Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/795 K.2023/493

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/795 Esas - 2023/493 T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/795 Esas

KARAR NO : 2023/493

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/07/2021

KARAR TARİHİ : 22/09/2023

KARAR YAZMA TARİHİ : 10/10/2023

... Asliye Hukuk Mahkemesince 2022/164 E. 2022/99 K. Sayılı 08/07/2021 tarihli davanın yetkiye ilişkin dava şartı bulunmadığından davanın reddi kararı sonrasında yasal süresi içerisinde Mahkememize tevzi edilen ve Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin güvenliğinin sağlanması ihale yöntemiyle özel güvenlik şirketlerinden satın alınmakta olduğunu, Özel güvenlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendileri belirlemekte söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluk bu firmalara ait bulunmakta olduğunu, işin doğası gereği de ihale makamı olan müvekkili kurumun, hizmet alımı için ihaleye çıkarak,

söz konusu güvenlik işini ihale usulü gereği en uygun teklifi veren firmaya bırakmakta ve bu firma da kendi çalıştırdığı işçileri ile bu hizmeti vermekte olduğunu, kendi işçileri açısından doğacak sorumlulukların da bu firma tarafından yerine getirilmesi gerektiğini, dava dışı ... adlı özel güvenlik işçisinin, müvekkili kurumun özel güvenlik işlerini üstlenen davalı şirketlerin bünyesinde 01/02/2010-05/07/2019 tarihleri arasında çalışmış olduğunu, 05/07/2019 tarihinde yüklenici firmaya iadesi yapıldığını ve yüklenici firma tarafından da iş akdinin sona erdirilmiş olduğunu,

dava dışı ...'ya 28/08/2019 tarihinde 3.500,00 TL’si ihbar tazminatının 1/2'sine illişkin olmak üzere arabuluculuk sürecisindeki anlaşmaya istinaden 41.500,00 TL kıdem tazminatı, işçilik alacakları ve ihbar tazminatı ödenmiştir.Bunun yanı sıra arabuluculuk sürecindeki anlaşmadan dolayı aynı tarihte 720,05 TL arabulucu ücreti de müvekkil kurum tarafından ödenmek zorunda kalınmış olduğunu, arabuluculuk süreci sonunda varılan anlaşma uyarınca ödenen ihbar tazminatından dava dışı işçiyi en son çalıştıran ve işçiye ihbar öneli vermeksizin işçinin iş akdini sona erdiren en son işveren olan davalı ...

Koruma ve Özel Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd.Şti’nin sorumluluğunun söz konusu olduğunu, müvekkili kurum tarafından davalı alt işverenlerin dava dışı işçiye imzalanan ihale dokümanları uyarınca işçilik alacaklarından sorumlu olmalarına rağmen ödeme yapmamaları neticesinde, arabuluculuk sürecindeki anlaşma belgesine istinaden 3.500,00 TL’si ihbar tazminatının 1/2 ’si olacak şekilde 41.500,00 TL kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları ödemesi ile 720,05 TL arabulucuya yapılan ödeme olmak üzere toplam 42.220,05 TL ödeme yapılmış olduğunu, Dava dışı ...'nın davalı firmalar bünyesinde çalıştığını,

dava dışı işçinin doğrudan kurum çalışanı olmadığını, şirket çalışanı olduğunu, müvekkili kurumun ihale makamı olduğunu, davalıların ise yüklenici olduklarını, müvekkili kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen ücretlerin faiziyle ile birlikte davalılardan alınarak müvekkili kuruma verilmesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı ... Güvenlik...Ltd.Şti. vekili ... ATM'ne verdiği cevap dilekçesinde; davayı kabul etmediklerini, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, bu nedenle davanın zaman aşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının ödedğini iddia ettiği tazminatları müvekkilinden rücu etmesinin mümkün olmadığını, işçinin asıl işvereninin davacı olduğunu, işçinin müvekkili tarafından işten çıkartılmadığı için kıdem tazminatının dışında ihbar tazminatından da sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik...Ltd.Şti., ... Özel Güvenlik ve ... Özel Güvenlik vekili ... ATM'ne verdiği cevap dilekçesinde; müvekkili ile davacı şirket arasında imzalanan hizmet sözleşmesinde yetkili mahkemenin ...

Mahkemeleri olarak belirlendiğini, davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olduklarını, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin yahut teknik ve idari şartnamenin hiç birinde asıl iş verenin işçilik alacakları yönüyle müvekkili şirkete rücu edebileceği yönünde bir düzenleme bulunmadığını, ihale makamının müvekkiline herhangi bir kıdem tazminatı ödemesi yapmadığını, Sayıştay kararlarında kıdem tazminatından asıl işverinin sorumlu olacağı ve alt işverene rücu edilemeyeceğinin belirtildiğini, davacının ödediği vergileri de talep ettiğini,

ayrıca alacağın zaman aşımına uğradığını ve rücu imkanı bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik...Ltd.Şti. Vekili ...

