Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/95 K.2024/489

... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2024/95 Esas

KARAR NO : 2024/489

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... - ...

VEKİLİ

Av. ... - [15645-46475-45217] UETS

AVA

Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 09/02/2024

KARAR TARİHİ : 28/06/2024

KARAR YAZMA TARİHİ : 23/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Şirketin İlkbahar Mahallesi 608. Sokak No: 9 Çankaya/... adresinde bulunan merkez işyerinde 11.01.2024 tarihinde server değişikliği yapılmak üzere ... Bilgisayar Elektronik ve Dış Ticaret Ltd. Şti. isimli firmadan hizmet alındığını.

Söz konusu firma yetkilileri işyerine geldiğinde, e-defterlerin kurulu olduğu ve yedeklendiği bilgisayarın yalnızca C sürücüsüne format atılacağını bildirdikleri ve bu sürücünün yedekleri bilgisayar kullanıcısı tarafından alındığı. Ancak işlemlere başladıklarında D sürücüsüne de format atmaları gerektiği ve bu durumu Şirketimizden kimseye bildirmedikleri.

Dolayısıyla D sürücüsünden yedek alınmadan, kendileri de yedekleme yapmadan doğrudan format atmışlar ve bu sürücüdeki verilerin kalıcı olarak silinmesine sebep oldukları söz konusu işlem farkedilince derhal kapsamlı bir veri kurtarma işlemine başlanmış, birçok veri kurtarılabildiği ancak 2023 yılı Temmuz Ağustos ve Eylül aylarına ait tasdikli e-defterlere hiçbir şekilde ulaşılamadığı.

İnceleme yapılacak olması halinde bu hususlar teyit edilebileceği. ayrıca konuyla ilgili, hizmet alınan ... Bilgisayar Elektronik ve Dış Ticaret Ltd. Şti. isimli firma tarafından tutanak tutulduğu, E-defterlerin tutulduğu Mikrokom Yazılım isimli entegratör firmaya durum bildirildiği, ilgili firma da ikincil kopyaların Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan temin edilebileceğini beyan ettiği.

Bunun üzerine Mali Müşavir İmran Turkaya tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı'na e-posta gönderilmiş ve ikincil kopyalar talep edildiği. Gelir İdaresi Başkanlığı ise 26.01.2024 tarihinde şu şekilde bir cevap verdiği. "Sistemlerimizde bulunan e-Defterlerin ikincil kopyaları mükellefler ile paylaşılmamaktadır.

Defterler zayi oldu ise; zayi olan defterler için Asliye Ticaret Mahkemesinden alınan Zayi Belgesi (Mahkemenin Gerekçeli Kararı) ve ömeği ekte bulunan Özel Amaçlı YMM Raporu ile Başkanlığımıza berat silme talebinde bulunabilirsiniz." Bunun üzerine huzurdaki davayı açmak gerektiği. Şirketin hiçbir kusuru olmadığı halde, yetkili kişilerce yapılan yanlış müdahale sonucu İlgili e-defterler kaçınılamaz, öngörülemez ve önlenemez şekilde silindiği.

Söz konusu defterler onaylı olduğu, süresi içerisinde verildiği, tasdik edildiği. 3 aylık kanuni süresinde verilen defterimiz zayi olduğundan TTK 82/7 düzenlemesi gereği, Mahkemenizden 2023 yılı Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarına ait tüm e-defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ettiği.

Elektronik Defter Genel Tebliği'nin 7.1. maddesi gereği: "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e- Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil ömeklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-Defter Uygulama Kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde,

mükelleflerin zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verilir." ilgili düzenlemede ikincil defterlerin Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan ikincil öeklerin temin edilememesi halinde bu durumun öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde Mahkemeden zayi belgesi talep edilebileceği belirtilmiş olduğundan, zaruri ve son çare olarak Mahkemenize başvurulduğu.

İşbu sebeplerden ötürü müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK

Davanın, e defterlerin zayi nedeniyle belge verilmesi isteminden kaynaklandığı, uyuşmazlığın; TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilmesi koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkin olduğu görüldü.

DELİLLER

Gelir İdaresi Başkanlığından davacının talep ettiği defterlere ilişkin 2023 yılı defter kayıtlarına ilişkin bilgilendirme ve davacı hakkında yürütülen soruşturma olup olmadığına ilişkin cevabi yazılar dosyaya celp edilmiş, yine ilgili dönem BA-BS formları ilgili vergi dairelerinden dosyaya kazandırılmıştır.

