Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/433 K.2023/454

...

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 01/06/2022

KARAR TARİHİ : 08/06/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 05/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan sigorta (trafik sigortası kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 05/12/2021 tarihinde davalı...Firmasına ait ... plakalı otobüsün ... Devlet Karayolu üzerinde seyir halinde iken, durmanın ve yolcu indirmenin tamamen yasak olduğu bulvar üzerinde bağlantı yolunda köprülü refüjün tam kesişiminde karayolunun ortasında durarak davalı yolcu ...'yi otobüsden indirdiğini, davalı yolcunun da yol ortasında duran otobüsten inerek,

o sırada yolda uygun hızda seyretmekte olan müvekkilinin sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı aracın önüne birden atlaması ile anılan davalının hafif yaralandığı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı yayanın %100 oranında tam kusurlu olduğunu, kazadan sonra ... otobüsünün olay yerini terk ettiğini, dava konusu trafik kazasının oluşumunda davalı yaya ile yolun ortasında yasak olmasına rağmen yolcu indirme yapan davalı firmanın veya bu firma adına taşeron olarak çalışan ve ... plakalı otobüs sürücüsünün de yaya ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu,

davacı sürücünün uygun hızla ve dikkatli olarak seyir halinde olması sonucu somut olayda ölümle veya kalıcı sakatlıkla sonuçlanan bir durumun meydana gelmediğini, kaza sonrasında müvekkili aracında ağır hasar oluştuğunu, bu hasarın davacının aracının kasko sigortası olan .... tarafından kusuru bulunmadığı kabul edilerek ekspertiz raporu düzenlenerek karşılandığını, ancak davacının ... plaka sayılı aracında ikinci el değer kaybı oluştuğunu, ikinci el araç değer kaybına ilişkin maddi zararının karşılanmadığını,

davanın konusunun da ikinci el araç değerine ilişkin maddi zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen karşılanması talebi olduğunu, dava dilekçesinde belirttikleri delillere göre; davacıya ait ... plakalı aracın güncel verilere göre araç ikinci el güncel değer kaybının fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL'nin, kazaya karışan aracın ticari araç olması nedeniyle davalı sigorta şirketleri açısından arabuluculuk başvuru tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte, haksız ftil sorumlusu araç işleteni,

otobüs firması ve haksız yaya yönünden ise olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz, avukatlık ücreti ve yargılama giderlerinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... plaka sayılı otobüsün davalı şirket nezdinde 12/1/2021-2022 tarihleri arasında karayolları zorunlu mali mesuliyet trafik sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı şirketin sorumluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı bulunduğunu, davacının davalı sigorta şirketine başvurusu üzerine hasar dosyası açıldığını, sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusuru olmadığından bahisle bu başvurusunun reddedildiğini, kaza sonrasında kusur tespiti yapan trafik polislerinin olayın oluşumunda davalı yayanın %100 oranında tam kusurlu bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı .. Sigorta Şirketi vekili, ... plaka sayılı otobüsün 12/11/2021 -2022 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde genişletilmiş kasko filo sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, İhtiyari Mali Mesuliyet Poliçesi teminatının, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatının üzerinde kalan meblağı teminat altına aldığından sorumluluklarının trafik poliçesi teminatının üzerinde kalan meblağ için olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacının maddi tazminat talebinin öncelikle trafik poliçesinden karşılanmasını, aşan kısım yönünden davalı şirketin devreye gireceğini bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, kaza sonrasında ...Müdürlüğü tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağının hukuka ve gerçeğe aykırı olduğunu, müvekkilinin gece vakti, acele bir şekilde sağ tarafa yanaşmaksızın yolun ortasında indiren davalı ...

