Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/739 K.2023/488

T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/739 Esas - 2023/488

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2021/739 Esas

KARAR NO : 2023/488

DAVA

Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/11/2021

KARAR TARİHİ : 19/06/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun bir kamu iktisadi teşebbüsü olup merkez ve taşra teşkilatında bakım- onanım ve işletme amacına yönelik çalıştırılmak üzere nitelikli personel alınması işinin ihale yöntemiyle davalı şirketlerinden sağlandığını ve hizmetlerin akdedilen sözleşme hükümleri uyarınca verilmesi amacı ile sözleşme imzalandığını, sözleşme hükümleri gereği işçilerin işe alınmaları ve çıkarılmaları konusundaki yetkinin yüklenici şirkete ait olduğunu, güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken,

dava dışı işçi ...'ın iş sözleşmesinin sonlandırılması nedeniyle işçilik tazminat ve alacakları ile işe iade tazminatlarına ilişkin olarak ...30.İş Mahkemesi'nin 2017/654 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiğini, Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ...BAM 7. Hukuk Dairesi'nin 2019/1878 Esas, 2019/1595 Karar sayılı ve 28.05.2019 tarihli kararı ile esastan reddine karar verildiğini, Mahkeme kararının ...16.

İcra Müdürlüğü'nün 2019/3821 sayılı dosyası ile takibe konulması üzerine davacı genel müdürlük tarafindan icra dosyasına 04.07.2019 tarihinde 32.500,79-TL yatırıldığını, davalı şirketler ile davacı genel müdürlük arasında imzalanan sözleşmelerde, yüklenicinin, çalıştırdığı işçilerin her türlü özlük haklarını, sosyal haklarını karşılamak zorunda olduğu yönünde hükümlere yer verildiğini, dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu belirtilerek,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, 32.500,79- TL'nin ödeme tarihi olan 04.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı taraflarca yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

27/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi ... için ödenen miktardan sorumlu olduğu miktarın 15.830,14-TL olabileceği bildirilmiştir.

20/11/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; itirazların rapordaki inceleme ve tespitleri değiştirecek nitelikte olmadığı, teknik şartname hükmü nedeniyle davalı şirketlerin dönemsel olarak hesaplanan kıdem tazminatından sorumluluğu bulunmadığından, davalı şirketler açısından ayrı ayrı hesap yapılmasının mümkün olmadığı, davacı Genel Müdürlük tarafından dava dışı işçi ... için ödenen miktardan davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarın 15.830,14-TL olabileceği bildirilmiştir.

09/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı işçiye davacı tarafından ödenen net 32.500,79 TL tutarındaki kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, işe başlatmama tazminatı, boşta geçen süre alacağı ile yargılama giderleri, vekalet ücreti ve tahsil harç ve giderleri ile takip sonrası işlemiş faize karşılık gelen tutardan, Mahkemenin alt işverenin kıdem tazminatından da sorumluluğu bulunduğuna hükmetmesi halinde; .... ile birlikte sorumlu olduğu 24.346,57 TL'nin 04.07.2019 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte, rücu talebinde bulunabileceği bildirilmiştir.

Dava rücuen alacak istemine ilişkindir.

Dava dışı işçi ...'a ilişkin hizmet döküm cetveli, işyeri ünvan listesi ile ...30.İş Mahkemesi'nin 2017/654 E.sayılı dava dosyası, Ankara 16.İcra Müdürlüğü'nün 2019/3821 E.sayılı takip dosyası celp edilerek incelenmiştir.

...30.İş Mahkemesi'nin 2017/654 E.sayılı dava dosyası incelendiğinde; işçi ... tarafından, ...Genel Müdürlüğü ve ... Özel Güvenlik Dam. Eğitim Alarm Cih. ve Sistemleri Tic. Ltd. Şti. ile ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd.

Şti. aleyhine işçilik alacaklarının tazmini istemi ile açılan dava neticesinde, net 2.570,08-TL kıdem tazminatının fesih terihi olan 31.10.2016 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine, net 1.910,56-TL ihbar tazminatının 10,00-TL'nin dava tarihi olan 27.11.2017 tarihinden bakiye kısmının ıslah tarihi olan 06.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,

net 955.29 TL yıllık ücretli izin alacağının 10,00-TL'nin dava tarihi olan 27.11.2017 tarihinden bakiye kısmının ıslah tarihi olun 06.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine, net 7.994,61-TL boşta geçen süre alacağının 10,00-TL'nin dava tarihi olan 27.11.2017 tarihinden bakiye kısmının ıslah tarihi olan 06.11.2018 terihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,

