Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/592 K.2023/632

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Dava konusu ... Şase no'lu ve ... plakalı araç ... ve Taşımacılık Ticaret Ltd. Şti. tarafından ithal edildiğini, 05/11/2018 tarihinde müvekkili davacı şirketin yetkilisi ... ile ... Nakliyat Ltd.

Şti. arasında yapılan satış sözleşmesi ile davacı şirket adına satın alınmış ve davacı şirket adına tescil edildiğini, aracın bedeli tam ve eksiksiz olarak davalı şirkete ödendiğini, taraflar arasında akdedilen 05/11/2018 tarihli satış protokolünde açıkça satış tarihine kadar doğmuş olan tüm kanuni sorumlulukların satıcıya ait olduğu kararlaştırılmasına rağmen davalının aracı üzerinde vergi yükleriyle birlikte sattığını, bu haliyle aracın hukuki ayıplı olduğunu, Bakırköy ....

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından araç üzerine el koyma kararı verildiğini öğrenen müvekkilinin 29/08/2019 tarihli başvuru formuyla Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü'ne başvurduğunu, 5607 Sayılı Kanunun geçici 11.maddesinden yararlanmak istediğini beyan ettiğini, T.C.

Ticaret Bakanlığı Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü'nün 17/09/2019 tarih ve ... sayılı cevap yazısı ile satışa konu araca ait ÖTV'nin %25'lik kısmına tekabül eden 52.561,00 TL'nin 1 ay içinde ödenmesi müvekkil şirketten talep edildiğini, oysaki ÖTV'nin ithalatçı firma tarafından ödeneceği kanunda açıkça belirtildiğini, buna rağmen ilgili tarihte aracın maliki müvekkil şirket olduğundan bakanlığın ödenmeyen vergi için müvekkil şirkete bildirim yaptığını, Yeşilköy Gümrük Müdürlüğü'nün yazısına istinaden müvekkilin 10/01/2020 tarihinde yazıda belirtilen 52.561,00 TL'lik tutarı ödemek zorunda kaldığını,

davalı satıcı tarafından ödenmesi gerekirken ödenmeyen ve müvekkili tarafından ödenmek zorunda kalınan ÖTV nin hukuki ayıp olduğunu ve giderilmesi gerektiğini bu nedenlerle Ödenen 52.561,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren başlayarak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline davalıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafından aynı konu ile ilgili olarak Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın reddine karar verildiğini, söz konusu karara karşı tarafımızca istinaf yoluna başvurulduğunu ve dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi’nin ...

Esas sayılı dosya numarasını alıp halen derdest olduğunu, bu nedenlerle derdestlik itirazında bulunduklarını, kanun ve ilgili yönetmelik maddelerinde açıkça belirtildiği üzere yurt dışından ithal edilen araçlarda ÖTV' yi ödemekle yükümlü olan taraflar, ithalatçı ve ilk satıcı olduğunu, ancak dava konusu araç müvekkil şirket tarafından ithal edilmediğini ve söz konusu araca ait tescil kayıtlarının incelendiğinde müvekkil şirketin aracın ilk satıcısı olmadığının da açıkça görüleceğini, ancak davacı yanın işbu davayı haksız bir şekilde müvekkil şirket aleyhine ikame ettiğini,

dava konusu aracın müvekkil şirket tarafından ithal edilmemesi ve de müvekkil şirketin söz konusu aracın ilk satıcısı olmaması nedeniyle sorumluluğu bulunmadığını, davacı ithalatçı firma ve ilk satıcıya işbu davayı yöneltmesi gerekirken, müvekkili şirketin hiçbir sorumluluğu bulunmamasına rağmen, müvekkilinden ÖTV bedelini talep etmesinin hukuken söz konusu olmadığını, bu nedenle huzurdaki davanın müvekkil şirket yönünden husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyası, Bakırköy ... Ağır ceza mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, bilirkişi incelemesi ve tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hukuki ayıp olduğu iddiası ile ödenen ÖTV bedelinin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsili talebi istemine ilişkindir.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyası ile başlatılan dava mahkememizden verilen 13/12/2021 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı ile Davanın HMK 114/1/ı maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 26/05/2022 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamıyla mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi 24/01/2023 tarihli raporunda. Dava konusunun, davacı ... tarafından ödenen ÖTV bedelinin hukuki ayıplı olduğu iddiası ile ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren ticari faiz ile birlikte davalı ... tahsili talebinden ibaret olduğu, dosyada mübrez Büyükçekmece ... Noterliğinin 05.11.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı satış sözleşmesi incelendiğinde, ... plakalı ... marka aracın davalı ...

Ltd. şirketi yetkilisi ... tarafından davacı ...Ltd. şirketi yetkilisi ... 'na 250.000,00 TL bedel karşılığında satışı yapıldığı, dava konusu somut olayda ihtilafın, davacı ... tarafından ödenen ÖTV bedelinin hukuki ayıplı olduğu iddiası ile ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren ticarifaiz ile birlikte davalı ... tahsili noktasında toplandığı, dava konusu ... plakalı aracın akdedilen satış sözleşmesi uyarınca 05.11.2018 tarihinde davacı şirkete satışı gerçekleştirildiği,