Firmasına ait otobüsünden ve otobüs şoföründen hiç bahsedilmediğini, ... gelmek için saat 17:20'de davalı ... firmasına ait ... plaka sayılı otobüse bindiğini, yolculuk sırasında muavinin davalıya “nerede ineceğini” sorduğunda davalının ...'yı çok bilmediğini,... harici ikametine yakın bir yerde inip inemeyeceğini sorduğunda muavinin ... indirebileceklerini söylediğini, davalının yan koltuğu olan 14 numarada oturan ismini bilmediği genç bir kadının da bu konuşmaya tanıklık ettiğini, davalının ...'ya yaklaştıklarını,

... sapağını geçtiklerini gözlemlemesi üzerine eşiyle konuşması sonrasında muavini de göremeyince şoförün yanına giderek muavinin anılan yerde inebileceğini ve eşinin de orada beklediğini söylediğini, şoföründe bagajı olmaması halinde ...Köprüsünde indirebileceğini belirttiğini, davalının şoförün navigasyon konumundan ...

Köprüsünün ...'nin ilerisinde olduğunu teyit etmesi nedeniyle şoförün anılan AVM önünde indirebileceğini söylemesi üzerine davalının sırt çantasını ve poşetini koltuğundan aldığını, şoföründe davalının inmesi için orta kapıyı açtığını, bu sırada davalının otobüsün tam olarak nerede durduğunu tam olarak göremediğini, davalının otobüsten aşağıya indiği anda sağ taraftan bir ışık geldiğini fark ettiğini ve sonrasına ait hiçbir şey hatırlamadığını, gözünü açtığında ...

Hastanesinde bulunduğunu, kaza nedeniyle davalının ağır şekilde yaralandığını, olayda davalının kusurunun olmadığını kanıtlamak için davalının yan tarafında 14 numaralı koltukta oturan yolcu ile en ön sıralarında oturan yolcuların tespit edilerek tanık olarak dinlenmesini, kaza tespit tutanağında;

otobüs firmasına ve otobüsün yolun ortasında durarak davalının inmesi için kapıyı açmasına ve hayatın olağan akışı gereği makul bir insan olan davalının fark edebilecek durumda olsa sağa yanaşmayan yolun ortasında duran bir otobüsten inme gibi bir davranış göstermeyeceğine değinilmediğini, olay yeri ve çevresindeki mobese kamera kayıtlarının incelenmesi durumunda olayda en büyük mağdurun davalı olduğunun anlaşılacağını, olayda bütün kusurun ...

Firmasına ait otobüs şoförü ile davalıya çarparak ağır yaralanmasına sebep olan ... plaka sayılı araç sürücüsüne ait olduğunu, davalının yaralanması olayına ilişkin olarak ...Soruşturma numarasıyla soruşturmanın devam ettiğini, davalının haksız fiil sorumluluğu olduğunu kabul etmediklerini, ayrıca davacının değer kaybı talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, haksız ve hakkaniyetsiz açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ...

Otobüsleri A.Ş vekili, yetki itirazında bulunarak, müvekkili şirketin kazaya karışan ... plaka sayılı otobüsün maliki olmadığını, bu otobüsün malikinin .... bulunduğunu, bu aracı ...'e 12/11/2021 tarihli sözleşme ile kiraya vermesi nedeniyle davanın davalı şirket yerine otobüsün maliki ...e ve otobüs sürücüsü ...a yöneltilmesi gerektiğinden husumet yönünden reddini, ayrıca dava kapsamında zamanaşımı itirazları olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalı şirkete atfı kabil kusur bulunmadığını, davacının iddialarını kabul etmediklerini, duraklamanın ... adlı alış veriş merkezinin önünde gerçekleştiğini, ...

AVM önünün yolcu alma ve indirme yönünden yasak olmadığını, davacıya ait 2015 model ...Jip marka aracın daha önce başka bir hasarının bulunup bulunmadığının araştırılmasını, mevcut ise bu hasarların değer kaybından indirilmesini, bahsi geçen hasar bedelinin sigorta poliçesi kapsamında olduğunu, yine kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsayacak şekilde .... tarafından Karayolu Yolcu Taşımacılık Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesiyle sigortalı olması nedeniyle davanın bu şirkete de ihbarını, hukuki dayanaktan yoksun olarak açılan davanın reddini istemiştir.

