022

Katip ... Hakim... e - imzalıdır e - imzalıdır Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.