Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/737 K.2023/194

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Karar T.C.

ANKARA TÜRK MİLLETİ ADINA

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2021/737

KARAR NO : 2023/194

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVA

Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/12/2021

KARAR TARİHİ : 28/03/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 06/04/2023

Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ayrıntısı dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere, taraflar arasında Bursa İnegöl Tekke Göleti Sulama İşi kapsamında bir kısım işlerin yapılması için götürü bedelli sözleşme imzalandığını, alt yüklenici olan davalının işin yapımı sırasında işi aksatmaya başladığını, sözleşmeye aykırı şekilde avans talebinde bulunduğunu, davacı şirket yetkilileri tarafından 22/06/2021 tarihinde şantiyede yapılan kontrollerde davalının işe devam etmediği,

sözleşme kapsamında yapılması gereken işlerin gerisinde kaldığı hususlarının tespit edildiğini, davalı şirket yetkilisinin maddi durumunun iyi olmadığını, işi tamamlayamayacağını beyan ederek şantiye alanından ayrıldığını, davalı şirkete işlerin sözleşme kapsamında yapılması ve eksikliklerin giderilmesi hususunda ihtarname gönderildiğini, davalı şirketin şantiye sahasına dönmediğini, işçilerin alacaklarını ödemediğini,

bu nedenle de davacı şirket tarafından sözleşmenin feshedildiği hususunun davalıya ihtarname ile bildirildiğini belirterek imalat ve masraflardan kaynaklanan 5.000,00 TL ile sözleşme ile kararlaştırılan cezai şart alacağı yönünden 5.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmış, davalı şirket tarafından süresi içerisinde davaya karşı herhangi bir beyanda bulunulmamıştır. Dava, eser sözleşmesi kapsamında alacak ve cezai şart bedelinin ödenmesi talebine yöneliktir. Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından davacı şirket ile imzalanan sözleşme ile sözleşmeye konu işe ilişkin hak ediş raporları dosyamıza gönderilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 01/03/2021 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin incelenmesinde, davacı şirketin yüklenici, davalı şirketin alt yüklenici olduğu, davacı şirket ile dava dışı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü arasında imzalanan Bursa İnegöl Olukman Tekke Göleti Sulaması İşi kapsamında bir kısım işlerin yapılması götürü bedel karşılığında yapılmasına ilişkin olduğu, yer teslimi ile işe başlanılmak suretiyle işin süresinin 100 gün olduğu, sözleşmenin 36. maddesindeki gecikme cezasının yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşmede kararlaştırılan gecikme cezası olarak belirlendiği,

işe başlanıldıktan sonra işin yapılmasından vazgeçilmesi yada alt yüklenici firmanın işi aksatması nedeniyle yüklenici tarafından işin feshedilmesi halinde 300.000,00 TL cezai şart ödenmesinin kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Sözleşme konusu işe ilişkin olarak düzenlenen 22/06/2021 tarihli tutanağın incelenmesinde, tutanağın yüklenici ve alt yüklenici işçileri tarafından imzalandığı, alt yüklenici şirket temsilcisinin işçilerine işi bıraktığını ve çıkışlarını vereceğini beyan ederek şantiye sahasından ayrıldığının tutanak altına alındığı, tutanak altında davacı yüklenici şantiye şefi ile davalı şirket işçilerinin imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.

Ankara 57. Noterliğinin 07/07/2021 tarih, 19947 yevmiye sayılı ihtarnamesinin incelenmesinde, davacı şirket tarafından davalı şirkete iş sahasına dönülmesi, eksik ve gecikmelerin tamamlanması, borçların ödenmesi içerikli ihtarname olduğu anlaşılmıştır.

Ankara 57. Noterliğinin 16/08/2021 tarih, 23200 yevmiye sayılı ihtarnamesinin incelenmesinde, davacı şirket tarafından davalı şirkete taraflar arasında imzalanan sözleşmenin feshedildiği ve davacı şirket alacaklarının ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişiler ... ... ... tarafından düzenlenen 08/08/2022 tarihli bilirkişi raporu ile, davalı şirketin 22/06/2021 tarihinde iş sahasını terk ettiği, davalı şirketin sosyal güvenlik kurumu primleri, işçi alacakları ve üçüncü şahıslara olan borçlarının bulunduğu, fesih şartları hususunda takdirin mahkemede olduğu, fiilen iş sahasının terk edilmesi ve durumun kendi işçileri ile saha temsilcisi tarafından tutanağa bağlanmış olması nedeniyle cezai şart talebinin yerinde olup olmayacağı hususunun takdirinin mahkemede olduğu ve davacı şirketin davalı şirkete 10.986,67 TL borçlu olduğu hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişiler ... ... ... tarafından düzenlenen 05/12/2022 tarihli, kök rapora karşı yapılan itirazları da değerlendirir şekilde düzenlenen bilirkişi ek raporu ile, davacı şirketin 68.500,06 TL alacağının bulunduğu hususunun tespit edildiği, kök raporda yer alan diğer tespitlerde herhangi bir değişikliğin bulunmadığı anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Eser Sözleşmesi başlıklı 470/1. maddesi "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, işsahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir." hükmünü, Hükümleri - Yüklenicinin borçları başlıklı 471/1. maddesi "Yüklenici, üstlendiği edimleri işsahibinin haklı menfaatlerini gözeterek,

sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır." hükmünü, 471/2. maddesi "Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır." hükmünü, Eserin kabulü başlıklı 477/1. maddesi "Eserin açıkça veya örtülü olarak kabulünden sonra, yüklenici her türlü sorumluluktan kurtulur;