Tüm deliller toplandıktan sonra dosya bilgisayar mühendisi ve SMMM bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tensip ara kararı uyarınca tevdi edilmiş, bilirkişiler Turan Mermer ve Sultan Erdoğan 24/06/2024 tarihli raporlarında; Davacı ...’nin lkbahar Mah. 608. Sok. No: 9

Çankaya/... adresinde 07.06.2024 tarihinde saat:14:00 sularında Ticari Defterlerin tutulduğu bilgisayar üzerinde

inceleme gerçekleştirilmiş olup,

Şirket Muhasebe yazılımın bulunduğu bilgisayarın harddisk’in formatlanması sonucu tüm Muhasebe programı ve

kayıtlarının kaybolduğu, bu durumun teknik destek firma tarafından yanlışlıkla yapıldığına dair firmanın vermiş olduğu yazı ve tutanak

düzenlendiği,

daha sonra bilgisayar yeniden kurularak MikroKom GMS programın tekrardan kurulduğu, harici Disk’de bulunan

yedeklerden yeniden dönüldüğü, ancak harici diskte 2023 yılı Temmuz Ağustos ve Eylül aylarında ait kayıtların

yedekleri bulunmadığından dolayı bu bilgilere ulaşılamadığı, verilerin kaybının teknik destek firmanın hatası sebebiyle kaybolduğu ve bu durumun tutanak altına alındığı, verilerin

büyük kısmının yedeğinin farklı bir ortam olan harici harddisk’de olması sebebiyle kaybolan verilerin bir kısmının geri

dönülebildiği, ancak 2023 yılı Temmuz Ağustos ve Eylül aylarında ait kayıtların yedekleri bulunmadığından dolayı bu

veriler zayi olduğu,

tecrübelerimize dayanarak adli bilişim teknikleri ile veri kurtarma yöntemleri ile verilerin kurtarılma imkânı ve yedeklerin tekrardan oluşturulması imkanı bulunmadığı, firmada farklı bir ortamda bulunan verilerden yedekler büyük kısmının geri dönüldüğü, firmaya – bilgisayara herhangi

bir siber saldırı olmadığı, teknik destek firmasının hatası sebebiyle verilerin silindiği, Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından müzekkereye cevap verilmediği, BA-BS Form Bildirimlerinin süresi içinde

beyan edildiği, E-Defter berat ve ikincil kopyalarının GİB sistemine süresi içinde yüklendiği, son yüklenen dönemin

09/2023 olduğu, dava konusu döneme ilişkin Elektronik Defter Genel Tebliği hükümleri uyarınca zayi belgesi verilmesi şartlarının

oluştuğu mütalaa edilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun Saklama ve ibraz - Belgelerin saklanması, saklama süresi başlıklı 82/1. maddesi "Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür." hükmünü,

82/7. maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmünü içermektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Toplanan delillere, alınan gerekçeli bilirkişi heyeti raporuna, celp edilen ve yeterli görülen cevabi yazılar ile davacının beyanlarının mahiyetine göre;

Talep konusu olan ticari belgelerin TTK'nin 82/1. maddesinde sayılan belgelerden olduğu, talep edenin gerekli özen ve sorumluluğu yerine getirmesine rağmen zarar gördüğü, zarar sebebinin TTK'nin 82/7. maddesinde sınırlı olarak sayılan hallerden değil ise de, olayın mahiyeti, kanunda sayılı hallerin sınırlı olması, elektronik ortamda kayıt tutulma işlemlerinin kanun yürürlük tarihinden sonra düzenlenmesi nedeniyle ilgili sisteme yüklendikten sonra belgelere ulaşılamamasının elektronik ortamdan kaynaklanan mücbir sebep sayılan hallerden olduğunun kabul edilmesinin gerektiği, alınan bilirkişi raporu ile de zayi belgesi verilmesi şartlarının oluştuğunun tespit edildiği anlaşıldığından, talebin kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1)Davanın KABULÜ ile 751 087 5927 vergi nolu talep eden ...KİMYA TARIM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİNE ait TEMMUZ, AĞUSTOS ve EYLÜL 2023 e-defter kayıtlarının ZAYİ OLDUĞUNUN TESPİTİ ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca DAVACIYA ZAYİ BELGESİ VERİLMESİNE,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL harcı, dava açılışında alınan 427,60 TL peşin harcın karşıladığı anlaşıldığından harç alınmasına yer olmadığına,

3) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4) HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/06/2024

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.