Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/591 K.2023/336

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/591 Esas - 2023/336 T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/591 Esas

KARAR NO : 2023/336

HAKİM :... KATİP ....

DAVACI .... DAVALI : ....

DAVA

Çekin İstirdatı

DAVA TARİHİ : 19/09/2022

KARAR TARİHİ : 02/06/2023

KARAR YAZMA TARİHİ : 23/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Çekin İstirdatı davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ciro edilmiş davaya konu 40.000,00 TL bedelli çekin Yurtiçi Kargo Siteler Şubesine teslim edildiğini, kargo firmasının davaya konu çekin de içerisinde bulunduğu kargo paketinin çalındığını tespit ettiğini, çetin bankaya ibraz edildiğini, banka tarafından... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/438 Esas sayılı dosyasından yazılan ödeme yasağı kararı doğrultusunda ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davala tarafından ...4.

İcra Müdürlüğünün 2022/26020 Esas sayılı dosyası ile çek keşideicsi ve ilk cirantası aleyhine icra takibi başlatıldığını, çekin çalınmış olduğunu ve davalıya bu yönüyle zilyetliğin geçirilmediğinin sabit olduğunu, müvekkili şirket tarafından ciro edilmediğinden ciro ile devir unsurunun gerçekleşmediğini, bu nedenle davalının çeki muntazam ciro silsilesi ile iktisap etmediğinden kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu belirterek avaya konu çekin davalıdan istirdatı ile müvekkiline teslimine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın icra takibinin durdurulması veya yatacak paranın davalıya ödenmemesi talebi hukuka aykırı olduğunu, bu durumda hukuki yararının bulunmadığını, müvekkilinin söz konusu çeki dava dışı Hüseyin Göçer adlı şahıstan aldığını, ibraz günü bankaya götürüldüğünü ancak çekin ödeme yasağı olduğu bilgisini edindiğini, bu nedenle dava konusu takibin başlatıldığını fakat davacıya karşı henüz bir icra takibinin başlatılmadığını, davacının çekin çalındığına ilişkin söylemlerinin gerçek dışı olduğunu, çalınan paketler olduğu düşünülse dahi paketin içerisinde çek olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığını,

bu yönde davacının bir delil sunmadığını, müvekkilinin davaya konu çeki Hüseyin Göçer adlı cirantadan aldığını ve çekin kayıp ya da çalıntı olup olmayacağını ya da karşılıksız çıkıp çıkmayacağını kontrol edebilecek bir yetkinlik ve zorunluluğa sahip olmadığını, çekin istirdatına karar verilebilmesi için çek hamilinin açıkça kötü niyetli ve ağır kusurlu olması gerektiğini, somut olayda böyle bir durumun söz konusu olmadığını belirterek haksız davannı reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava; davacının iradesi dışında elinden çıktığını iddia ettiği, kendisine cirolanan, hamili olduğu zayi nedeniyle iptalini talep ettiği çekin, davalı tarafından haksız iktisabı üzerine istirdatı istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalının davaya konu çeki haksız olarak elinde bulundurup bulundurmadığı, çekin ciro silsilesinde kopukluk olup olmadığı, istirdatının gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu tespit edildi.

DELİLLER

... CBS'nin 2022/133894 Soruşturma sayılı dosyası, ...4. İcra Dairesinin 2022/26020 sayılı dosyası, Gaziantep 3. ATM'nin 2022/438 Esas sayılı dosyası, ...2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/362 Esas sayılı dosyası, ...CBS'nin 2022/45630 Soruşturma sayılı dosyası, ... CBS'nin 2022/65630 (2022/266652) Soruşturma sayılı dosyası, ...CBS'nin 2022/34330 ve 2023/3185 Soruşturma sayılı dosyaları ve çekin bir örneği dosyamız içerisine celbedilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Toplanan delillere, tarafların beyan ve itirazlarına, istirdatı istenen çek sureti ve tüm dosya kapsamına göre; 6102 sayılı TTK'nın 763. maddesine göre, elden çıkan kıymetli evrakın ortaya çıkması halinde senedi elinde bulundurana karşı iade davası açılabilir. Zayi nedeniyle iptali istenen çekin davalı tarafından... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/438 Esas sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararı uyarınca, ibrazına rağmen ödenmemiş olduğu anlaşılmaktadır.

TTK'nın 792. Maddesine göre, çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 788/1. maddesinde, açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çekin, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebileceği, TTK'nın 790. maddesinde ise, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişinin, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılacağı düzenlenmiştir. Ayrıca çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir.

Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.

Dava konusu çek, lehtar tarafından davacı "Kar-Pen Plastik San. Tic. Ltd. Şti" emrine ödenmek üzere ciro edilmiştir. Ancak, lehtardan sonraki cironun davacıya ait olması gerekirken, onun cirosu ciro silsilesinde yer almamaktadır. Bu haliyle ciro silsilesi kopuk olup, davalı çeki düzgün bir ciro silsilesiyle devralmamıştır. Buna göre, ciro silsilesinde kopukluk söz konusu olduğundan davalının davaya konu çekleri ağır kusuruyla devraldığının kabulü ile çeki ağır kusur ile iktisap eden ve yetkili hamil sıfatı bulunmayan davalının, dava konusu çeki iade ile yükümlülüğü bulunmakta olup davanın kabulü ile çekin davacıya iadesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın KABULÜ ile; davaya konu ...Bankası AŞ Esertepe Şubesi nezdinde tanımlı hesaba bağlı olarak ... Otomasyon Yapı Alüminyum Sistemleri Üretim Pazarlama Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. tarafından 30/08/2022 tarihinde 40.000,00 TL bedelli olarak keşide edilen 3217108 nolu çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.732,40 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 683,10 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.049,30 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Karar ve ilam harcından mahsup edilen 683,10 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 202,50 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 294,70 TL'nin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2023

Katip ... · ¸ Hakim.... · ¸