Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/936 K.2021/398

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; müvekkili kurumun bina ve eklentilerinin temizlik ve nitelikli personel alım işlerinin hizmet alım yöntemiyle satın alındığını, dava dışı ... adlı çalışanın 23/02/2015 - 31/05/2017 tarihleri arasında hizmet alımı yapılan şirketler nezdinde çalıştığını, en son ...

Kurumsal A.Ş.'de belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle 31/05/2017 tarihinde ayrıldığını, dava dışı ...’a 19/06/2017 tarihinde brüt 6.254,57 TL tutarında kıdem tazminatı ödendiğini, hizmet alım ihaleleri kapsamında düzenlenen sözleşmeler gereği her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olduğunu, adı geçen firmaların sözleşme faiz oranı üzerinden müvekkili kuruma ödeme yapması gerektiğini, müvekkili kurumun davalı şirketlerle hizmet alım sözleşmesi akdettiğini, iş bu sözleşmelerin ilgili maddelerinde her türlü işçilik alacağından davalı yüklenicilerin sorumlu olduğunun düzenlendiğini, açıklanan nedenlerle;

müvekkili idare tarafından dava dışı ...’a ödenen 6.254,57 TL' nin ödeme tarihlerinden itibaren davalı şirketlerden imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizleri ile birlikte (her bir sözleşmede ayrı ayrı belirtilen oranlarda) sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ticari faizi ile sorumlulukları oranında tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davacı tarafa her bir davalı yönünden alacak tutarını belirtmek ve netice-i talebini açıklamak üzere süre verildiği, davacı vekili tarafından sunulan 22/07/2019 tarihli dilekçe ve ekindeki çizelge ile her bir davalı şirket yönünden talep edilen alacak tutarının gösterildiği görülmüştür.

Davalı ... Kurumsal Ltd ve ...

Ltd.şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduğunu, davacı kurumun ne miktarda talep ettiğini açıkça belirtmesi gerektiğini, müvekkili şirketlerin davacı ile düzenlenen sözleşmeler kapsamında sadece maaşlarını ödeme borcu bulunduğundan kıdem tazminatından sorumluluklarının bulunmadığını, taraflar arasından düzenlenen tip sözleşmelerin davacı kurumun güçlü taraf olmasından dolayı işçilik alacaklarından sorumsuzluğuna ait kayıtlar TBK 21. maddesi uyarınca yazılmamış sayılacağını,

dava dışı işçi ile belirli süreli hizmet akdi düzenlendiğinden davacının kıdem tazminatına hak kazanmayacağından müvekkili şirketlerin de sorumluluğunun doğmayacağını, İş Kanunu'nun 112. maddesi'nin 2. fıkrası “a” bendi gereği kıdem tazminatından davacı kurumun tek başına sorumlu olduğunu haksız ve hukuka aykırı davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dosya kapsamına alınan 29/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kıdem tazminatı bakımından alt işverenlerin devir tarihindeki ücret ve kendi dönemi dikkate alınarak sorumlu olabileceği, Sayın Mahkemece, dosya eki olarak yer alan, İhale şartnamesi, tip sözleşmelerde yer alan düzenlemelerin işçilik alacakları açısından rücu ilişkisini düzenlemeye yeterli olduğu kanaatinde olunması halinde;

... Ltd -... Ltd. 23/02/2015-30/06/2015 526,69 TL,

... Ltd -... Ltd. 01/07/2015-31/12/2015 802,48 TL

Toplam 1.329,17 TL

... Ltd 01/01/2016 -15/03/2016 507,64 TL

... LTd 16/03/2016 -31/07/2016 840,65 TL

Toplam 1.348,28 TL

... Ltd ... Ltd 01/08/2016 -31/10/2016 560,43 TL

Toplam 560,43 TL

... Kurm. A.Ş. 01/11/2016 -31/12/2016 371,59 TL

... Kurm. A.Ş. 01/01/2017 -31/05/2017 992,72 TL

Toplam 1.364,31 TL

genel toplamın 4.602,20 TL olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dosya kapsamına alınan 30/03/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; kök raporda değişikliğe gidilmediği bildirilmiştir.

01/12/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının davalılar nezdinde çalışan dava dışı işçiye ödediği tutarların iadesine ilişkin rücu isteminin kabul edilebilir olduğu kanaatine varılması halinde davalıların kıdem tazminatı ve damga vergisinden sorumluluk tutarları; ... Kurumsal Hiz. İNş. Turz. Gıda Mob. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. & ... Sos. Hiz. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. Sa. Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 1.693,82 TL, ... Kurumsal Hiz. İNş. Turz. Gıda Mob. Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. 1.493,59 TL, ... İnş. Tem. Gv. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. & ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı 640,11 TL, ... Kurumsal Hiz. İnş. Oto. San. Ve Tic. A.Ş. 1.381,66TL olarak hesaplama yapıldığı bildirilmiştir.

26/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Tarafların bilirkişi kök raporuna karşı beyan ve itirazlarının önceki beyanlarının tekrarı mahiyetinde olduğu, kök raporda detaylıca cevaplandırdığından önceki görüş ve kanaatte değişiklik yaratmadığı, sayın mahkemece yapılan görevlendirme kapsamında Yargıtay 23. H.D. 19/12/2019 tarih 2016/7225 E. 2019/5450 K. Sayılı ilamındaki izahatların gözetilmesi istenmiş ise de kök raporun Yargıtay kararı ile uyumlu şekilde hazırlandığı ve giydirilmiş ücret tutarlarına hesaplama tablolarında yer verilerek devir tarihindeki ücretlere dayanılarak kök raporda hesaplama yapıldığından kök rapordaki hesaplamaların aynen korunduğunu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

19/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... Müdürlük tarafından dava dışı işçi Erdinç DOĞAN için yapılan ödemeden, davalı şirketlerin sorumlu olacağı miktarların aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olabileceği,

S.