KANITLAR

Davacı tarafça değer kaybı tespit raporu, 05/12/2021 tarihli ölümlü yaralamalı trafik kazası tespit tutanağı sureti, araç tamiri için ödenen bedele ilişkin e-fatura sureti ile hasara ilişkin fotoğraf suretleri ibraz edilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin cevabi yazısında ... plakalı aracın poliçe ve hasar bilgilerinin gönderildiği anlaşılmıştır.

... model araçların satış fiyat listesi CD ortamında gönderilmiştir.

...Sigorta tarafından verilen cevabi yazıyla ... plakalı araca ilişkin bir hasar dosyasına ve tazminat ödemesine rastlanılmadığı bildirilmiştir.

Davalı ... Otobüsleri A.Ş'den taşıt sözleşmesi, araç ruhsatı, sigorta poliçe suretleri celbolunmuştur.

... tarafından 28/02/2023 tarihli cevabi yazısından, 05/12/2021 tarihli kazaya ilişkin olarak ... numaralı hasar dosyasının oluşturulduğu, dosyaya ilişkin olarak tek taraflı kaza nedeniyle hasar dosyası için 21/03/2022 tarihinde ...'ne 56.162,94 TL tazminat ödeme yapıldığının bildirildiği anlaşılmıştır.

... soruşturma sayılı dosyası celbolunmuştur.

Hasar ve kusur bilirkişisinden oluşturulan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, zarara neden olduğu bildirilen aracın davalı ....'ye ZMMS poliçesiyle (trafik) sigortalı olduğu, yolcu otobüsü niteliğindeki bu aracın dava dışı sürücüsü ...'nin karışmış olduğu dava konusu trafik kazasının oluşumunda park etme kurallarını ve yolcu indirme yasağını ihlal nedeniyle %75 oranında, davalı yolcu yaya ...'nin ise otobüsten indiği yerin yol içi olmasına rağmen sağını ve solunu kontrol etmemesi nedeniyle %25 oranında kusurlu bulunduğu, ... plakalı aracın sürücüsü davacının kusursuz olduğu, dava dışı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki davalı ...

Otobüs Firmasına ait olup, ... plaka sayılı yolcu otobüsünün mülkiyet sahibi ihbar olunan .... ile 12/11/2021 tarihli Taşıt Sözleşmesi ile ekindeki ... yevmiye nolu alt kira sözleşmesi gereği dava dışı kiracının dava konusu kazada; araç maliki-işleteni olmaları sıfatıyla doğan ve doğacak olan zararlardan 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesine istinaden kusursuz sorumlulukları bulunduğu, davacıya ait ... plakala araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına kazadan önceki ve sonraki hali dikkate alınarak 20.000,00 TL, genel şartlar hesaplama yöntemine göre ise 21.161,25 TL olacağı hususları görüş olarak açıklanmıştır.

Davacı vekili 17/04/2023 tarihli dilekçesiyle talebini artırmış, dava değerini 20.000,00 TL'ye yükseltmiştir. Davacı vekili ayrıca ve açıkça davadan önce trafik sigortacısı davalıya başvurulmadığını bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta 05/12/2021 tarihinde davalı ... Firmasına ait ... plaka sayılı otobüsün davalı yolcu ...'yi otobüsden indirmesi ve davalı yolcunun da yol ortasında duran otobüsten inmesi sonrası davacının kullandığı aracın bu davalıya çarpması şeklinde trafik kazasının meydana geldiği, davacı aracında maddi hasar oluştuğu, hasarın dava dışı kasko sigortacısı tarafından karşılandığı, değer kaybı zararının tazmini için işbu davayı açtığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Ayrıca, davacının, davadan önce davalı trafik sigortacısı HDI Sigorta A.Ş'ye başvurmadığını açıkladığı, davalı ... unvanıyla zarara neden olduğu ileri sürülen yolcu otobüsünün faaliyet gösterdiği, diğer sigorta şirketinin ise bu aracın İMMS bulunduğu yönleri de dosya kapsamıyla sabittir.

