Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/180 K.2025/86

...

DAVA

Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/03/2023

KARAR TARİHİ : 17/02/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket yetkilisi ....kendi sevk ve idaresindeki, mülkiyeti müvekkili şirket adına kayıtlı olan ... plakalı araçla 07/03/2022 tarihinde ... son durak mevkinde ıslak zeminin kayganlığından ötürü aydınlatma direğine çarptığını, tek taraflı gerçekleşen bu kazanın üzerine araçta maddi hasar meydana geldiğini,... yol yardım servisini arayarak kazayı bildirdiğini, servisinde aracın yetkili servise bırakılmasının yeterli olacağı bilgisini verdiğini, bunun üzerine .... çekici çağırarak aracı yetkili servise teslim ettiğini,

aracın kullanılmayacak vaziyette olduğundan ötürü kaza tarihinden itibaren yetkili serviste bekletildiğini,... aracının başında beklerken polis ekibinin gelerek kendisinin genel durumunu kontrol ettiğini, herhangi bir şüphe durumu olmadığını anlayınca da hiçbir işlem yapmadan yanından ayrıldıklarını, herhangi bir olay yeri tutanağının polis ekiplerince tutulmadığını, kazanın akabinde tüm yasal sürelere riayet edilerek davalı sigorta şirketine yasal bildirimlerin yapıldığını ancak davalı şirketin yasal dayanaktan yoksun iddialar ile taleplerini reddettiğini,

arabuluculuk yoluna da başvurulduğunu ancak davalı taraf ile anlaşmaya varılamadığını belirterek; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulüne, aracın pert olarak değerlendirilmesini ve aracın şimdilik 67.000,00 TL, bilirkişilerce yapılacak maddi hasar tespitinden sonra arttırmak kaydı ile total tazminatın tamamının kasko poliçesi kapsamında muhatap sigorta şirketince temerrüt tarihi olan 01/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tazminine, mümkün değil ise aracın onarımına karar verilmesi halinde ... yetkili serviste onarımı için ödenmesi gereken 67.000,00 TL'nin sigorta şirketinden tazminine,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ...plakalı aracın Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile müvekkili sigorta şirketine sigortalı olduğunu, müvekkili şirket tarafından temin edilen araştırma raporu ile sabit olduğu üzere araçta meydana gelen hasarlar ile davacı tarafın beyanları arasında çelişki bulunduğunu,

elde edilen bilgiler doğrultusunda olay yerinde yapılan soruşturma sonucunda sürücü ve sonradan olay yerine gelen şahısların eşkali belli olmasa da beyanda belirtilen kolluk kuvvetlerinin gelmediğini ve temin ettikleri arama kayıtları incelendiğinde ilk aramanın ...tarafından yapıldığı ve sonrasında telefon trafiğinin başladığının görüldüğünü, aracın gerçek sürücüsünün yüksek ihtimalle alkollü olması sebebi ile araçta sürücü değişikliği yapıldığının tespit edildiğini, sigorta sisteminin güven ilişkisi temeline kurulu olduğunu,

bu nedenle sigortalının gerçeğe aykırı beyanlarının taraflarınca sigorta şirketini yanıltmak suretiyle haksız kazanç elde etme gayesi şeklinde yorumlandığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte tazminat hesabının Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları ve Poliçe Hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin hasar bedelinin KDV'sine ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

23/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacıya ait ...plakalı aracın tamir mi edilir veya pert mi olduğu hususunun değerlendirilmesi ve bu hususta denetime elverişli rapor düzenlenebilinmesi için araç hasar giderimi hususunda varsa eksper raporu, tamir servisi tarafından düzenlenmiş hasar giderimini detaylandırır iş emri formu veya hasar giderim faturası vb. belgelerin dosyaya kazandırılmasından sonra gerek araç hasar tutarı ve gerekse de diğer hususların raporda bir bütün olarak değerlendirilebileceği hususu bildirilmiştir.

11/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; davalı sigorta şirketine Kasko sigortalı ...plakalı araç sürücüsü ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 52/a-b. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, davacıya ait araç hasar gideriminin dosya içindeki bilgi ve belgelere göre belirlenmesinin mümkün olamayacağı bildirilmiştir.

