Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/230 K.2021/146

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin 03.06.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolu'nun işletme hakkı sahibi davalı ise köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olduğunu, İşletme hakkı müvekkilinin şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde;

geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun'un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalı adına kayıtlı bulunan ....plaka sayılı araçlar ile muhtelif saat ve tarihlerde ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişleri yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri, bu ücretlere ait gecikme cezaları, bu ücretlerin icra takip tarihine kadar işlemiş faizleri ile işlemiş faizin KDV'si toplamı yukarıda dilekçelerinin başlık kısmında gösterildiği üzere 58.721,01 TL olup;

geçiş ücretinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine yukarıda esas numarası yazılı icra takip dosyası üzerinden ödenmeyen geçiş ücretleri ve yasal ceza bedellerinin ödenmesinin sağlanması amacıyla icra takibine girişilmiş; davalı ise, takibe konu edilen borcun bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, geçiş ücretleri üzerine yürütülen gecikme cezası faiz niteliğinde bulunmadığından faize faiz yürütülemeyeceğine ilişkin kuralın somut olayda uygulama yerinin bulunmadığını,

dava konusu icra takibinden sonra 7144 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürüldüğünü, bu nedenle davamızın ceza uygulamalarında kanuni değişiklik sonrasında oluşan hukuki durum dikkate alınarak cezalar dört kat olarak belirlenerek harçlandırıldığını, bu yönüyle; icra takibine konu edilen geçiş ücretlerinin dört kat aşan ceza bedellerinin davalarının konusu olmadığını ifade etmek istediklerini, bu nedenlerle davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptalini, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamış ancak, 14/12/2020 tarihli duruşmadaki beyanında özetle; davayı kabul etmediğini, kendisine ait araçların davacının işletmiş olduğu 3. Boğaz köprüsünden geçiş yaptığını ancak bunların geçiş ücretlerinin peşin olarak yatırıldığını yada OGS-HGS'den yatırıldığını, ayrıca kendisine ödememe durumunda cezalı işlem yapılacağına dair herhangi bir uyarı, ikaz yapılmadığını beyan etmiştir.

DELİLLER

... Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, davacı şirketin işletmekte olduğu köprü ve otoyollardan davalıya ait ticari mahiyetteki araçların ihlalli geçişleri nedeniyle hesaplanan geçiş ücreti ve ceza bedelinin tahsili amacıyla başlatılan genel haciz yolu ile icra takibine yönelik itirazın iptali istemlidir.

Davaya konu ... Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ilişkin dosyada bulunan belgelerin incelenmesinde; alacaklının ...Boğaz Köprüsü ve ...

Otoyolu Yatırım ve İşletme A.Ş, borçlunun ... olduğu, davacı tarafça davalı aleyhine borçluya ait araçların ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve cezası olarak toplam 130.806,46 TL bakımından 02/08/2018 tarihinde genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, davalı borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yetkiye ve borca itiraz da bulunulduğu, bunun üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasına karar verildiği, durma kararının davacıya tebliğine ilişkin bir kaydın dosyada yer almadığı,

bu haliyle davacı/alacaklının 2004 sayılı İİK'nın 67. Maddesi hükümlerine uygun şekilde 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde işbu itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesi “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)” hükmünü içermektedir.

İtirazın iptali davaları, yapılan takibe itiraz üzerine duran takibin devam etmesini sağlamak amacıyla açılan davalardır. Yasal dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (İİK'nın) 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. İcra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile usul Kanunu hükümlerine göre yapılmaktadır.

İİK’nın 50. maddesi; "(Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir.

Yetki itirazı esas hakkındaki itirazla birlikte yapılır. İcra mahkemesi tarafından önce yetki meselesi tetkik ve kati surette karara raptolunur.

İki icra mahkemesi arasında yetki noktasından ihtilaf çıkarsa Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 25 inci maddesi hükmü tatbik olunur." düzenlemesini içermektedir.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde, itirazın iptaline konu ... Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, davalı, icra dairesinin yetkisine de itiraz ettiğinden öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelenerek kesin olarak sonuçlandırması gerekmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89/1-1 bendi gereğince; para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Takip ve dava konusu olan geçiş ücretinden kaynaklanan tutar ile birlikte para cezasının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ödenecek para borçlarından biri olarak kabul etmek mümkün değildir. Zira, 6001 sayılı Kanun'un 30/5.maddesinde, sadece geçiş ücreti değil aynı zamanda geçiş ücretinin dört katı tutarında para cezası öngörülmüştür. Para cezasından kaynaklanan bir borcun Türk Borçlar Kanunu'nun 89.maddesinde düzenlenen borçlardan olmadığı gözetilmeden karar verilmesi doğru değildir.

İtirazın iptâli davasının görülebilmesi, geçerli bir icra takibinin varlığına bağlıdır. Ortada geçerli takip yoksa itirazın iptâli davasının görülebilmesine usulen olanak yoktur. İcra dairesinin yetkisine itiraz halinde bu itiraz usulünce incelenip sonuçlandırılmadığı sürece geçerli bir takibin varlığından söz edilemez.

O halde davalı tarafça yetkili icra dairesinin borçlunun ikametgahındaki icra dairesi olduğu yönünde itiraz edildiği gözetilerek eldeki dava da öncelikle bu itirazın incelenmesi ve karara bağlanması gerekmektedir. Hukuk Genel Kurulunun 06/04/2004 tarih, 2004/19-410 esas, 2004/471 karar sayılı ilamı da bu yöndedir. İlâmsız icrada genel yetkili icra dairesi borçlunun ikametgahındaki icra dairesidir.

Diğer yandan ihlalli geçişin yapıldığı para cezasına konu eylemin gerçekleştirildiği yerdeki icra dairesi de özel olarak yetkilidir.

Somut olayda, davalı borçlunun ikametgahının Büyükçekmece/İSTANBUL olduğu ve ihlalli geçişten kaynaklanan para cezasına konu eylemlerin gerçekleştirildiği yerlerin de Ankara yargı çevresinin dışında olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, yetkili icra dairesi davalının ikametgahının bulunduğu Büyükçekmece/İSTANBUL ya da ihlalli geçişlerden kaynaklanan para cezasına konu eylemlerin gerçekleştiği yerdir. Davalının Ankara icra dairesinin yetkili olmadığına dair yapmış olduğu itirazı usul ve yasaya uygundur. Bu nedenle, Ankara icra dairesinin yetkili olmadığı ve ortada geçerli bir icra takibi bulunmadığı gözetilerek davanın usulden reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

¸