Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/936 K.2026/17

Mahkememize açılan davanın yapılan tensip önincelemesi sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE.

Müvekkili ...'nın, .... .... .... çek seri nolu, 31.01.2026 keşide tarihli, 192.000,00.TL (yüzdoksanikibin) bedelli ve ... .... .... olarak verdiğini, ancak 2 adet çek kargoda verildiği gün 08.11.2025 tarihinde kaybolduğunu, Kaybolan çekler ile ilgili alıcı ... ... ... şirketine çeklerin akıbetini yazılı dilekçe ile başvurarak sorduğunu, ilgili Aras Kargo Terazidere Şubesi tarafından akıbet ile ilgili olarak olumlu bir netice elde edilemediği kayıp olduğu bildirilmiştir.

Zayi olunan çeklerin miktarı, keşide tarihi, keşide edenin ismi, ilgili bankanın şubesi ile çek nosu bildirildiğini, Zayi olunan iş bu çeklerin TTK'nun ilgili hükümleri uyarınca iptaline karar verilmesini talep ettikleri, Ayrıca TTK'nun 711.maddesi uyarınca, çeklerin ödenmemesi için ilgili bankalara ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini, Öncelikle ve ivedilikle, İlgili Bankalara TTK nun 711.maddesi Uyarınca bilgileri yazılan çeklerin ödenmemesi için ödeme yasağı konulmasına karar verilmesi, ... .... ....

KATILIM A.Ş., ... .... ... çek seri nolu, 31.01.2026 keşide tarihli, 192.000 TL (yüzdoksanikibin) bedelli,... .... .... Şubesi, Z9148943 çek

seri nolu, 31.03.2026 keşide tarihli, 300.000 TL (üçyüzbin) bedelli 2 adet Çekin Zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayii nedeniyle çek iptali talebine yöneliktir ve hasımsız olarak açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesi "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. ve 818/1-s maddesi yollaması ile 757/1. maddesi uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davayı açma yetkisi kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerine hak sahibi olan YETKİLİ HAMİL kişiye aittir.

Dava dilekçesinde belirtildiği üzere, dilekçenin ekindeki çek suretleri incelendiğinde zayi nedeniyle iptali talep edilen çeklerden ... A.Ş., Saydamcaddesi Adana Şubesi, Z9148943 çek seri nolu, 31/03/2026 keşide tarihli, keşidecesi Mikail KOÇ, lehdarı hamiline olan 300.000,00.TL çek ile ...KATILIM A.Ş., Dudullu Şubesi, 0014137 çek seri nolu, 31.01.2026 keşide tarihli, keşidecisi ... ... ... ve Tic Ltd Şti, lehdarı Cünteks Tekstil İnş. Metal San. ve Tic.

Ltd.Şti. olan 192.000,00.TL çek ile ilgili olarak davacının ilgili çeklerde yetkili hamili olmadığının anlaşıldığı, yetkili hamil olduğuna dair tediye/müstenit belgenin bulunmadığı, tediye/ müstenit belge sunması için davacı vekiline 2 haftalık süre içeren muhtıranın 28/12/2025 tarihinde tebliğ edildiği, buna rağmen en son ibraz tarihi olan 12/01/2026 tarihine kadar tediye/ müstenit belge sunulmadığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından kargoya belge olarak verilen belgelerin Kargoda kaybına ilişkin belge suretlerini sunduğu anlaşılmıştır. İstenilen tediye/ müstenit belgeler sunulmamıştır.

Zayi nedeniyle iptal davalarının amacı, keşidecinin birden fazla ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine verilecek iptal kararını keşideciye veya muhataba ibraz etmektir. Bu hak Yetkili hamile tanınmıştır. Yetkili hamil olduğunu ispat edemeyen kişi iptal kararı istemesi mümkün değildir. Çekin yetkili hamili olduğunu ispatlamayan zayi nedeniyle iptal davası açılamayacaktır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20118/3302 Esas ve 2019/4506 Karar sayılı ilamına göre ve dosya kapsamına göre yapılan değerlendirme kapsamında.

Dava dilekçesi içeriğinden ve davacının vekilinin beyanından ve dava dilekçesinin ekindeki çek suretlerinden anlaşıldığı üzere davaya konu çeklerin yetkili hamili olduğunu tediye/müstenit belge ile ispat edemeyen davacının çeklerin zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı, TTK'nun hükümleri açık olup, zayi nedeniyle hasımsız çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile tanındığı,

yetkili hamile tanınan bu hakkın çekin yetkili hamil olduğunu ispat edemeyen kişilere tanımasının hukuka aykırı olacağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 651/2. maddesine göre yetkili hamil olduğunu HMK'nun 190 ve TMK'nun 6. maddeleri uyarınca ispat edemeyen kişilere iptal davası açma hakkının bulunmadığı anlaşıldığından yukarıda belirtilen nedene göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.