Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/331 K.2023/9

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/331 Esas - 2023/9

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/331 Esas

KARAR NO : 2023/9

HAKİM :... KATİP :....

DAVACI ... DAVALI ....

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti

DAVA TARİHİ : 21/05/2021

KARAR TARİHİ : 13/01/2023

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 01/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan kooperatif üyeliğinin tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ... parsel sayılı arsa niteliğindeki taşınmazın tahsis edildiği ...

Konut Yapı Kooperatifine 2005-2006 yıllarında üye olmak için başvuru yaptığını, üyeliğinin kabul edildiğini, peşin üyelik giriş ücreti ile aidatlarını muntazam şekilde ödediğini, 2010 yılına kadar yaklaşık 20.000,00TL ödeme yaptığını, ancak kooperatifin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkilinin 2009 yılına kadar genel kurul toplantılarına çağrılırken 2009 yılı ve sonrası sebep göstermeksizin davet edilmediğini, yaptığı araştırmada kooperatifin yönetiminin kendilerine 2010 yılının son ayından sonra aidat alınmayacağını, ... ile anlaşma sağlanarak kredi ile kooperatif konut inşaatının bitirileceğinin belirtildiğini,

ancak daha sonraki dönemde ise müvekkiline geri dönüş olmadığı gibi kooperatifin genel kurul toplantılarına da çağrılmadığını, yaptıkları araştırma da kooperatifin üyeliğinden çıkartılma girişimleri olduğunu haricen öğrendiklerini, müvekkiline kooperatif üyeliğinden çıkarılmaya ilişkin herhangi bir kooperatif yetkili organ kararının tebliği edilmediğini, bu nedenle üyelikten çıkarılma girişiminin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yaşanan bu usulsüzlükleri ilişkin olarak kooperatif yönetimi hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/212995 Soruşturma sayılı dosyasında suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma sonucu ... 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/504 Esas sayılı dosyasında ceza davası açıldığını, davalı kooperatifin 15/11/2019 tarihinde isim değişikliği yoluna giderik ...

Konut Yapı Kooperatif ismini aldığını, yazılı taleplerine karşın davalı kooperatifin elindeki kayıtlara göre üyelik hakkına ilişkin bir kayıt bulunmadığına ilişkin bir cevap verildiğini, müvekkilinin maddi ve manevi zararlar gördüğünü ileri sürerek, taraflar arasındaki muvazaanın giderilmesine, müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunun tespitine ve varsa kooperatif ortaklığından olan borcunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, kooperatife ait tüm belgelerin 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/504 Esas sayılı dosyasında bulunduğunu, kooperatifteki belgelere göre davacının üyeliğine ilişkin bir kayıt olmadığını, 2011-2016 mali yıllarına ait genel kurul tutanaklarında ve hazirun cetvellerinde davacının isminin bulunmadığını, 2011 yılından sonra kooperatif üyeliğinin sonlandırıldığını öğrendiklerini ifade etmelerine rağmen iptal davası açmadıklarını, ...

18. Noterliği'nin 09/02/2009 tarihli 3956 numaralı ihraç işleminden ve 2012 yılı genel kurulunda çıkarılan üyelerin iadesinden söz edildiğini, ancak davacının ihraç işleminin iptaline yönelik bir dava ve karardan söz edilmediğini, üye olduğunu belirten davacının yıllarca bu kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getirmemesinin kooperatifle iletişim kurmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı tarafın kooperatifin genel kurul kararının iptali yönünde açmış bir davasının bulunmadığını savunarak, kooperatif üyesi olmayan davacının davasının zamanaşımı, usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

KANITLAR

Davacının üye olduğuna dair 15/09/2005 tarihli belge sunulmuştur.

Tapu kaydı ibraz edilmiştir.

... ile davalı arasında yapılması planlanan protokol ön taslağı sunulmuştur.

Davacının üye olmadığına dair davalı yetkililerince düzenlenmiş 08/01/2021 tarihli yazı örneği ibraz edilmiştir.

Davalının sicil dosyası örneği celbedilmiştir.

Davalının yöneticileri aleyhine ... 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/504 Esas sayılı dosyası getirtilmiş, sunulan bilirkişi raporu örneği dosyaya ibraz edilmiştir.

Kooperatifler mevzuatı alanında uzman bilirkişiden rapor alınmış, anılan raporda; davacının, eski unvanı ... Konut Yapı Kooperatifi olan davalının ortağı olduğu ve 17.563,00 TL ödemesinin bulunduğu, Kooperatifler Kanunu'nun 16 ve 27. maddeleri ile kooperatif anasözleşmesinin 14. maddesinde öngörülen şekilde ortaklıktan çıkarılmadığı, fakat 2010 yılından sonra hiçbir ödemesinin olmadığı ve bu süreçte kooperatifle hiçbir irtibat kurmadığı, davalının unvanının SS Sevgiler Konut Yapı Kooperatifi üyesi olduğu, fakat 2010 yılının son ayından sonra aidat alınmayacağının bildirildiği iddiası ile davacının bu süreçte kooperatifle irtibat kurmamasının ortaklığının sonlandığını zımnen benimseme sonucu doğurup doğurmayacağı hususunda nihai takdirin mahkemeye ait olduğu görüş olarak bildirilmiştir.