31/05/2024 tarihli bilirkişi 2. Ek raporunda özetle; davalı sigorta şirketine Kasko sigortalı ...plakalı araç sürücüsü ...'in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 52/a-b. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, davacıya ait ... plakalı aracın PERT-TOTAL durumunda ve hasar tutarının da 849.900,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından sürücü değişikliğinin yapılmış olabileceği belirtilmiş olunmakla birlikte davalının iddiası soyut kalmış olup, davalı sigorta şirketi tarafından somut anlamda dosyaya herhangi bir delil sunulmamakla ve de davacı tarafından dosyaya sunulan deliller dikkate alındığında, rizikonun teminat dışında olduğunun somut olarak söylenir olmadığı bildirilmiştir.

Davacı tanığı ... katıldığı oturumda;"ben davacı şirketin mali müşaviriyim, kazanın olduğu gün .... ile sabaha doğru 4-5 e kadar şirkette çalıştık, akabinde kazanın gerçekleştiğini ertesi gün öğrendim, kazanın nasıl gerçekleştiği hakkında bilgi sahibi değilim, olay günü kazaya karışan araç ile iş yerinden Serhat ayrılmıştır, zaten başka bir aracı yoktur," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı tanığı İlkcan İlçe katıldığı oturumda; "Ben çekici ve oto kurtarma işlemlerini yapmaktayım, internette de buna ilişkin ilanlarım mevcuttur, kazanın olduğu tarih ve saatte de ... bey beni telefonla aradı, internetten bilgilerime ulaşmış, bende olay yerine gittim, olay yerine gittiğimde Serhat bey yalnızdı, daha sonrasın da olay yerine dayısı olduğunu öğrendiğim şahıs geldi, aracın plakasını şu an da hatırlamıyorum, ancak daha önce verdiğim ifademde yazılıydı, olay yerine gittiğimde sabaha doğruydu, zeminin kaygan olup olmadığı ve yol durumuna ilişkin net birşey hatırlamıyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tutanak tanığı ... katıldığı oturumda; "dosya içerisinde bana göstermiş olduğunuz 20/10/2022 tarihli tutanak doğrudur, devriye sırasında kazanın olduğunu gördük, şahsa trafik ekiplerini çağırmamızı isteyip istemediğini sorduk, yaralı olup olmadığını sorduk, kendisi yaralı olmadığını ve kendi imkanları ile çekici çağırdığını söyledi, elektrik direğine çarpmış bir şekilde aracın içerisinde beklemekteydi, kimliğini kontrol ettik, isminin Serhat olduğunu hatırlıyorum, kaza mahallinde Serhat isimli şahıs dışında başka kimse yoktu, alkol muayenesi yapılmadı, kaza tespit tutanak tutulmadı ve akabinde olay yerinden ayrıldık, başka bilgim yoktur, tanıklık ücreti istemiyorum" şeklinde beyanda bulunmuştur.

Tutanak tanığı ...katıldığı oturumda; "dosya içerisinde bana göstermiş olduğunuz 20/10/2022 tarihli tutanak içeriği doğrudur, devriye sırasında tek taraflı davaya konu kazaya şahit olduk, ....a ait bir elektrik direğine çarpmıştı, biz kazayı gördükten sonra elektrik dağıtım şirketine haber verdik, biz oradayken elektrik dağıtım şirketi yetkilileri de geldi, tutanak tuttu, tek taraflı maddi hasarlı kaza olduğu için biz alkol muayenesi yapmadık, şahıs trafik polisi talep etmediği için biz herhangi bir işlem yapmadık, sürücü ... olay yerinde yalnızdı, yanında başka birisi yoktu, alkol muayenesi yapmadık ancak genel görünüş itibari ile alkollü gözükmüyordu, tanıklık ücreti istemiyorum," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı vekili 27/12/2024 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... plaka sayılı aracın ... durumunda olmasından mütevellit, aracın sovtajının müvekkilinde kalması ile birlikte 849.900,00-TL pert - total (tam ziya) tazminatına hükmedilmesine, belirlenen tazminat miktarının sigorta şirketine bildirimin yapıldığı...yevmiye numaralı ihtarnamenin tebliğ edildiği temerrüt tarihi olan 01/04/2022 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile tazminine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dava, genişletilmiş kasko poliçesine istinaden, 07/03/2022 tarihli tek taraflı trafik kazası nedeniyle, davacıya ait aracın pert olarak değerlendirilmesi halinde maddi zararın tazmini, aracın onarımına karar verilmesi halinde onarım için gereken bedelin tazmini istemlerine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınan aracının 07/03/2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı ve hasara uğradığı, davalıya yapılan başvuru sonucu, talebinin reddedildiği belirtilerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile aracın pert/hasar bedelinin davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, kaza sonrası tutanak tutulmadığını, polise haber verilmediğini, kaza yerinin terk edildiğini, alkol şüphesi bulunduğunu, davacının beyanlarının çelişkili olup, hasarın teminat dışı kaldığını savunmuştur.