Çekişme, davacının işleten ve sürücü olduğu araç ile davalılardan işleten, trafik sigortasıcı, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı ve yolcu olduğu araçla karıştığı kazada davacı ile dava dışı sürücü ve davalı yolcunun kusur oranları, davacının ileri sürdüğü zarar kaleminin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmiş ise tutarı ile davalıların sorumlu olup olmayacakları noktalarında toplanmaktadır.

Trafik sigortası (ZMSS) motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğunun sınırı ise KTK’nın 92 nci maddesinde belirlenmiştir. Zarar gören üçüncü kişi araç değer kaybı da bu sigorta kapsamında yer almaktadır

İhtiyari mali sorumluluk sigortası ise, işletenin hukuki sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Bu nedenle, zarar trafik sigortası poliçesi kapsamında kalmakta ise ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğundan bahsedilemez.

İşleten, 2918 sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri uyarınca tehlike sorumluluğu hükümleri uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinden kaynaklı olarak üçüncü kişinin zararından sorumludur. Sürücü ise, haksız fiil hükümlerine göre sorumlu tutulacaktır. Bu sorumluluk kapsamına, değer kaybı tazminatı da dahildir.

İddia, savunmalar, toplanan kanıtlar, kaza tespit tutanağı, poliçeler, soruşturma dosyası ve benimsenen bilirkişi raporu kapsamından, davalı ...Sigorta Şirketince ZMMS, diğer sigorta şirketinin İMMS poliçesiyle sigortalı olup, davalı ... unvanıyla kullanılan ... plaka sayılı yolcu otobüsünün dava dışı sürücüsü sevk ve idaresindeyken davalı yolcu ...'yi park kuralları ile yolcu indirme kurallarına aykırı şekilde indirdiği,

yolcu davalının gerekli dikkat ve özeni göstermeden hareket etmesi sonucu davacının sevk ve idaresindeki aracın kazaya karıştığı, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporunda bu kazanın oluşumunda dava dışı yolcu otobüsü araç sürücüsünün %75 oranında, davalı yolcu yaya ...'nin ise %25 oranında kusurlu olduğu, davacının ise kusurunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, davacı aracının kazadan önceki hali ile kaza sonrası hali arasındaki değer kaybının da 20.000,00 TL tutarında bulunduğu belirlenmiştir. Bu kalem zarardan davalı ... firması, unvanı altında araç işlettiğinden 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi uyarınca sorumlu tutulmuştur. Davalı yolcu ...'de kusuru nedeniyle ve haksız fiil faili olarak sorumluluğu söz konusudur.

Müştereken ve müteselsilen talep olduğu için kusur oranları dikkate alınmamış, haksız fiil tarihinden itibaren yasal oranda temerrüt faiziyle sorumlulukları yoluna gidilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş., zarara neden olan aracın trafik sigortacısı sıfatıyla dava edilmiştir. Davacı, 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesi uyarınca davadan önce bu davalıya başvurularının olmadığını açıklamıştır. Başvuru şartı, anılan düzenlemede dava şartı olarak hüküm altına alınmıştır.

O halde, bu davalı hakkındaki davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. Öte yandan, davalı ...sigorta A.Ş'nin İMMS sigortacısı sıfatıyla dava edildiği, belirlenen değer kaybı tutarının ZMMS poliçe limitini aşmadığı anlaşıldığından ve sorumluluğu doğmadığından bu davalı hakkındaki davanın de reddi gerektigi sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

08/06/2023 Katip... ¸ Hakim ... · ¸