Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/143 K.2023/565

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin aralarındaki bir ticari ilişki nedeniyle "hamiline" keşide ettiği, K... ait, 30/11/2018 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 53.000,00 TL bedelli çeki dava dışı ... isimli kişiye teslim ettiğini, anılan kişinin de aralarındaki ticari ilişki kapsamında çeki yine dava dışı ...'ye ciro ettiğini, çekin bu şirket yedindeyken kayıp olması nedeniyle ....

Esas sayılı dosyası ile müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatması üzerine de çekin bedelinin 10/06/2019 tarihinde .... aracılığıyla icra dosyasına ödendiğini, anılan çekin ibraz müddeti geçtikten sonra, davalı tarafından, çeke dayalı olarak müvekkili ile dava dışı ....

Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, müvekkilinin itirazı sonrası takibin durdurulmasına karar verildiğini, aradan üç seneyi aşkın bir süreye karşın, davalı tarafından söz konusu icra dosyası takip edilmediği gibi, müvekkili aleyhine itirazın iptali yönünde bir davanın açılmadığını, icra dosyasına da bir beyanda bulunulmadığını ileri sürerek, davaya konu çekten kaynaklı müvekkilinin davalıya borçlu olunmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, müvekkiline davaya konu çekin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya yanıt vermemiştir.

KANITLAR

... takip sayılı dosyası getirtilmiş, takip alacaklısının davalı, takip borçlularının davacı ile dava dışı ... takibin de çeke dayalı bulunduğu, genel haciz yoluyla takip niteliğinde olduğu ve takibin derdest bulunduğu anlaşılmıştır.

... Esas sayılı dosyası celbolunmuş incelenmesinden, davacısının, dava dışı .... olduğu, çek iptaline ilişkin bulunduğu, keşidecisi işbu davanın davacısı, ....seri numaralı, 30/11/2018 keşide tarihli ve 53.000,00 TL bedelli çekin zayi olduğunun tespiti ile çekin iptaline karar verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

.... Esas sayılı getirtilmiş, takip alacaklısının dava dışı K...., borçlusunun davacı, takibin de 15/05/2019 tarihli ...Karar sayılı, 26.03.2019 tarihli kararına (... seri numaralı ve 53.000 TL bedelli çeke) dayalı olduğu tespit edilmiştir.

Davacı tarafından icra takibinde alacaklı görünen Katra firması ile dava dışı Mersan arasında birleşme olduğuna dair T.... örneği sunulmuştur.

GEREKÇE

Dava, icra takibine konu çekten ve takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile iptal istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta davacının, 30/11/2018 keşide tarihli, ...seri numaralı ve 53.000,00 TL bedelli çekin keşidecisi olduğu, bu çekin hamiline yazılı bulunduğu, dava dışı .. tarafından ciro edildiği, davalının hamil göründüğü, çekle ilgili dava dışı Mersan firmasının zayi nedeniyle iptal davası açtığı,....

Karar sayılı kararı ile zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, bu kararın, davacı aleyhin...1 takip sayılı dosyasına konu edildiği, çek borcunun davacı tarafından icra dosyasına ödendiği, daha sonra davalının, anılan çeke dayalı davacı ile diğer ciranta aleyhine genel haciz yoluyla....takip sayılı dosyasında takip başlattığı, davacının işbu davayla icra takibine konulan çekten ve borçtan dolayı borçlu olmadığının tespitini, icra takibinin iptalini ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürdüğü, davalının yanıt vermeyerek davanın reddini savunmuş sayıldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Taraflar arasındaki çekişme, davacının keşideci olduğu ve zayi nedeniyle iptal kararı alınması sonrası ödediği çekin, davalı tarafından genel haciz yoluyla icra takibine konulması nedeniyle davacının anılan çekten dolayı borçlu olup olmadığı, dava açmasında hukuki yararının bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İddia,.... takip sayılı dosyası, çek örneği ve tüm dosya kapsamından, davacının keşidecisi olduğu çekin, dava dışı Mersan firması tarafından hamil olduğu ileri sürülerek .... Esas sayılı dosyasında zayi nedeniyle iptalinin istendiği, iptale karar verildiği, bu karara istinaden .... Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine takip başlatıldığı, takip borcunun davacı tarafça ödendiği anlaşılmıştır.

Kıymetli evrakın iptali kararı, bu kararın davacısının hak sahipliğini teşhis etme sonucunu doğurur. Başka bir anlatımla, iptal kararın almış kişi, bu kararla iptal edilmiş senetteki mündemiç hakları dermeyan edebilir. Borçlu da borcunu ödeyerek borcundan kurtulabilir. Ancak, borçlunun borcun kurtulabilmesi için, iyiniyetle hareket etmesi de gerekmektedir. Davalı, davaya yanıt veremeyerek davanın reddini savunmuştur. Asıl olan iyi niyettir.

Davalı, borcunu ödeyen davacının ödeme yaparken kötüniyetli olduğunu kanıtlamalıdır. Bu yönde bir kanıt sunmamıştır. Davacı, kıymetli evrakın iptali kararına dayalı olarak ödeme yapmıştır. Kural olarak çeke dayalı borcundan kurutulmuştur. Daha sonra aleyhine davalı tarafından çeke dayalı genel haciz yoluyla takip yapılmıştır. Bu takip, derdesttir.

Davacının, ödeme yaptığı çeke dayalı aleyhine başlatılan takipten dolayı borçlu olmadığının tespiti davası açmasında hukuki yararı mevcuttur.

Bu durum karşısında, keşideci davacının çekten dolayı borcunu ödediği, davalı aleyhine sebepsiz zenginleşmesinin tespit edilmediği, ödeme yaparken davalı zararına hareket ettiğinin kanıtlanmadığı sonucuna varıldığından, çekten dolayı borçlu olmadığı, bu çeke dayalı olarak yapılan takibin kendisi açısından iptaline karar vermek gerekmiş, inkar tazminat koşulları oluşmadığından bu istemin reddi yönünde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