Dava konusu ...plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini kapsar şekilde Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile teminat altına alındığı, dava konusu kazadan dolayı davacı tarafından davalı sigorta şirketine,... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile, 30/03/2022 tarihinde başvuruda bulunulduğu, iş bu ön başvurunun davalı sigorta şirketine 01/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı tarafından 07/04/2022 tarihli cevabi yazı ile sigortalının yükümlülüklerini yerine getirmediği belirtilerek talebin reddedildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacı sigortalının doğru ihbar yükümlülüğüne aykırı davranıp davranmadığı, araç sürücüsünün alkollü olup olmadığı ve kazadan sonra araç sürücüsünün olay yerini terk etmesinin haklı sebebe dayanıp dayanmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortasının teminat kapsamını belirleyen KSGŞ A/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütününün sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, poliçe tanzim tarihi ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 1409/1. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı maddenin 2. fıkrası hükmüne göre, kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı, Kasko Poliçesi Genel Şartları'nın A.5. maddesi ve TTK 1446/2 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yükü yer değiştirip oluşan rizikonun teminat içinde kaldığının ispat yükü sigortalıya geçer.

Olay tarihinde geçerli olan .... maddesinde, "zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma vb) hariç olmak üzere bu maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bendlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılma" denilmek suretiyle, maddede ifade olunan haller ile benzer haller dışında olay yerini terkin, zararın teminat dışı olmasına yol açacağı kabul edilmiştir.

Somut olayda, yukarıda belirtilen kanun ve sigorta genel şartları gereğince, kural olarak zararın teminat dışı olduğunu ispat yükü, davalı sigortacıda bulunsa da, somut olayın özellikleri dikkate alındığında, kazanın 07/03/2022 tarihinde saat 04.30-05.00 civarında meydana geldiği, davacı tarafından, aracın ....

İlçe isimli çekici ile servise götürüldüğü, kaza mahallinde devriye gezen polis ekibinin tutanak tutmadığı, kaza tarihinden yaklaşık 7 ay sonra, davacının talebi üzerine polis memurlarının 20/10/2022 tarihli tutanağı tutarak tarafına verdiği, aracın çekilmesinden sonra düzenlenen tutanağın düzenlenmesinde usulsüzlük yapılmadığı ileri sürülmüş ise de, kazanın oluş biçimi ve meydana geldiği saat gözetildiğinde, haklı sebeple olay yerini terkin ötesine geçen bir durum bulunduğu,

kaza nedeni ile kamu malı olan aydınlatma direği hasar gördüğü halde polis memurlarının alkol muayenesi yapmayarak kaza tespit tutanağı tutmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sürücünün kaza anında alkollü olmadığını ispat yükünün, davacı sigortalıya geçtiğinin kabulü gerektiği, taraflar arasında güven ve iyiniyet esasına dayanan sigorta sözleşmelerinde, gerek sigortalının gerekse sigortacının haklarını kullanırken ve yükümlülüklerini yerine getirirken iyiniyetle hareket etmesi,

rizikonun gerçekleşmesinden sonra doğru ihbar yükümlülüğü altında bulunan sigortalının, bu yükümlülüğüne uyup uymadığının saptanmasında da bu ilkenin gözönünde tutulması gerektiği, somut olayın özellikleri gereği, davacıya ait araç sürücüsünün kaza anında alkollü olmadığının ve zararın poliçe teminatı kapsamında kaldığının ispat yükünün, davacı sigortalıya geçtiği, davacı tarafından, olay yerini terkin haklı sebebe dayandığının, davacıya ait araç sürücüsünün kaza anında alkollü olmadığının ve zararın poliçe teminatı kapsamında kaldığının dosyadaki mevcut deliler ile ispatlanamadığı dikkate alınarak,

tüm bu nedenlerle, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...