Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2012/396 K.2024/48

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirketin davalı şirket ile cari hesap ilişkisi nedeniyle itiraza konu edilen icra takibinden başka talep ve dava haklarını saklı tuttukları şimdilik tespit edilen 17.000,00 TL alacağı bulunduğunu, tine davalı şirket tarafından itiraza konu edilen 24.04.2010 tarihli faturanın işbu takip ve dava ile ilgisi bulunmadığını, takip ve davaya alacağının konusunu 24.04.2012 tarih ve 597 seri nolu “Kur Farkı” alacağına konu fatura olduğunu,

taraflar arasında “Gebze/Kocaeli Atıksu Arıtma Tesisi Projesi” ile ilgili olarak taşeronluk sözleşmesi akdedilmiş olduğu ve bu sözleşmenin içeriği ile ilgili olarak taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmadığını, bunun davalı firmanın icra müdürlüğüne sunduğu itiraz beyanının içeriği ile sabit olduğunu, bahsi geçen sözleşmenin 3.Maddesinde “İşin Bedeli” başlıklı bölümünde. Malzeme+Ekipman Temin Bedeli: 1.787.029,31 Euro+KDV, Montaj Bedeli: 401.873,97.

TL+KDV, Malzeme+Ekipman Temin Bedeli: 5.757.970,49 Euro+KDV, Montaj Bedeli: 1.104.771,04 TL+KDV olarak gösterildiğini, belirtilen bu bedellere ve ödeme şekline ilişkin olarak davalı borçlu şirketin bir itirazı bulunmadığını, müvekkili davacı şirketin sözleşme konusu edimleri tam olarak yerine getirdiğini ve yüklenilen iş nedeni ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU tarafından 13.09.2011 tarihinde Geçici Kabul Tutanağı tanzim edildiğini, müvekkili şirketin yürüttüğü işin gereği olarak usule uygun biçimdeki hakediş tutanaklarını ve faturalarının davalı borçlu şirketten tahsil edildiğini,

taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 3.Maddesinde “Euro Bedelleri ödeme tarihlerindeki Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanacaktır." hükmü yer almakta olduğunu, sözleşme boyunca sürekli Türk Lirası olarak yapılan ödemelerin ödeme gününde ki kur üzerinden Euro'ya çevrilerek borçtan düşüldüğünü, davalı borçlu şirket tarafından yapılan TL ödemelerin ödendiği tarihte Euro' ya çevrilerek kalan toplam bakiyeye göre fatura tanzim edilmiş olduğunu, hangi ödemenin hangi iş için yapıldığını ödemeyi yapan davalı firma tarafından gösterilmediğini ve davalı firmanın bu işleme herhangi bir itirazı olmadığını,

her ne kadar ihtilaf ve alacağa konu edilen 24.04.2012 Tarih, 597 Seri nolu Kur Farkı faturasının davalı şirket tarafından iade edilmiş olsa da, taraflar arasındaki akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olduğunun çekişmesiz olduğunu, TL cinsinden yapılan ödeme nedeniyle sözleşmenin TL cinsine dönüştüğünün kabulünün mümkün olmayacağı gibi ödeme tarihinde kur farkı hakkının saklı tutulmasına da yazılı sözleşme mevcut olduğundan gerek bulunduğunu iddia ederek,

Vaki İtirazın İptaline ve takibin devamına, alacağın likit ve belirlenebilir olması dikkate alınarak davalı aleyhine en az %40 icra inkar tazminatına, yargılama ve vekalet ücretlerinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Kocaeli Belediyesi ISU Genel Müdürlüğü İle 20.02.2009 tarihinde imzalamış olduğu sözleşme kapsamında davacı şirket ile 05.11.2009 tarihinde 2(İki) farklı “Taşeron Sözleşmesi” akdedildiğini, bu sözleşmelerin 7.Maddesinin 5.Bendinde “Yüklenici idareden hak edişini aldığı tarihten itibaren veya 3 gün içerisinde gereken kesintiler yapıldıktan sonra taşerona hak edişi tanzim edilerek ödeme yapılacaktır.” şeklinde yer alan düzenleme doğrultusunda müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ödemelerin “Back to Back” esasına göre yapılacağının kabul edildiğini,

taraflar arasında imzalanan ve her iki tarafında kabulünde olan söz konusu taşeron sözleşmelerinde kabul edilen Back To Back esası uyarınca idareden herhangi bir ödeme alınmadan taşerona herhangi bir ödeme yapılamayacağına göre sözleşme bedelinin Euro üzerinden kararlaştırıldığını, bundan dolayı kur farkı oluştuğunun iddia edilmeyeceğini, bu nedenle bu davanın reddinin gerektiğini, kaldı ki kabul anlamına gelmemekle birlikte biran için davacı tarafın iddiası gibi ödemelerin Euro üzerinden gerçekleştirileceği ve ödeme günündeki Merkez Bankası Euro Satış Kuru baz alınacağı düşünülse dahi yine de müvekkili davalı şirketin,

davacı şirketin işbu dava konusu icra takibine dayanak gösterdiği faturada belirtilen kur farkından doğacak herhangi bir borcu bulunmadığını, şöyle ki; müvekkili şirket ile davacı taşeron arasında imzalanan 05.11.2009 tarihli Taşeron Sözleşmelerinin her ikisinin 3.Maddesinde Sözleşme Bedellerinin kararlaştırılmış olduğunu, anılan maddede “EK-1' de verilmiş olan Keşif Cetvelindeki birim fiyatlara ve para birimlerine uygun olarak yapılacaktır." Denilmekte olduğunu,

dolayısıyla sözleşmelerin ekinde sözleşme konusu işlerin hangi birim fiyatlar üzerinden yapılacağına ilişkin olarak tanzim ve karşılıklı kabul edilen “Gebze Atıksu Arıtma Tesisi İnşaatı işi Birim Fiyat Teklif Cetveli” yer almakta olduğunu, Birim Fiyat Cetvelinde malzeme ve ekipman fiyatlarının birim fiyatlarının “Euro” olarak kararlaştırılmış olduğunu, söz konusu malzemelerin montaj bedelinin ise bu birim fiyatın %19,1868132 oranından hesap edilerek bulunan meblağın TL olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, dava konusu sözleşmelerin malzeme ve ekipman bedellerinin “€”,

montaj bedellerinin ise “TL” para biriminden olması nedeniyle müvekkil davalı şirketçe yapılan ödemelerin yukarıda açıklanan oran üzerinden yapılacak hesap ile malzeme ve montaj bedelinin belirlenmesini ve Yüksek Yargı İçtihatları doğrultusunda T.C.

Merkez Bankası Euro satış kuru üzerinden hesaplanmasını, bunun dışında yapılacak her türlü hesabın yanlış olacağını, dava dilekçesinde müvekkili şirket tarafından yapılan TL ödemelerin ödemenin yapıldığı tarihte Euro' ya çevrilerek kalan toplam bakiyeye göre fatura tanzim edildiğini ve bu işleme müvekkili davalı şirket tarafından itiraz edilmediği şeklindeki davacı iddialarının gerçeklerle kesinlikle bağdaşmadığını, davacının bu gerçek dışı iddiasını kanıtlayacak nitelikte hiçbir faturanın mevcut olmadığını,

davacı tarafça hazırlanan her hak ediş raporunda malzeme ve ekipman bedellerinin ilgili sözleşme ekinde yer alan Euro cinsinden birim fiyatlarla, montaj bedellerine ise sözleşme ekinde yer alan TL cinsinden fiyatlar karşılığının gösterildiğini, raporun düzenlendiği tarihteki Merkez Bankası Euro satış kurları ile malzeme ve ekipman bedellerinin TL'ye çevrilerek faturaların tanzim edildiğini, sözleşmede yer alan avans kesintilerinin göz önüne alınmadan davacı tarafın her hakediş sonrası kesmiş olduğu fatura bedellerini hiçbir kesinti yokmuşçasına yalnızca yapılan işin bedeli kadar olarak tanzim ettiğini,

böylelikle her fatura bedelinin olması gerekenden yüksek meblağda kesildiğini, bu bağlamda davacının sözleşme bedelinin Euro olmasına karşılık ödemelerin TL cinsinden yapılmasından ötürü ve ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro Satış Kuru hesabı ile kalan herhangi bir alacağının olup, olmadığı hesabı yapılırken fatura bedelleri üzerinden değil, davacı yanca hazırlanan ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca gerekli stopaj, avans ve tevkif edilecek KDV miktarları gibi kesintilerin yapıldığı hak ediş raporları üzerinden değerlendirme ve hesaplama yapılması gerektiğini,

davacı tarafın dosyaya sunduğu dava dilekçesinde de kabul ettiği üzere, müvekkil davalı şirket tarafından yapılan ödemelerin hangi miktarının hangi iş için olduğu kendilerince anlaşılmamasına rağmen ve müvekkil davalı şirket ile bu konuda hiçbir fikir alışverişi, değerlendirme ve karşılıklı mutabakat yapılmadan, hesaplamanın nasıl yapıldığı açıklanmayan 24.04.2012 tarih, 597 Seri nolu kur farkı alacağı konulu faturayı düzenlemiş olduğunu savunarak, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine en az %20 kötü niyet tazminatına, yargılama ve vekalet ücretlerinin davacı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılmış, yargılama sırasında davalının iflası nedeniyle dava kayıt kabul davasına dönüşmüştür.

Davacı şirketlerin oluşturduğu Engür İnşaat - BVT Adi İş Ortaklığı ile müflis şirket arasında 05/11/2009 tarihinde Kocaeli Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkartılıp yükleniciye ihale edilmiş bulunan "Gebze (Kocaeli) Atık Su Arıtma Tesisi Projesi" işinin 20/02/2009 tarihinde yüklenici ile idare arasında tüm ekleriyle beraber imzalanmış bulunan sözleşmede belirtilen işlerden arıtma tesisinde tüm elektrik işlerinin (bina tesisat işlemi hariç) gerek sözleşme kapsamında gerekse dışında idarenin tüm taleplerine ilişkin mükellefiyetleri taşeron tarafından ifa edilmesi konulu ve yine taraflar arasında 18/01/2010 tarihinde Kocaeli

Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkartılıp yükleniciye ihale edilmiş bulunan "Gebze (Kocaeli) Atık Su Arıtma Tesisi Projesi" işinin 20/02/2009 tarihinde yüklenici ile idare arasında tüm ekleriyle beraber imzalanmış bulunan sözleşmede belirtilen işleri arıtma tesisinde tüm inşaat ve elektrik işleri harç tüm mekanik işler saha içi proses borulama işlerini (toprak altındaki borular ve bina tesisat boruları hariç) ve işletmeye alma işleri olmak üzere gerek sözleşme kapsamında gerekse dışında idarenin tüm taleplerine ilişkin mükellefiyetleri taşeron tarafından ifa edilmesi konulu 2 adet taşeron sözleşmesi imzalanmıştır.

İşin bedeli 05/11/2009 tarihli sözleşmede malzeme+ekipman temin bedeli 1.787.029,31 EURO+KDV, montaj bedeli 401.873,97 TL+KDV, 18/01/2020 tarihli sözleşmede malzeme+ekipman temin bedeli 5.757.970,49 Euro+KDV, montaj bedeli 1.104.771,04 TL+KDV olarak belirlenmiştir.

Ayrıca her iki sözleşmenin İşin Bedeli başlıklı 3. Maddesinde "Taşeron iş bu sözleşme kapsamındaki işleri yüklenici ve idare arasında akdedilmiş olan esas sözleşme şartları dahilinde birim fiyat esasına göre idarece onaylanan tatbikat projelerine uygun olarak ve ek 1 de verilmiş olan keşif cetvelindeki birim fiyatlara ve para birimlerine uygun olarak yapacaktır. Euro bedelleri ödeme tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacaktır." hükmü düzenlenmiştir.

Davacı tarafından ...11. İcra Dairesi'nin 2012/9799 Esas sayılı dosyasında 24/04/2012 tarih 596 sıra numaralı faturaya istinaden toplam 461.179,27 EURO alacağın tahsili için takip başlatılmış, davalı tarafından ödeme emrine itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali talebiyle iş bu dava açılmıştır.

Davacılar, davalı tarafından Euro bedelleri için yapılan ödemelerin ödeme tarihindeki kur üzerinden yapılması gerektiği, bu nedenle fatura konusu miktar kadar alacaklı olduklarını iddia etmektedir.

Takibe konu fatura Gebze Atık Su Arıtma Tesisi İnşaatı sözleşme madde 3'e göre kur farkı tutarını içermektedir.

Davalı taraf sözleşmenin 7. Maddesi gereğince idare tarafından hak ediş ödemesi yapıldıktan sonra gerekli kesintilerden sonra hak ediş ödemesinin taşerona yapıldığını, hak edişlerin düzenlenme tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilerek malzeme ve ekipman bedelleriyle montaj bedellerinin TL cinsinden toplam miktar üzerinden fatura tanzim edildiğini, kur farkı faturasının iade edildiğini belirtmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taşeron sözleşmelerinin 3. Maddesi kapsamında hak ediş ödemelerinin Euro bedelleri yönünden ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanması gerekip gerekmediği, davacının bakiye alacağının olup olmadığı konusundan kaynaklanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmalarına göre, davalı tarafından yapılan hak ediş ödeme miktarları konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Mahkememizce davacı adi ortaklığın defterlerin incelenmesi suretiyle rapor düzenlenmesi için talimat yazılmış, bilirkişiden 10/04/2014 tarihli rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda; hak ediş raporlarının hem Euro hem de TL alacağa göre düzenlendiği, Euro bedellerinin o tarihteki TCMB Euro Döviz Satış Kuru değerlendirilerek ve TL hak edişlerle birleştirilerek TL cinsinden faturalaştırıldığının görüldüğünü, ödemelerin ise TL cinsinden yapıldığını, ödemelerde hangi hak edişe ilişkin olarak yapıldıkları, TL karşılığı veya Euro karşılığı olarak yapılıp yapılmadıklarının belirtilmediği,

sonuç olarak TL cinsinden yapılan bu ödemelerin herhangi bir ayrıma yer vermeyecek şekilde yapılmış olduklarının tespit edildiğini, bu nedenle ödemelerin fatura bedellerini Euro ve TL cinsinden yüzdesel ağırlıklarına göre dağıtılarak mahsup edilmesinin hakkaniyete ve mantığa uygun olduğunu, toplam ödemenin 18.945.402,46 TL olduğunu, bunun %77,71 karşılığı olan 14.698.082,81 TL'sinin Euro cinsi oluşan cari hesaba, %22,29 karşılığı 4.215.934,45 TL'sinin ise TL cinsinden oluşan cari hesaba yönelik olduğunu,

TCMB Euro Döviz Satış Kurlarının ödemelerin Euro cinsinden olan cari hesaba isabet eden kısmına uygulanması suretiyle yapılan hesaplama neticesinde Euro cinsinden yapılan ödemenin 6.779.014,81 Euro'ya tekabül ettiğini, sonuç olarak kur farkından kaynaklı davacıların 426.054,26 Euro alacağının bulunduğunu bildirmiştir.

Yargılama sırasında davalı şirketin iflas etmesi nedeniyle İİK 194 maddesi gereğince 2. Alacaklılar toplantısının yapılması beklenmiştir.

2. Alacaklılar toplantısının yapılmasından sonra yargılamaya devam edilmiş, davacıların iflas idaresine yaptıkları 461.179,27 Euro alacağın iflas masasına kaydı talebi yönünden iflas idaresince alacağın nizalı olarak kaydedildiği tespit edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, ödemelerin mahsubuna ilişkin olması ve ödeme miktarları yönünden uyuşmazlık bulunmaması nedeniyle davalı defterlerin üzerinde inceleme yapılmasına gerek görülmemiştir.

Borçlar Kanunu 97. Maddesi ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri ile yapılan ödemeler dikkate alınarak, davacının alacağının olup olmadığı, varsa iflas tarihi itibariyle alacağın miktarının hesaplanması için dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişilerden 15/11/2023 tarihli rapor alınmıştır.

Bilirkişi kurulu raporunda; önceki rapor doğrultusunda toplam Euro hak edişler toplamı 7.140.077,74 Euro, Euro'ya isabet eden ödeme toplamı 6.779.014,81 Euro ve kur farkından kaynaklanan Euro alacağı KDV dahil 426.054,26 Euro olarak hesaplanmış, iflas tarihi itibariyle TL karşılığı 1.370.701,76 TL olarak bulunmuştur.

Malzeme ve ekipman temin bedeline ilişkin hak edişlerin Türk Lirasına çevrilerek düzenlenmiş olması ve buna göre fatura edilmiş olmasına rağmen, taraflar arasında imzalanan sözleşmelerin 3. Maddesindeki Euro bedellerinin ödeme tarihindeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden hesaplanacağına ilişkin hüküm nedeniyle, davacı tarafından temin edilen malzeme ve ekipman bedeline ilişkin hak ediş fatura bedellerinin ödeme tarihindeki kur üzerinden hesaplanması gerektiği, Euro hak edişler toplamının 7.140.077,74 Euro olduğu,

Türk Lirası olarak yapılan ödemelerin TL ve Euro hak edişlerine ağırlıklarına göre dağıtılmasının mahkememizce uygun bulunduğu, buna göre Euro hak edişlerine isabet eden ödeme miktarının 6.779.014,81 Euro, kur farkından kaynaklanan Euro alacağının KDV dahil 426.054,26 Euro, bu miktarın iflas tarihindeki Türk Lirası karşılığının 1.370.701,76 TL olduğu, davacının bu miktar talebinde sözleşmenin 3. Maddesi gereğince haklı olduğu kanaatine varılmakla, davacının davasının kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ✎E-imzalıdır · Üye ... · ✎E-imzalıdır · Üye ... · ✎E-imzalıdır · Katip ... · ✎E-imzalıdır