Davalı vekilinin raporu yönelik itirazlarının değerlendirilmesi bakımından bilirkişiden ek rapor alınmış, anılan raporda, kök rapordaki tespit ve değerlendirmelerde bir değişiklik bulunmadığı, kooperatif tarafından davacı ve benzer durumda olan ortaklar aleyhine usule uygun ihraç prosedürünün işletilmediği, 2010 yılından sonra sadece o zamanki yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile yakınları olan 15-16 kişiden 2017 yılına kadar elden aidat tahsilatı yapıldığı, 2010 yılı ve sonrasında davalı yönetimin ortaklığın amacına uygun olacak şekilde konut yapımına yönelik hiçbir inşaat faaliyetinin bulunmadığı bildirilmiştir.

Taraflar, benzer nitelikteki davalarla ilgili karar örnekleri sunmuştur.

GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir. Somut uyuşmazlıkta davacı, davalı kooperatifin üyesi bulunduğunu ileri sürdüğü, davalının ise bunu kabul etmediği, davacının başvurusu üzerine üye olmadığı yönünde muaraza çıkardığı, davalı yöneticileri hakkında 1163 sayılı Kanuna aykırılıktan dolayı ceza davası açıldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Çekişme, davacının, davalının üyesi olup olmadığı yönlerinde toplanmaktadır. Her ne kadar talep sonucunda davacı borcun tespitini de talep etmiş ise de asıl istemin dilekçenin dava konusu kısmında üyeliğin tespiti olarak açıklandığı, olumlu tespit yapılmayacağı dikkate alınarak dava üyeliğin tespiti olarak nitelendirilmiştir.

1163 sayılı Kanuna göre, kooperatife ortak olmada ‘açık kapı ilkesi’ geçerlidir. Ortaklığa kabulde belli bir şekil şartı da bulunmamaktadır. Ortaklık ilişkisi, yönetim kurulu kararı ile kurulabileceği gibi, eylemli şekilde veya zımnen de tesis edilebilir. Ancak, ortaklık ilişkisi, kooperatif ile ortak arasında bir takım hak ve yükümlülüğü de beraberinde getirir.

Karşılıklı hak ve yükümlülük doğuran kooperatif ilişkisi, amaca ulaşıncaya kadar süreklilik gerektiren bir niteliğe sahiptir. Özellikle de kooperatifin amacına ulaşması bakımından ortağın akçalı yükümlülüğünü yerine getirmesi son derece önemlidir. Öte yandan kooperatif ortaklığının sona erme nedenleri 1163 sayılı Kanun ve ana sözleşmelerde açıkça belirlenmiştir.

Özellikle istifa veya ihraç kararının tebliği ile ortaklığın sona erdiği hususunun kooperatifçe kanıtlanması gerekir.

Somut olayda davacının üyeliğine karar verildiği hususu gerek davalı kayıtları gerekse bilirkişi raporu ile belirlenmiştir. 2010 yılına kadar belli bir miktar ödeme yaptığı sabittir. Sonrasında davacı dahil büyük bir ortak gurubunun ortaklığının dondurulması şeklinde 1163 sayılı Kanunda olmayan bir karar alınmıştır. Ayrıca, ihraç kararı alındığı ve tebliğinin sağlandığı da kanıtlanmamıştır. Davacının ortaklığı devam etmektedir.

Her ne kadar akçalı yükümlülük bakımından davacının uzun bir süre edimlerini yerine getirmediği, genel kurullara katılmadığı ve bu durumun TMK'nın 2. maddesiyle bağdaşmadığı düşünülse de ceza dosyası kapsamı, bu dosyaya sunulan bilirkişi raporu, emsal dosyalar ve mahkememizce alınan kök ve ek rapor içeriği, sunulan belgeler, davalı tarafça ortaklığın dondurulması yönünde 1163 sayılı Kanunla bağdaşmayan karar birlikte değerlendirildiğinde davacının bu şekilde ödeme yapmaması ve ilişki kurmamasının fiilen ortaklığı sona erdirme kastından kaynaklanmadığı, 2010 yılı ve sonrasında davalının amaca yönelik bir faaliyetinin olmadığı,

davacı dışında başka ortaklar bakımından da aynı şekilde aidat alınması yoluna gidilmediği, öncesinde ... ile anlaşma yapılması ihtimali ile tereddütlere neden olunduğu, aidat alınması ve genel kurulun belli bir ortak gurubu arasında yapıldığı, davacının ödeme tutarı ve benzer durumda çok sayıda ortağın oluşu ve dosya kapsamı dikkate alındığında, uyuşmazlıkta TMK'nın 2. maddesi koşullarının değerlendirilemeyeceği, davacının ortaklığının devam ettiği, davalının bu yönde muaraza yaratmasının yerinde bulunmadığı sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır