Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/773 K.2022/814

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasında evrak üzerinden yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili müvekkilinin, Denizbank Kızılay Şubesi 2422696B ve ...Bankası Kızılay Şubesi 78000 numaralı 2 adet boş çekin müvekkili uhdesinde kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, zayii nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir ve hasımsız olarak açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davayı açma yetkisi kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerine hak sahibi olan hamil kişiye aittir.

Dava dilekçesinde de belirtildiği üzere zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerin boş çek yaprakları olduğu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780/1. maddesinde yazılı bulunan unsurları taşımamaları nedeniyle kambiyo vasfına sahip olmadıkları anlaşılmıştır.

Zayi nedeniyle iptal davalarının amacı, keşidecinin birden fazla ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine verilecek iptal kararını keşideciye veya muhataba ibraz etmektir. Keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi mümkün değildir.

Çekin boş olması durumunda zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı gibi çekin unsurlarını taşıdığı kabul edilse bile keşideci tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacaktır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20118/3302 Esas ve 2019/4506 Karar sayılı ilamına göre ve dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme kapsamında.

Dava dilekçesi içeriğinden ve davacının vekilinin beyanından anlaşıldığı üzere davaya konu çek yapraklarının boş ve imzasız olduğu, bu durumda henüz TTK ve Çek Kanunu uyarınca unsurları tamam bir şekilde keşide edilmemiş, çek vasfında olmayan boş çek yapraklarının tedavüle konmuş sayılamayacağı, bu nedenle de çek hesabı sahibi davacının zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı, ileride ele geçirenlerce doldurulup imzalanması ve hak iddia edilmesi halinde hesap sahibinin menfi tespit davası açma hakkı olduğu, TTK'nun hükümleri açık olup, zayi nedeniyle hasımsız çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı,

hamile tanınan bu hakkın keşideci, hatta henüz boş çek yaprakları olması nedeniyle keşideci sıfatı bile olmayan, hesap sahibine tanımasının hukuka aykırı olacağı ayrıca keşide edilmiş olsa bile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 16/04/2019 tarih, 2019/565 Esas, 2019/638 Kararı) yukarıda belirtilen nedene göre davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1) Davanın REDDİNE,

2) Dava açılışında alınan 80,70.TL peşin harcın, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70.TL harcı karşıladığı anlaşıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4) Davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,

5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