Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/907 K.2023/104

... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2022/907 Esas

KARAR NO : 2023/104

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVALI

1- ... - ... ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... Av. ... - Av. ... - Av. ... -... Av. ... -

DAVALI

2- ... - ... ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/11/2015

KARAR TARİHİ : 20/02/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin yapım aşamasında bulunan, maket proje üzerinden adı ... Konutları olarak geçen ve ... Mahallesi Etimesgut/...'da yapılacak olan konutlardan 8. Katta Güney Cephesi'ne bakan konutun alımı için, yüklenici firma ... Grup İnş. Taah. Tur. Gıd. Emlak San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile ... aracılığıyla 11/11/2015 tarihinde sözleşme yaptıklarını, Tellaliye Sözleşmesi nedeniyle ...'un sözleşmenin yapılmış olması nedeniyle taraflardan bedel talep ettiğini, ancak sözleşmenin henüz kurulma aşamasında iken yüklenici firmanın müvekkiline koşmuş olduğu şartlar dolayısıyla sözleşmeden caymak zorunda kaldığını, ... çalışanlarından ...'a ödenmek üzere 10.000,00 TL'lik bononun sözleşmenin teminatı olarak verildiğini, bu bononun yapılan sözleşmenin karşılıklı olarak feshedilmesi nedeniyle iadesi gerektiğini, ancak davalının kötü niyetli olarak bonoyu ... çalışanlarından davalı ...'e ciroladığını belirterek ...

7. İcra Müdürlüğü'nün 2015/25421 E. sayılı takibin iptaline ve borçlu olmadığının tespitine, müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, davaya konu bononun, diğer davalı ... tarafından ciro edilerek müvekkiline olan borcuna karşılık verildiğini, takibe konu bononun kayıtsız ve şartsız bir borç ihtiva ettiğini, davacı yanın iddialarını gösterir senet üzerinde yazılı hiç bir şerhin olmadığını, senet bedelinin de nakden ahzolunduğunun bono içeriğinde yer aldığını, davacı yanın iddialarının müvekkilince bilinmesini ihtimalinin bulunmadığını, takibe konu bonoyu ciro yoluyla alan müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu ve davaya konu itiraz ve iddialar ile ilgisinin bulunmadığın bildirerek davanın reddini ve müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı ... süresi içerisinde cevap vermemiş olup, sonraki dilekçesinde davacı ile arasında bir emlak sözleşmesi olmadığını, davacının borcuna karşılık dava konusu senedi verdiğini bildirmiştir.

... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2015/25421 E. sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı ... tarafından, borçlular ... ve ... aleyhine, "01/09/2015 tanzim tarihli, 10/10/2015 vadeli, 10.000 TL bedelli bono" dayanak gösterilerek toplam 10.145,07 TL'nin tahsili amacı ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

... 13. Tüketici Mahkemesi 04/07/2019 tarih, 2017/196 E. 2019/308 K.sayılı ilamı ile, tüm dosya kapsamına göre, davacının iddialarını usulüne uygun delillerle ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. İş bu karara karşı yasal süre içerisinde istinaf yasa yoluna başvuru yapılması neticesinde; ... BAM 22.HD'nin 06/06/2022 tarih, 2019/1961 E., 2022/767 K.sayılı ilamı ile,

"Dava, simsarlık sözleşmesi kapsamında teminat senedi olarak verilen bononun bedelsiz olduğundan bahisle açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dosya kapsamında bulunan ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2015/25421 E. Sayılı dosya fotokopisinin incelenmesinden davalı Muhammed tarafından davalı ... ve davacı hakkında kambiyo senetlerine mahsus takip yoluyla icra takibi yapıldığı, takibe dayanak bono fotokopisinin incelenmesinden davacı tarafından davalı ... lehine nakden kaydı ile düzenlendiği, senedin 01.09.2015 tanzim 10.10.2015 vade tarihlerini içeren 10.000,00 TL bedelli senet olduğu ve kambiyo senedinin tüm unsurlarını içerdiği anlaşılmıştır.

Dava konusu takibe dayanak senet, Türk Ticaret Kanunu’nda öngörülen zorunlu unsurları taşıdığından kambiyo senedi niteliğinde olup, davacı yanca dava konusu senedin simsarlık sözleşmesi kapsamında teminat olarak verilen senet olduğu ve bedelsiz olduğundan bahisle iş bu davada menfi tespit isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Ancak aşamalarda davacı yanca simsarlık sözleşmesi dosya kapsamına sunulamadığı gibi her iki davalı tarafından da dava konusu bononun simsarlık sözleşmesi kapsamında verilmediği aksine borç verme ilişkisi kapsamında düzenlendiği iddia edilmiştir.

Bu sebeple anılan bononun tüketici senedi niteliğinde olduğunun kabulüne yönelik ticaret mahkemesince verilen görevsizlik kararı yerinde olmadığı gibi mahkemece uyuşmazlığın tüketici işlemi olduğundan bahisle işin esasını inceleyerek esastan karar vermesi de doğru değildir.

Bilindiği üzere 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 3.maddesinde, "Türk Ticaret Kanunun da düzenlenen hususlarla, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiillerin ticari işlerden olduğu" belirtilmiş, aynı yasanın 4.maddesinde ise, "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Ticaret Kanunun da düzenlenen uyuşmazlıkların ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı " düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesinde ise, "(1)Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.

(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

(3) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." düzenlemesi getirilmiştir.

Kambiyo senetleri Türk Ticaret Kanununda düzenlenen, TTK 4. madde gereği mutlak ticari davalardandır. Davanın açıldığı tarih itibariyle ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan ve ayrı bir ticaret mahkemesi bulunduğundan davaya ticaret mahkemesi tarafından bakılması gereklidir.

6100 sayılı HMK.nin 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin davaya bakmakta görevli olması hususunun dava şartı olduğu, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilerek, 6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK.nun 115/2 maddesi gereğince de mahkemenin görevli olmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerekeceğinden, mahkemece davanın esası hakkında karar verilmesi doğru olmamıştır." denilmek suretiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiş olup, ... 13.Tüketici Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek dosya Mahkememize tevzi edilmiştir.

Dava, teminat senedi olarak verilen bononun bedelsiz olduğundan bahisle açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

HGK'nun 14.03.2001 tarih 2001/12-233 ve 20.06.2001 tarih, 2001/12-496 sayılı kararlarında da benimsendiği üzere, dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. İİK'nun 169/a maddesi uyarınca, belgede, takip dayanağı senede açıkça atıf yapılması zorunlu olup, açıkça atıf yapıldığının kabulü için senedin, vade ve tanzim tarihleriyle miktarlarının belirtilmesi gereklidir.

Somut olayda, takip dayanağı senedin ön veya arka yüzünde senedin teminat amaçlı verildiğine yönelik bir açıklama olmadığı, alacaklının senedin teminat senedi olduğu yönünde bir kabul beyanı da bulunmadığı gibi senet üzerinde "bedeli nakden ahzolunmuştur" ibaresinin yer aldığı görülmüştür.

Davacı taraf, davaya konu kambiyo senedinin teminat senedi olarak verildiğini ve bedelsiz olduğuna dair yazılı delil sunamamıştır. Davacı taraf dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanmadığından davacı tarafa yemin teklif etme hakkı hatırlatılmamış olup, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

İİK 72/4 maddesinde, " Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez." hükmü bulunmaktadır. Dosya kapsamında, icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğinden, anılan yasa hükmü gereğince, çek hamili konumunda olan davalı ... lehine %20 oranında tazminata karar verilmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

DAVALI ... · Posta Masrafı : 100,00 TL