net 7.191,80-TL. işe başlatmama tazminatından 10,00-TL'nin dava tarihi olan 27.11.2017 tarihinden bakiye kısmının ıslah tarihi olan 06.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine karar verildiği, kararda, 382,73-TL harcın, 2.725,00-TL vekalet ücretinin ve 742,70-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve mütesisilen tahsili ile davacıya ödenmesine hükmedildiği, Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ...BAM 7. Hukuk Dairesi'nin 2019/1878 Esas, 2019/1595 Karar sayılı ve 28.05.2019 tarihli kararı ile esastan reddine karar verildiği,

...16. İcra Müdürlüğü'nün 2019/3821 sayılı dosyası ile hükmedilen tazminatın tahsili amaçlı takip başlatıldığı, davacı genel müdürlük tarafından takip dosyasına 04/07/2019 tarihinde 32.500,89 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur,” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 8. maddenin gerekçesinden, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları kıdem tazminatının alamamalarının büyük sorun olduğu, alt işverenlerin her yıl değişmesinin bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığı, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatlarının birçok alt işveren tarafından ödenmediği, herhangi bir uyuşmazlık durumunda alt işverene ulaşılamadığı, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin işçilerinin hak ettiği kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrudan işçinin banka hesabına aktarılarak sorunun çözümleneceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Bu açıklamalar ışığında; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin eki mahiyetindeki teknik şartnamenin "Yüklenicinin Sorumluluk Esasları" başlıklı 14. maddesinin 4. fikrasında. İş ve Sosyal Güvenlik ve diğer ilgili mevzuat uyarınca, yüklenici görevlendirdiği özel güvenlik görevlilerine ilişkin 4857 sayılı İş Kanunu İle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve alt mevzuatını yürütmek ve gerekli tüm önlemleri almakla yükümlü ve sorumludur hükmüne, 6. Fıkrasında.

Hizmet personelinin (kıdem tazminatı hariç olmak üzere) maaşları, yol, yemek, ödül, ceza, maaş artışı ve buna benzer tüm sosyal hakları ile İş Hukuku kanunlarında yönetmelik ve tüzüklerde belirtilen her türlü sorumluluk, vergi, harcama işlemleri yüklenici tarafından sözleşme kapsamında yapılacaktır" hükmüne.

17. maddesinin 5. fıkrasında ise, Yüklenici yürürlükteki İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Mevzuatı hükümlerine göre çalıştırdığı güvenlik görevlilerinin her türlü özlük haklarını karşılamak zorundadır. Mevzuata göre İşçi alınması, işçi çıkarılması, işçi haklarının ödenmesi ve sair konularda (kıdem tazminatı hariç olmak üzere) tüm sorumluluk yükleniciye aittir." hükmüne yer verildiği görülmüştür.

Taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri doğrultusunda davalı yüklenicilerin kıdem tazminatı ve ferilerinden sorumluluklarının bulunmadığı, ancak diğer işçilik alacaklarından davalı yüklenicilerin sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılmakla, hükme esas alınan 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren, avans faizi ile birlikte(tarafların tacir olduğu gözetilerek) davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 13/04/2016 tarih ve 2016/2239-2016/4044 E.-K. Sayılı emsal kararı)

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'unun 18/A maddesinin 11. fıkrası, "Taraflardan birinin geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmaması sebebiyle arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile yargılama giderinin tamamından sorumlu tutulur. Ayrıca bu taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmez. Her iki tarafın da ilk toplantıya katılmaması sebebiyle sona eren arabuluculuk faaliyeti üzerine açılacak davalarda tarafların yaptıkları yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır." hükmünü içermektedir.

Yukarıda verilen açık kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere geçerli bir mazeret göstermeden dava şartı arabuluculuk ilk toplantısına katılmayan taraf yargılama giderinin tamamından sorumludur. Ayrıca bu taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez.

Somut uyuşmazlıkta, arabulucu tarafından davalıların arabuluculuk görüşmelerine davet edildiği, davalıların geçerli bir mazeret göstermeksizin ilk toplantıya katılmadıkları anlaşılmakla; davalılar tüm yargılama giderlerinden sorumlu tutularak, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

Bilirkişi Ücreti : 2.000,00 TL · Posta Masrafı : 478,60 TL · Başvurma Harcı : 59,30 TL · Vekalet Harcı : 8,50 TL