Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/729 K.2023/80

Mahkememize açılan davanın yapılan yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ayrıntısı ...Sulh Hukuk Mahkemesine sunmuş olduğu dava dilekçesi ile 06/06/2022 tarihli talep açıklama dilekçesinde yazılı olduğu üzere, taraflar arasında 29/05/2019 tarihinde rödovans sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin türü itibari ile hasılat kira sözleşmesi niteliğinde bulunduğunu, sözleşmenin maden siciline 07/01/2020 tarihinde kayıt edildiğini, davalının bu tarih itibari ile üretime başladığını, davalının izin sahası dışında çalışmalar yaptığını, sözleşmeye aykırı davranışlarda bulunduğunu, davalıya sözleşme kapsamında bir takım makine, teçhizat, elektrik tesisatı ve taşınmaz yapıların teslim edildiğini,

davalının sözleşme kapsamında teslim edilen makine ve teçhizatı söktüğünü, kullanılamaz hale getirdiğini, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle maden üretim tesisinin üretim yapılamaz hale getirildiğini belirterek makine ve teçhizatlar bedeli olarak 250,00 TL, tesisin elektriksel bağlantılar bedeli olarak 250,00 TL, bina ve yapılara verilen zarar bedeli olarak 250,00 TL, taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamı dışında bulunan ön stok sahasında yapılan ve arka stok alanında bulunan cevher bedeli olarak 250,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ayrıntısı cevap dilekçesinde yazılı olduğu üzere, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin devam ettiğini, davacının hukuki yararının bulunmadığını, kiralananı kötü kullanım sorumluluğunun kiralananı iade anında söz konusu olabileceğini, dava dilekçesinde öne sürülen sözleşmeye aykırı, hor kullanım ve tüketim iddialarının yerinde olmadığını, davacının maden ruhsatını ve eklerini kullanılmaya ve işletilmeye elverişli şekilde teslim etmediğini, kanun gereğince alınması gereken izinleri almadığını, davalının almasını da engellediğini,

davacının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle üretime başlamak adına başvuruların davalı tarafından yapıldığını, davacının başvuruları ruhsat sahibi olması nedeniyle iptal ettirdiğini, maden sahasında üretim yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, usule uygun teslim olmaması nedeniyle davalının sorumluluğunun bulunmadığını, izinlere aykırı çalışma yapıldığı iddiasının da yerinde olmadığını, dilekçede teslim edildiği belirtilen makine ve teçhizatların kullanılabilir halde teslim edilmediğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

...6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/2752 esas sırasında kayıtla yargılamaya devam edilmesi sırasında davacı vekili tarafından sunulan talep açıklama dilekçesi dikkate alınmak suretiyle taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamı dışında bulunan ön stok sahasında yapılan ve arka stok alanında bulunan cevher bedeli olarak 250,00 TL tazminata ilişkin talep yönünden dosyanın ayrılmasına karar verilmiş ve mahkemenin 22/06/2022 tarih, 2022/2306 esas, 2022/2384 karar sayılı kararı ile ayırma kararı verilen talep yönünden verilen görevsizlik kararının kesinleşmesi ve süresi içerisinde gönderme talebinde bulunulması sonrasında dosya mahkememize gönderilmekle yazılı esas sırasına kaydedilerek yargılamasına devam olunmuştur.

Dava, taraflar arasında imzalanan rödovans sözleşmesi kapsamı dışında kaldığı belirtilen ön stok sahasında yapılan ve arka stok alanında bulunan cevher bedelinin ödenmesine yönelik tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1-a maddesi uyarınca tarafların tacir olması nedeniyle ticari dava niteliğindedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinin (1.) fıkrası "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü içermektedir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun Dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 18/A. maddesinin (2.) fıkrasının son cümlesi "Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Dava şartlarının incelenmesi başlığını taşıyan 115/1. maddesi "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." hükmünü, 115/2. maddesinin (1.) cümlesi "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükmünü içermektedir.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağının incelenmesinde, başvuranın davacı, karşı tarafın davalı olduğu, arabuluculuk sürecinin 28/05/2021 tarihinde başladığı, son tutanağın 14/06/2021 tarihinde düzenlendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın "Ticari Uyuşmazlık - Genç Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/5 değişik iş sayılı dosyasında alınan 16/03/2021 tarihli inşaat ve makine bilirkişi raporu uyarınca, karşı tarafın müvekkile ait maden sahasında bulunan elektrik tesisatı, makine ve teçhizata vermiş olduğu zararın tazmini istemi" olarak belirlendiği ve tarafların belirlenen uyuşmazlık kapsamında anlaşamadıkları hususunun tespit edilerek tutanağın sonuca bağlandığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, açılan davanın tarafların tacir sayılanlar arasında yer alması nedeniyle ticari davalarda arabuluculuk dava şartına tabi olduğu, ...6.

Sulh Hukuk Mahkemesinin 22/06/2022 tarih, 2022/2306 esas, 2022/2384 karar sayılı kararı kapsamında görevsizlik kararı verilen talebin taraflar arasında imzalanan rödovans sözleşmesi kapsamı dışında kaldığı belirtilen ön stok sahasında yapılan ve arka stok alanında bulunan cevher bedelinin ödenmesine yönelik olduğu, taraflar arasında davacının başvurusu üzerine yapılan arabuluculuk görüşmelerinde belirlenen uyuşmazlık arasında yer almadığı, mahkememiz esasına kaydedilen yargılamaya konu talep yönünden arabuluculuğa başvurulduğuna dair bir beyanın ve buna dair bir belgenin bulunmadığı,

ticari nitelikteki davalar yönünden zorunlu hale getirilen arabuluculuğun tamamlanabilir dava şartı niteliğini taşımadığı, bu hali ile dava konusu edilen talep yönünden dava şartı olan arabuluculuğa başvurma şartının davanın açılmasından önce yerine getirilmediği anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1) Davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-2.son, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/2, 115/1, 2. maddeleri uyarınca DAVA ŞARTI YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 179,90 TL harcın DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2. maddesi uyarınca hesaplanan 250,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,

5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, HMK'nin 341/2. maddesi uyarınca MİKTAR İTİBARİ ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/02/2023

e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.