ancak, onun tarafından kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirme sırasında fark edilemeyecek olan ayıplar için sorumluluğu devam eder." hükmünü, 477/2. maddesi "İşsahibi, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, eseri kabul etmiş sayılır." hükmünü, 477/3. maddesi "Eserdeki ayıp sonradan ortaya çıkarsa işsahibi, gecikmeksizin durumu yükleniciye bildirmek zorundadır;

bildirmezse eseri kabul etmiş sayılır." hükmünü, İşsahibinin borçları - Bedelin muacceliyeti başlıklı 479/1. maddesi "İşsahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur." hükmünü, Ceza koşulu - Alacaklının hakları - Cezanın sözleşmenin ifası ile ilişkisi başlıklı 179/1. maddesi "Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." hükmünü, 179/2. maddesi "Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı,

hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Taraflar arasında düzenlenen 01/03/2021 tarihli sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğindedir. Sözleşme kapsamında davacı yüklenici, davalı ise alt yüklenicidir. Sözleşmenin fesih ve cezai şart hükümlerini düzenleyen 36. maddesinde yüklenici tarafından sözleşmenin feshedilmesi halinde alt yüklenicinin 300.000,00 TL cezai şart ödeyeceği belirlenmiştir.

Eser sözleşmelerinde, yüklenicinin sözleşme kapsamındaki edimlerini fen ve sanat kurallarına ve iş sahibinin amacına uygun olarak tamamlamak suretiyle iş verene teslim ettiğini ve bedele hak kazandığını, iş sahibinin ise iş bedelini ödediğini kanıtlaması gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmede bu kuralın aksi kararlaştırılmamıştır.

Cezai şart, sözleşme hükümlerine aykırı davranılması halinde ortaya çıkan ikincil nitelikte bir yerine getirme borcudur. Sözleşmede kararlaştırılan cezai şartın istenilebilmesinin koşulu borçlunun kusurlu olmasıdır. Sözleşmeye aykırı davranan taraf, sözleşme serbestliği çerçevesinde sözleşme ile kararlaştırılan cezai şarttan sorumlu olacaktır. Alacaklının sözleşme ile kararlaştırılan cezai şartı talep edebilmesi için kusurunun bulunmaması gerekmektedir.

Davacı vekili 26/12/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, imalat ve masraflardan kaynaklanan alacak talebini 68.500,00 TL, cezai şarttan kaynaklanan alacak talebini 300.000,00 TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan değerlendirme neticesinde, davacı ile dava dışı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü arasında imzalanan sözleşme kapsamında taraflar arasında 09/03/2021 tarihinde Bursa İnegöl Olukman Tekke Göleti Sulaması İşi kapsamında bir kısım işlerin yapılması hususunda, davacının iş sahibi, davalının ise yüklenici olduğu alt yüklenicilik sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme ile iş süresinin 100 gün olarak belirlendiği, sözleşme kapsamında yer tesliminin yapıldığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı,

22/06/2021 tarihinde şantiye sahasında bulunan davacı şirket şantiye şefi ve davalı şirket işçileri tarafından düzenlenen tutanak ile davalının işi bırakarak iş sahasından ayrıldığının tespit edildiği, davacı tarafından sözleşme konusu işin tamamlanması ve eksikliklerin giderilmesi hususunda davalıya ihtarname gönderildiği, ihtarnameye rağmen davalı tarafından iş sahasına dönülerek işin tamamlanmaması nedeniyle sözleşmenin fesih edildiğine ve alacakların ödenmesine ilişkin ihtarname gönderildiği,

davacı iş sahibi tarafından yapılan feshin taraflar arasında imzalanan sözleşmenin fesih başlığını taşıyan 36/A maddesi kapsamında davalı yüklenicinin işi geciktirmesi ve tamamlayamaması nedeniyle yüklenicinin kusuruna dayalı olarak haklı nedenle fesih kapsamında olduğu, sözleşmenin feshinde iş sahibi davacıya yüklenebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığı,

cezai şarta ilişkin alacağın sözleşmenin feshi halinde istenilebilmesine ilişkin borçlunun kusurunun bulunması ve alacaklının kusurunun bulunmaması koşullarının oluştuğu, sözleşme serbestliği kapsamında taraflar arasında imzalanan sözleşme ile sözleşmenin feshi halinde cezai şart istenilebilmesinin mümkün olduğu,

davacı iş sahibinin sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi karşısında sözleşmenin 36/C maddesinde belirlenen cezai şart bedelini talep edebileceği, sözleşme kapsamında davalı yüklenici tarafından gerçekleştirilen iş miktarı ile davacı iş sahibi tarafından aşamalarda yapılan ödemeler dikkate alındığında bilirkişi ek raporu ile tespit edilen miktar kadar davacının alacağının bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1) Davanın KABULÜ ile 300.000,00 TL cezai şart alacağı ile 68.500,00 TL iş bedelinden kaynaklanan alacağın temerrüt tarihi olan 01/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek AVANS FAİZİ ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 25.172,24 TL harçtan, dava açılışında alınan 170,78 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 6.130,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 6.300,78 TL harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 18.871,46 TL harcın DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVALIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 170,78 TL peşin harç, 6.130,00 TL ıslah harcı, 59,30 TL başvurma harcı, 290,50 TL tebligat ücreti, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti, 4,85 TL posta gideri, olmak üzere toplam 11.155,43 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 54.590,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.28/03/2023

Katip ... Hakim ... e - imzalıdır e - imzalıdır Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.