ATM'ne verdiği verdiği cevap dilekçesinde; husumet itirazlarının olduğunu, dava dışı işçinin müvekkili şirket bünyesindeki çalışmasının kısa süreli olduğunu, bu nedenle kıdem tazminatı alacağının olmadığını, iş akdinin müvekkili tarafından sonlandırılmadığından herhangi bir ihbar tazminatına hak kazanamadığını, dava dışı işçinin iş akdinin son altişverenin tasfiye edilmesinden kaynaklı olduğunu, bu nedenle müvekkiline izafe edilebilecek herhangi bir yanının bulunmadığını, dava dilekçesinde belirtilen çalışma tarihlerindeki sürelerde müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

kurum tarafından yapılan ödemede müvekkilinin haberdar edilmediğini, davacı ile müvekkili arasındaki sözleşmede rücu edilen alacaklardan kimin sorumlu olduğuna ilşikin bir madde bulunmadığını, talep edilen alacakların tümünden müvekkilinin sorumlu tutulmasının hakkaniyete uygun olmadığını ve alacağın zaman aşımına uğradını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Koruma...Ltd.Şti. Vekili ... 1. AHM'ne verdiği cevap dilekçesinde; arabuluculuk görüşmelerinde müvekkilinin verille temsil edildiğinden dava dilekçesinin tebliğinin usulsüz olduğunu, zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının faiz başlangıç tarihi olarak dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihinin dikkate alınmasındaki talebinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili aleyhine hüküm kurulması halinde yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinden arabuluculuk toplantısına katılmayan şirketin sorumlu tutulması gerektiğini, dava dışı işçinin davacının nezdinde çalıştığını ve alacaklarından müvekkilinin sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Dava; davacının taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri uyarınca davalılar tarafından çalıştırılan dava dışı işçi ...'ya ödemiş olduğu işçilik alacaklarının (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işçilik alacakları, dava dışı işçi ile gerçekleştirilen arabuluculuk ücreti) davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsili için açtığı tazminat istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı ... ... Ltd Şti tarafından cevap dilekçesi verilmemiş olduğundan dava dilekçesindeki tüm hususlar uyuşmazlık konusu olmakla birlikte, davalı ... .. Ltd Şti yönünden husumet itirazı, tüm davalılar yönünden zamanaşımı itirazı, davacının yapmış olduğu ödemenin mevzuata ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olup olmadığı, davacının yapmış olduğu ödemenin davalılardan rücuen tahsil edilip edilemeyeceği, edilebilmesi halinde miktarları, sorumluluklarının oranı, niteliği, faizin başlangıcı ve oranına ilişkin ilişkin olduğu tespit edildi.

DELİLLER

Uyuşmazlığa konu dava dışı işçinin sicil dosyası ve SGK kayıtları dosyamıza kazandırılmıştır.

Davalılar ile imzalanan sözleşme ve ekleri, dava dışı işçiyle imzalanan arabulucu anlaşma belgesi ve buna istinaden yapılan ödemeye dair dekont, hesap cetveli suretleri davacı vekili tarafından dosyamıza delil olarak sunulmuştur.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya hesap uzmanı bilirkişiye tevdii edilmiş, bilirkişi ... 14/06/2023 tarihli raporunda; davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında Personel

hizmet alımına ait sözleşmeler imzalandığı, imzalanan sözleşmelerde işçi

alacaklarından yüklenicilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı,

davacı işverenin ise işçi alacaklarından sorumlu olacağına dair hüküm bulunmadığı, dava dışı işçi ...'ya arabuluculuk görüşmeleri neticesinde

davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından 28.08.2019 tarihinde tüm hizmet

süresi üzerinden ödenen kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı için 41.500 TL +720,05

Arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 42.220,05 TL ödemenin 663,71 TL'sini davalılar ... ... Ltd Şti - ... ... Ltd Şti'ten, 7.199,54 TL'sini davalı ... ... Ltd Şti'den, 8.223,23 TL'sini, davalılar ... ... Ltd Şti. - ... ... Ltd Şti. - ... ... Ltd Şti'den, 1.001,19 TL'sini davalı ... ... Ltd Şti'den, 14.747,82 TL'sini davalılar ... ... Ltd Şti. - ... ... Ltd Şti'den, 3.419,78 TL'sini ... ... Ltd Şti. - ... ... Ltd Şti'den ve 6.964,78 TL'sini davalı ... ... Ltd Şti'den rücuan tazminini talep edebileceği mütalaa edilmiştir.

