Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/224 K.2023/776

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/224 - 2023/776 T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET

MAHKEMESİ "TÜRK MİLLETİ ADINA"

KARAR

ESAS NO

2023/224 Esas

KARAR NO : 2023/776

DAVA

Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 30/03/2023

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 18/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava dışı sigortalı ...Gözlük İmalat Sanayi Anonim Şirketine ait ".... /..." adresindeki iş yerinin müvekkili tarafından 1-5-2107/24901704 nolu Kobi Yangın Sigorta Poliçesi ile 27/10/2021 - 27/10/2022 tarihleri arasında poliçede belirtilen teminatlar ve limitlerle sigortalandığını, müvekkili şirkete sigortalı iş yerinde 07/06/2022 günü öğlen saatinde yağan şiddetli yağmur sularının rögarları taşırması ve aynı yerden geri tepmesi nedeniyle sigortalı işletmenin kapısı ve doğramalarını kırarak binanın bodrum ve zemin katında bulunan makinelerin tamamen su altında kaldığını,

sigortalı iş yerinde 07.06.2022 tarihinde meydana gelen hasarların sigorta poliçesinden karşılanması için sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket nezdinde açılan 820527 nolu hasar dosyasında ön ekspertiz raporu düzenlendiğini, ekspertiz raporu doğrultusunda açılacak davalara delil teşkil etmek üzere ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/185 D.

İş dosyası ile delil tespiti talep edildiğini, düzenlenen tespit raporunda "belirtilen adreste hasarın oluşmasında yağmur suyu mazgallarının su baskınını bertaraf edemediği, bölgedeki teknik donanım, altyapı yetersizliği ve yağmur suyu drenaj sisteminin yetersiz kalması sonucunda oluştuğu, altyapı tesislerini yapma ve gerekli tedbirle alma ise görevli idarede de (...) olduğu şeklinde" görüş bildirildiğini, yapılan kesin ekspertiz raporunda ise "07/06/2022 tarihinde meydana gelen sigortalı iş yerinde meydana gelen hasar miktarının 1.023.488,20 TL bina hasarı, 2.621.803,81 TL makine hasarı, 3.052.136,25 TL demirbaş hasarı,

1.577.367,22 TL emtia hasarı olmak üzere toplam 8.274.795,48 TL'den 50.000,00 TL sovtaj tenzili ve 836.221,48 TL muafiyet toplamı olan 886.221,48 TL düşülmekle (8.274.795,48. -TL - 886.221,48 -TL) 7.388.573,99 TL olduğu meydana gelen hasar nedeniyle ... Büyükşehir Belediye Başkanlığına bağlı ... Genel Müdürlüğü ve ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetimine rücu imkanının bulunduğu, daha önce ...

OSB'de alt yapı yetersizliği sebebiyle benzer su baskınlarının yaşandığı, sigortalı firmanın daha önce riziko adresinde faaliyet gösteren Protez üretim firmanın 2 defa benzer şekilde su baskını hasarının yaşandığının bilindiği, sigortalı işletmede 2021 yılında benzer şekilde su baskını yaşandığı, aynı zamanda işletmenin bahçesinde ...'ye ait kanalizasyon bacası yer aldığı ve ... tarafından bölgede henüz alt yapı iyileştirmesinin yapılmadığı,

sel ve su baskını riskinin yüksek olmasına rağmen sigortalı firmanın bodrum katta faaliyetine devam ettiği, olası su baskınlarına karşı hasarı azaltmak için yeterli önlem almamış olduğu kanaatine varıldığı, kusur indirimi açısından değerlendirilmesi şirketimizin takdirine bırakıldığına" dair tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğunu,

müvekkili şirketin ekspertiz raporunda tespit edilen 7.388.573,99 TL hasar miktarından sigorta ettiren ...Gözlük İmalat Sanayi Anonim Şirketinin gerek sigorta poliçesinin kurulması aşamasında doğru beyan mükellefiyetinin ihlal etmiş olması gerekse sigorta sözleşmesinin devamı sırasında daha önce aynı türden hasarlar yaşanmış olmasına rağmen sel basma riski yüksek olan iş yerinde makinelerin daha az riski yerinde konuşlandırılmayıp özellikle bodrum katta üretim faaliyetlerine devam ederek su baskınlarına karşı hasarı azaltmak için yeterli önlemleri almaması nedenleriyle sigorta ettirenin ihmali ise beyan yükümlülüğünün ihlalinin rizikonun

gerçekleşmesine ve tazminat miktarına etki etmesinden ötürü TTK'nin 1439. maddesi uyarınca % 50 kusur indirimi yapılmak suretiyle sigorta poliçesi genel ve özel şartları uyarınca sigorta teminatında bulunan hasar miktarının 3.563.876,26 TL olduğunun tespit ettiğini, müvekkili tarafından dava konusu olay nedeniyle 07.07.2022 tarihinde 312.700,00 TL (33.390,00 TL'si onarımcı firma Bimteks’e BİM2022000000034 nolu fatura karşılığı yapılan ödemenin tevkifat kesinti tutarıdır), 25.08.2022 tarihinde 500.000,00 TL ve 31.08.2022 tarihinde 2.751.176,26 TL olmak üzere toplam 3.563.876,26 TL sigorta tazminatını sigortalısına ödendiğini,

müvekkili şirketin sigortalısına yapmış olduğu ödeme nedeniyle TTK’nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olup TBK m. 185 vd maddeleri uyarınca alacağın temlik aldığından zarar sorumlularına karşı rücu hakkına sahip olduğunu, davalı kurumun ...

Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde kuruluş ve diğer kanunlarla verilen su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmekle görevli olduğunu, yağış sularının toplanması, yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması ile su ve kanalizasyon hizmetleri konusunda hizmet alanı içindeki Belediyelere verilen görevleri yürütmekle sorumlu olduğunu, davaya konu zararın davalı kurumun yapım, bakım ve onarım sorumluluğunda bulunan ... ...

Organize Sanayi Bölgesinde yağmur sularının drene edilecek alt yapının gerek yapımının gerekse bakımının olması beklenen standartlarda yapılmaması nedeniyle meydana geldiğini, davalı kurumun meydana gelen zarardan dolayı sorumlu olduğunu ve zararı tazminle mükellef olduğunu, diğer davalı ... ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetimi'nin ise 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu

'nun 20. maddesi uyarınca OSB’lerin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtma tesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi altyapı ve genel hizmet tesislerini kurma ve işletmesini yapma yetki ve sorumluluğu altında olduğunu, somut olayda ... ...

Organize Sanayi Bölgesi Yönetimi tarafından daha önce de aynı yerde rögarların tıkanması nedeniyle benzer su baskını hasarları meydana gelmiş olmasına rağmen yetki ve sorumluluk sahası içerisindeki yağmur suyu rögarlarında su taşkınını önleyici tedbirlerin alınmaması nedeniyle dava konusu zarardan diğer davalı ...

Genel Müdürlüğü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava haklar saklı kalmak kaydı ile toplam 3.563.876,26 TL sigorta tazminatının 313.700,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 07/07/2022 tarihinden, 500.00,00 TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 25/08/2022 tarihinden, 2.751.176,26 TL'lik kısmının ise ödeme tarihi olan 31/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... ... OSB Yönetim Kurulu Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ... OSB'nin meydana geldiği iddia olunan zarar ile ilgili herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, ... ... OSB Yönetim Kurulu Başkanlığı tarafından ... Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne OSB yasası 20. maddeye istinaden ... ...

OSB sınırları içerisinde temiz ve atık suya ilişkin dağıtım ve işletme hakkının devredilmesi istemiyle başvuruda bulunulduğunu, anılan başvurunun ... tarafından kabul edilmemesi üzerine ise bu konuda ... 16. İdare Mahkemesinin 2007/646 E. Sayılı dosyası ile iptal davası açıldığını, ... 16. İdare Mahkemesinin 2007/646 E. 2008/259 K. sayılı 27.02.2008 tarihli kararı ile ...

OSB tarafından açılan davanın kabulüne ve ... tarafından alt yapı tesislerinin devredilmemesi işleminin iptaline karar verildiğini, anılan karara karşı ... tarafından temyiz yoluna başvurulmuş ve Danıştay 10.Dairesi 2008/5088 E. sayılı 15.2.2012 tarihli kararıyla da yerel mahkeme kararını usul ve yasaya uygun bularak onandığını, bunun üzerine ... tarafından Danıştay nezdinde karar düzeltme kanun yoluna başvurulduğunu ve karar düzeltme kanun yolu incelemesi neticesinde ise ...

Dairesinin 2012/6464 Esas 2015/61 Karar sayılı 20.1.2015 tarihli kararı ile ... 16. İdare Mahkemesinin davanın kabulü ile işlemin iptaline dair kararının usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle bozulmasına karar verildiğini, Danıştay'ın bozma kararı üzerine ... 16. İdare Mahkemesinin 2015/2064 Esas 2015/1309 Karar sayılı 05.10.2015 tarihli kararı ile bozma kararı doğrultusunda ...

OSB tarafından açılan davanın reddine karar verildiğini, dolayısıyla Danıştay 10. Dairesinin 2012/6464 Esas sayılı bozma kararı ve bu karara istinaden verilen ... 16. İdare Mahkemesinin 2015/2064 Esas sayılı davanın reddi kararına göre ...

Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmenin münhasıran ...'ye ait olduğunu, 2560 sayılı yasa büyükşehir sınırları dahilinde uygulanacak özel yasa niteliğinde ve anılan yasada organize sanayi bölgelerine yönelik bir istisnaya yer verilmediğini, tüm bu yasal düzenlemeler ve mahkeme kararları gözetildiğinde ...

OSB sınırları içerisinde meydana gelen sel/su baskınları sonucunda oluşan zararlardan bu konuda münhasıran yetki ve sorumluluk sahibinin ...'de olduğunu, müvekkilinin kusur ve sorumluluğunun olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasara ilişkin müvekkili kurumun kusurlu veya kusursuz sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu adreste müvekkili kurum tarafından gerekli periyodik bakım ve ızgara-baca temizliğinin yapılmakta olduğunu, ancak hasar tarihinde aşırı yağış olduğunu, hasarın oluştuğu gün seyreden aşırı yağışın doğal afet kabul edilip edilmeyeceğinin mücbir sebep oluşturup oluşturmayacağının Meteoroloji Genel Müdürlüğünden veya ...

Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğünden sorulması gerektiğini, iddia olunan zararla müvekkili kurumun eylem ve işlemi arasında illiyet bağı vardır diyebilmek için doğrudan doğruya bir idari işlem ve eylem olması gerektiğini, müvekkili kurumun davranışı ile iddia olunan hasar arasında illiyet bağı bulunmadığını, bu sebeple maddi tazminatın müvekkili kurumu yüklenemeyeceğini, aynı hasar adresinin çok yakınında bulunan bir işyerine ilişkin müvekkili idareye ve ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine ... 4. İdare Mahkemesinin 2019/57 E. sayılı dosyası ile açılan davada mahkemenin oluşan zarar ile kurumun eylemi arasında illiyet bağı kesileceğinden haliyle davalı kurumlara kusur izafe edilemeyeceğinden davanın reddine karar verdiğini, mahkeme kararına karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğunu, ...

Bölge İdare Mahkemesi 10. İdari Dava Dairesi 2020/507 E.-2020/872 K. sayılı 17.06.2020 tarihli kararı ile mahkeme kararının onanmasına karar verildiğini, yine aynı adrese ilişkin olarak ...Gözlük İmalat Sanayi A.Ş. tarafından ...

3. İdare Mahkemesi’nin 2022/66 E. ve 2022/2934 K. sayılı ilamı ile “afet boyutundaki yağışlar nedeniyle davacının işyerinde hasar oluşması kaçınılmaz ise de; bu halde oluşan zarar ile idarenin eylemi arasındaki illiyet bağının kesileceği, davaya konu hasara sebebiyet veren yağışın afet boyutunda bir yağış olduğu,

bu haliyle davalı idarelere kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşıldığı” gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, ... ili bazında düşünülecek olursa, davacının bulunduğu bölge aşırı yağış alan bir bölge olmadığını, müvekkili kurumun altyapı hizmet gereklerini yerine getirdiğini yinelemekle birlikte Etimesgut/Sincan ilçesine lokal olarak düşen aşırı yağmur yağışının taşkın sele dönüştüğünü,

bu durumun “mücbir sebep” niteliğinde olduğunu ve bu nedenle idare ile meydan gelen zarar arasında illiyet bağı kesildiğinden bu fiilin sorumluluğu ortadan kaldıracağı kanaatinde olduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, KOBİ Yangın Sigorta Poliçesi kapsamında yapılan ödemenin rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların delilleri toplanmıştı, gerekli kurumlara müzekkereler yazılmıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 23/06/2023 tarihli yazısında, bir meteorolojik olayın ancak sonuçları itibariyle meteorolojik olay olarak kabul edildiği, bu bağlamda 07/06/2022 tarihinde ... ile Yenimahalle ilçesinde meydana gelen yağışın sonuçları itibariyle meteorolojik açıdan meteorolojik karakterli doğal afet kapsamında değerlendirilebileceği bildirilmiştir.

Toplanan deliller ve dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından sigorta poliçesi düzenlenen dava dışı şirketin iş yerinde 07/06/2022 tarihinde şiddetli yağmur sularının basması sonucunda zarar meydana geldiği, meydana gelen zararın poliçe teminatı kapsamında davacı tarafından dava dışı şirkete ödendiği, mücbir sebebin nedeni bilindiği halde önlenme olanağı bulunmayan ve çoğunlukla önlenemeyen doğa olayları olarak tanımlandığı, müçcbir sebebin varlığı halinde zarar ile eylem arasındaki illiyet bağının kesileceği ve zarar sorumluluğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığı,

Meteoroloji Genel Müdürlüğü Meteorolojik Veri İşlem Dairesi Başkanlığının yazı cevaplarına göre zararın meydana geldiği 07/06/2022 tarihinde dava dışı sigortalının iş yerinin bulunduğu ... ili, Yenimahalle ilçesi, ...

Organize Sanayi Bölgesinde meydana gelen yağışın şiddeti, süresi, tekerrür analizi ile dava dışı şirkete ait iş yerini su basması, depoda bulunan kişilerin su yüksekliğinin 2 metreye ulaşması nedeniyle boğulma tehlikesi geçirmesi hususları dikkate alındığında meteorolojik karakterli doğal afet kapsamında değerlendirildiğinin bildirildiği, yazı cevabından da anlaşıldığı üzere olay tarihinde sigortalı iş yerinin bulunduğu ...

Organize Sanayi Bölgesinin yer aldığı ... ili, Yenimahalle ilçesinde düşen yağmur miktarı ve diğer hususlar birlikte değerlendirildiğinde meteorolojik karakterli doğal afet olduğu ve mücbir sebep olarak nitelendirilmesinin gerektiği, afet boyutunda olan ve mücbir sebep kabul edilmesi gereken aşırı yağışın davalıların eylemi ile zarar arasındaki illiyet bağını kestiği ve davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırdığı, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 08/06/2023 tarihli ve 2021/1260 Esas, 2023/891 Karar sayılı kararının da aynı yönde olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.