ŞİRKET

KIDEM TAZMİNA-TINDAN SORUMLU OLDUĞU MİKTAR (6.254,57-TL)

1 ... Kur. Hiz. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.&... Sos. Hiz. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. (İş ortaklığı) 2.363,69 2 ... Kur. Hiz. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. 1.588,58 3 ... İnş. Tem. Güv. Gıd. Nak. Taah. Tic. Ve Ltd. Şti.&... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. (İş ortaklığı ) 230,23

TOPLAM

4.182,50-TL

Davacı ... Müdürlük ile ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.& ... İnş. Tem. Güv. Gıd. Nak. Taah. Tic. Ve Ltd. Şti. (İş ortaklığı) arasında 01.09.2016-31.10.2016; ... Kurumsal Hiz. İnş. Oto. San. Ve Tic.

A.Ş. arasında 01.11.2016-31.05.2017 dönemlerini kapsayan sözleşmelerin eki Teknik Şartnamelerin 8.3 Maddelerinde, yüklenici şirketlerin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumluluğu belirlenirken 'kıdem tazminatı hariç' ifadelerine yer verildiğinden nihai takdir ve değerlendirilmesi Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, bu sözleşme dönemlerinde yüklenici şirketlerin davacı ...

Müdürlük tarafından dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinden bir sorumluluklarının bulunmadığı, raporun hesaplamalar bölümünde bu şirketlerin sorumlu olduğu miktarların da hesaplanarak tabloda gösterildiği, dava dışı işçi için ödenen kıdem tazminatının 2.363,69-TL'sinden, davalılardan ... Kur. Hiz. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... Sos. Hiz. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, dava dışı işçi için ödenen kıdem tazminatının 230,23-TL'sinden, davalılardan ... İnş. Tem. Güv. Gıd. Nak. Taah. Tic. Ve Ltd. Şti. Ve ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğu, davalılardan ... Kur. Hiz. İnş. Tur. Gıd. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ve ... Sos. Hiz. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. arasında imzalanan 13.02.2014 tarihli sözleşmenin 36.1 maddesinde, faiz oranının %15 olarak kararlaştırıldığı, 6.207,10-TL yönünden ödeme tarihinin 21.06.2017 tarihi olduğu, davalı şirketlerin dava tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne dair belgenin dosyada mevcut olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dava, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi uyarınca, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Yapılan yargılama ve toplanan deliller ışığında;

Davacı ile davalı yüklenicilerden ... İnş. Tem. Gıda Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti. & ... İnş. Tem. Güv. Gıd. Nak. Taah. Tic. ve Ltd. Şti. (iş ortaklığı) arasında 01/09/2016-31/10/2016, ... Kurumsal Hiz. İnş. Oto. San. ve Tic.

A.Ş. arasında 01/11/2016-31/05/2017 dönemlerini kapsayan sözleşmelerin eki teknik şartnamelerin 8.3.maddelerinde; yüklenici şirketlerin işçilik tazminat ve alacaklarından sorumluluğu belirlenirken "kıdem tazminatı hariç" ifadelerine yer verildiği, bu nedenle iş bu davalı yüklenici şirketlerin dava dışı işçiye yapılan kıdem tazminatı ödemesinden yukarıda belirtilen tarih aralığı kapsamında sorumlu olmadıkları kanaatine varıldığından, söz konusu davalı yüklenici şirketler yönünden 01/09/2016-31/10/2016,01/11/2016-31/05/2017 dönemi için davacı yanın talebi yerinde görülmeyerek, reddine karar verilmiştir.

Diğer davalı yüklenici şirketler yönünden;

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 8. maddenin gerekçesinden, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları kıdem tazminatının alamamalarının büyük sorun olduğu, alt işverenlerin her yıl değişmesinin bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığı, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatlarının birçok alt işveren tarafından ödenmediği, herhangi bir uyuşmazlık durumunda alt işverene ulaşılamadığı, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin işçilerinin hak ettiği kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrudan işçinin banka hesabına aktarılarak sorunun çözümleneceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Bu açıklamalar ışığında; davalılar ile davacı arasında akdedilen sözleşmelerin 22.maddesinde, "yüklenici sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emderici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup,yüklenici bunlara aynen uygulamakla yükümlüdür,

...yüklenici çalışma hayatını düzenleyen mevzuatın işverene yüklediği tüm yükümlülükleri yerine getirmek zorundadır,." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan sözleşme hükmünün tarafları bağladığı, iş bu sözleşme ve genel şartnameye göre, yüklenicinin istihdam ettiği tüm işçilerin tüm hak ve alacakları bakımından sorumlusunun davalı yükleniciler olduğu, bu suretle davacı kurum tarafından kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemenin, sözleşme hükümlerine göre rücuan davalılardan istenebileceği kanaatine varılmakla, davacı vekilinin 22/07/2019 tarihli dilekçesi dikkate alınarak, iş bu davalı şirketler yönünden taleple bağlı kalınmak suretiyle, hükme esas alınan 19/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda her bir davalı yüklenici bakımından hesaplanan tutar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren her iki tarafta tacir olduğundan avans faizi talep edebilir (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/04/2016 tarih ve 2016/2239-2016/4044 E.-K. Sayılı emsal kararı). İş bu nedenle, alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans/sözleşme faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

Bilirkişi Ücreti : 2.450,00 TL · Posta Masrafı : 788,20 TL · Başvurma Harcı : 35,90 TL · vekalet Harcı : 5,20 TL