ISLAH DİLEKÇESİ

Davacı vekili hesaplama yöntemi ve davalıların sorumluluklarına dair açıklamaları ile hesaplama yöntemleri uyarınca davasını davalılar ... ... Ltd Şti - ... ... Ltd Şti yönünden 663,71 TL, davalı ... ... Ltd Şti yönünden 7.199,54 TL, davalı ... ... Ltd Şti yönünden 1.001,19 TL, davalılar ... ... Ltd Şti - ... ... Ltd Ştu yönünden 14.747,82 TL, davalılar ... ... Ltd Şti - ... ... Ltd Şti yönünden 3.419,78 TL, davalılar ... ... Ltd Şti - ... ... Ltd Şti - ... ... Ltd Şti yönünden 8.223,23 TL ve davalı ... ... Ltd Şti yönünden 6.964,78 TL olarak ıslah etmiş, davalılardan sorumlulukları oranında tahsilini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan işçi yönünden, sorumlu oldukları tazminatın rücuen ödenmesi isteminde bulunmuş olup, Dava Hizmet Alım Sözleşmelerine istinaden açıldığından, iş alacaklarından sorumluluk hizmet alım sözleşmesi hükümleri çerçevesinde belirlenir, hizmet alım sözleşmesinde hüküm bulunmaması halinde İş hukuku mevzuatına göre yüklenici ve işveren işçiye karşı işçilik alacaklarından müteselsilen sorumludurlar.

Ancak işçinin yüklenici işçisi olması nedeniyle işçilik alacaklarından hizmet sözleşmesi kapsamında nihai olarak yüklenici sorumludur. İş kanunda, alt işveren tarafından çalıştırılan işçiye karşı asıl işverenin de sorumlu kılınması, asıl işverenin iç ilişki açısından da, asıl sorumlu konuma geldiği şeklinde değerlendirilmez.

Bu çerçevede davalılar ile imzalanan sözleşmelerde, işçilik alacaklarından sorumluluğa ilişkin düzenlenmelerin yer almadığı, davalıların İş hukuku mevzuatı uyarınca tam sorumlu olduğu dikkate alınmakla ve davalılarla akdedilen sözleşmelerde belirtildiği üzerine işçi alacaklarından alt işverenlerin sorumluluğu kararlaştırıldığından,

davacı işçi alacakları çerçevesinde yapmış olduğu ödemeleri ödeme yapılan işçiyi çalıştıran alt işverenlerden, ihbar tazminatından son alt işveren sorumlu olacak şekilde, kıdem tazminatından ise çalıştırdıkları süreye isabet eden pay çerçevesinde ve diğer tazminat kalemleri yönünden ise kendi dönemleri ile sınırlı olarak alt işverenlere yaptığı ödeme tarihinden itibaren faizi ile rücu edebilir.

Bu kapsamda bilirkişi raporunda yapılan ve mahkememizce davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemlerde tam sorumlu olduğu dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre. Davanın kabulü ile, Davacının Dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeler kapsamında toplam 42.220,05 TL alacağın 50,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 613,71 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ...

Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen, 350,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 6.849,54 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... Ltd Şti'den, 100,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 901,19 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...

Ltd Şti'den, 400,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 14.347,82 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen, 400,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 3.019,78 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ...

Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen, 400,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 7.823,23 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti, ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen, 300,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 6.664,78 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ...

Ltd Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın KABULÜ ile, davacının toplam 42.220,05 TL alacağının;

-50,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 613,71 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-350,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 6.849,54 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... Ltd Şti'den,

-100,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 901,19 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... Ltd Şti'den,

-400,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 14.347,82 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-400,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 3.019,78 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-400,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 7.823,23 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... Ltd Şti, ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-300,00 TL'sinin 08/08/2019 ödeme tarihinden itibaren 6.664,78 TL'sinin 03/07/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... ... Ltd Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 2.884,05 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 746,17 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.137,88 TL'nin;

-33,61 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-364,56 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-50,7 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-746,78 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-173,17 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-416,4 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti, ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-352,67 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olması nedeniyle, suç üstü ödeneğinden karşılanan 1.400,00 TL zorunlu alabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre;

-22,01 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-238,73 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-33,20 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-489,03 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-113,40 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-272,68 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti, ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-230,95 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin;

-281,39 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-3.052,38 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-424,47 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-6.252,62 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-1.449,88 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-3.486,4 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti, ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-2.952,85 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

5- Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 59,30 TL başvuru harcı, 8,50 TL vekalet harcı, karar ve ilam harcından mahsup edilen 746,17 TL peşin harç, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.361,50 TL tebligat ve müzekkere posta gideri olmak üzere toplam 4.175,47 TL'nin

-65,64 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-712,02 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-99,02 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den,

-1458,53 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-338,21 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-813,26 TL'sinin davalılar ... ... Ltd Şti, ... ... Ltd Şti ve ... ... Ltd Şti'den müştereken ve müteselsilen,

-688,8 TL'sinin davalı ... ... Ltd Şti'den alınarak davacıya verilmesine,

6-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı ... iş gücü vekilinin yüzüne karşı diğer tarafların yokluğunda taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/09/2023

¸