taraflar arasında aynı tarihte akdedilen Satış Protokolü ile satış sözleşmesine konu aracın satış tarihine kadar olan bütün kanuni sorumlulukları satıcıya ait olacağı, satış tarihinden sonra bütün kanuni sorumlulukların alıcıya ait olacağı hususunda tarafların anlaştığı, Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyasından dava konusu araca ilişkin el koyma kararı verildiği, davacı tarafından 29.08.2019 tarihli Yeşilköy Gümrük Müdürlüğüne başvurulduğu, 5607 sayılı Kanunun geçici 11. Maddesinden yararlanmak istediğini beyan ettiği, T.C Ticaret Bakanlığı tarafından davacı şirkete hitaben düzenlenen 17.09.2019 tarihli yazıda dava konu araca ait 52.561,00 TL ÖTV bedelinin 1 ay içerisinde ödenmesi talep- edildiği, davacı şirketçe söz konusu bedel 10.01.2020 tarihinde ödendiği ... nolu alındı belgesinden anlaşıldığı, taraflar arasındaki uyuşmazlık bakımından yapılan incelemede, ÖTV, KDV gibi aynı malın her el değiştirmesinde meydana gelmediği,

malın ithal edilmesi veya üretilen malın ilk alıcısına teslimi nedeniyle ÖTV'nin doğduğu, motorlu taşıtlarda ise nihai tüketici adına ÖTV ödenmesi gerektiği, Özel Tüketim Vergisinin mükellefi ithalatçılar ve ilk satıcılar olduğu bilindiği, bu bağlamda aracın ithalatçısının ... olduğu görüldüğü, celp edilen kayıtlarda görüleceği üzere dava konusu aracın ilk olarak 29.04.2011 tarihinde satışı ile ... Taş. Akar. Ve San. Tic. Ltd.

Şti. adına kaydının yapıldığı, 21.01.2014 tarihinde Bakırköy ... Noterliği satışı ile ... adına kaydının yapıldığı, süregelen zamanda dava dışı kişiler nezdinde aracın el değiştirdiği anlaşıldığı, bu minvalde dava konusu ... plakalı aracın ÖTV bedelinin ödenmesinden ... veya ilk satıcı olan ... Taş. Akar. Ve San. Tic. Ltd.

Şti.'nin sorumlu olabileceği, diğer yandan davacı ve davalı arasında akdedilen 5.11.2018 tarihli satış protokolünde satış tarihine kadar doğmuş olan tüm kanuni sorumlulukların satıcıya yani davalıya ait olduğu kararlaştırılmış olduğundan davacı şirket tarafından 10.01.2020 tarihinde ödenen 52.651,00 TL bedelin davalı yandan tahsil edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.

6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 207. maddesine göre; Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir. Taşınır sözleşmesinde satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır.

Anılan Kanunun “Ayıptan Sorumluluk”a ilişkin 219.maddesinde: “ Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur .” hükmü yer almaktadır.

Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile, bu borç kanunen mevcuttur. Satıcı satış sözleşmesine konu taşınır malın niteliği ve kullanım amacı bakımından malın değerini ve kullanım amacını azaltan veya ortadan kaldıran mülkiyet hakkının sonucu olan tasarrufi işlemler yapmasını engelleyen bir eksikliğin bulunmamasını sağlama borcu altındadır. Satıcının bu borcunun söz konusu olabilmesi için satılanda bu çeşit eksikliklerin var olduğunu bilmesi gerekmediği gibi satılandaki bulunması gereken vasıfları ayrıca zikir ve vaad etmesine de gerek yoktur.

Ayıba karşı tekeffül borcuna ait 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 219 ila 226. maddeleri arasında belirtilen koşullarının gerçekleşmesiyle, alıcı aynı Kanunun 227 ve devamı maddeleri kapsamında kendisine tanınan seçimlik haklarını satıcıya karşı kullanabilecektir.

Alıcı, satılan malın ayıbının bulunması halinde TBK’nun 227. maddesine göre satılanı redde hazır olduğunu beyanla sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme hakları mevcuttur. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.

Taraflar arasındaki 05.11.2018 tarihli alım satım sözleşmesi gereğince ... Plakalı araç davacıya satılarak teslim edilmiş, aracın gümrük vergisinin eksik ödenmesi nedeniyle, Bakırköy ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasından dava konusu araca ilişkin el koyma kararı verildiği, davacı tarafından 29.08.2019 tarihli Yeşilköy Gümrük Müdürlüğüne başvurulduğu, 5607 sayılı Kanunun geçici 11. Maddesinden yararlanmak istediğini beyan ettiği, T.C Ticaret Bakanlığı tarafından davacı şirkete hitaben düzenlenen 17.09.2019 tarihli yazıda dava konu araca ait 52.561,00 TL ÖTV bedelinin 1 ay içerisinde ödenmesi talep- edildiği, davacı şirketçe söz konusu bedel 10.01.2020 tarihinde ödendiği ... nolu alındı belgesinden anlaşılmaktadır.

Aracın satış tarihi itibari ile gümrük vergisinin eksik ödenmesi, satış tarihinde davacının tespit edebileceği ayıp niteliğinde değildir. Bu nedenle gizli ayıp niteliğindeki ayıptan dolayı davacı Türk Borçlar Kanun'unun 227. maddesinde belirtilen seçimlik haklarından zararın tamamının giderilmesini isteme hakkının kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı satıcı, Türk Borçlar Kanun'unun 219’u madde gereğince satıcı bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Ayıba karşı tekeffül borcu nedeniyle zararı tazmin etme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu nedenle taraflar arasındaki araç satışına ilişkin aracın ayıplı olmasından kaynaklı zararın davalıdan tazminine karar verilmesi gerekmekte olup, bu minvalde davacı tarafından 5607 sayılı Kanunun geçici 11. Maddesi kapsamında 10.01.2020 tarihinde, ... nolu alındı belgesi ile ödenen 52.651,00 TL tutarlı ÖTV bedelinin talep etme hakkı olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır