Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/532 K.2023/437

T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Karar T.C.

... TÜRK MİLLETİ ADINA

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/534

KARAR NO : 2023/435

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 10/08/2023

KARAR TARİHİ : 11/08/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 11/08/2023

Mahkememize açılan davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden ayrıntısı talep dilekçesinde yazılı olduğu üzere, boş çek yaprağının kaybolduğunu belirterek dilekçesinde numarası yazılı bulunan çek yaprağının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Talep, TTK'nin 818/1-s maddesi yollaması ile aynı Kanunun 764/1. maddesi gereğince zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Kıymetli Evrak - Genel Hükümler - İptal kararı - Şartları başlıklı 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü, Poliçe - Çeşitli Hükümler - İptal - Önleyici önlemler başlıklı 757/1. maddesi "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü, Çek - Çeklerin Düzenlenmesi ve Şekli - Şekli - Unsurlar başlıklı 780/1. maddesi "Çek;

a) Senet metninde “çek” kelimesini ve eğer senet Türkçe’den başka bir dille yazılmış ise o dilde “çek” karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, c) Ödeyecek kişinin, “muhatabın” ticaret unvanını, d) Ödeme yerini, e) Düzenlenme tarihini ve yerini, f) Düzenleyenin imzasını, g) Banka tarafından verilen seri numarasını, h) Karekodu, içerir." hükmünü, Çek - Çeşitli Hükümler - Uygulanacak hükümler başlıklı 818/1-s maddesi "Poliçeye ait aşağıdaki hükümler çek hakkında da uygulanır: İptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası" hükmünü içermektedir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2 ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddeleri uyarınca, kıymetli evraklar arasında yer alan çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin talepte bulunma yetkisi çekin zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda üzerinde hak sahibi olan kişiye aittir.

Talep dilekçesinde de belirtildiği üzere zayi nedeniyle iptali talep edilen çekin boş çek yaprağı olduğu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780/1. maddesinde yazılı bulunan unsurları taşımaması nedeniyle kıymetli evrak vasfına sahip olmadığı anlaşılmıştır.

Zayi nedeniyle iptal davalarının amacı, keşidecinin birden fazla ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kıymetli evrak yerine verilecek iptal kararını keşideciye veya muhataba ibraz etmektir.

Keşidecinin kendisine ibraz edilmek üzere iptal kararı istemesi mümkün değildir.

Çekin boş olması durumunda zayi nedeniyle iptal davası açılamayacağı gibi çekin unsurlarını taşıdığı kabul edilse bile keşideci tarafından zayi nedeniyle iptal davası açılamayacaktır.

Tüm dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, talebe konu iptali talep edilen çekin boş çek yaprağı olduğu, çek karnesinin ve keşidecisi tarafından imzalanmak suretiyle tedavüle konulmayan çekin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 780/1. maddesinde yazılı unsurları taşımaması nedeniyle kıymetli evrak niteliğinin bulunmadığı, ayrıca keşide edilmiş olsa bile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre keşidecinin iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından talebin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur (Yargıtay 11. HD. 30/03/2023 tarih, 2022/6828 e, 2023/1972 k; 17/06/2019 tarih, 2018/3302 e, 2019/4506 k; ... BAM 22. HD. 13/07/2023 tarih, 2023/858 e, 2023/1072 k; 31/03/2023 tarih, 2023/375 e, 2023/464 k).

HÜKÜM ; gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1) Talebin REDDİNE,

2) Talep açılışında alınan peşin harcın, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harcı karşıladığı anlaşıldığından HARÇ ALINMASINA YER OLMADIĞINA,

3) Talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4) Talep eden tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,

Dair, talep edenin YOKLUĞUNDA, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.11/08/2023

Katip ... Hakim ... e - imzalıdır e - imzalıdır

Bu gerekçeli karar güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.