Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/215 K.2023/943

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/215 Esas - 2023/943

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/215 Esas

KARAR NO : 2023/943

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 23/03/2023

KARAR TARİHİ : 12/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 13/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından verilen 23.03.2023 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; ...tarafından ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. Ve Kurumlan aleyhine işçilik alacağı talebiyle açılan davada, ... ...İş Mahkemesinin 08.06.2021 tarih 2020/499 E., 2021/299 K. sayılı "Davanın Kabulüne" dair kararın taraflarınca istinafı neticesinde ...

Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 24.04.2022 tarih 2021/2122 E., 2022/755 K. sayılı kararı ile istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verildiğini, söz konusu kararda hükmolunan alacak kalemlerinin ...

2. İcra Müdürlüğünün 2021/5751 E sayılı icra dosyasıyla icra takibine konulması neticesinde, anılan dosya hesabına 16.05.2022 tarihinde 35.308,39-TL ödenerek dosya borcunun kapatıldığını, işçiyi çalıştıran söz konusu firmalardan sözleşme sürelerine ait kıdem tazminatı tutarlarını Kurum hesabına yatırılması hususunda tebligat yapıldığını;

ancak, firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61 inci ve 62. maddeleri ve ayrıca davalı firmalarla Kurum arasında imzalanan dilekçe ekinde sunulan sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, Kurum tarafından dava dışı işçi Günerin Uzar’a ödenen 35.308,39-TL'nin, işçiyi çalıştıran davalı firmalardan mevzuat, emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilmesi kapsamında, dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında başvurulan arabuluculuk sürecinin de anlaşamama ile neticelenerek, 2023/11727 Arabuluculuk No.lu son tutanak (e-imzalıdır) düzenlendiğini, davalı ...

Güvenlik tarafından 08/03/2023 tarihinde 920,00 TL'lik kısmi ödeme yapılıp, başkaca ödeme yapılmadığını, dosyaya sunulan muhtelif tarihli sözleşmelerin ilgili hükümlerinde, yüklenicinin işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle Kurumun da sorumlu tutulabileceğini, tüm zararlarda (Kıdem, İhbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) kurumun sorumlu olmayacağını,

Kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt edeceği şeklinde hükümler yer aldığını, çalışanı üzerindeki mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı şirketlere karşı, davalıların çalışanına ödemiş oldukları meblağın tahsili amacıyla davalı şirketlere rücu etme zorunluluğunun hâsıl olduğunu ve huzurdaki davanın açıldığını belirterek,

yukarıda izah edilen ve Mahkemenizce resen gözetilecek diğer hususlar çerçevesinde, bilirkişi raporu akabinde ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye yapılan ödemenin şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmının, ödeme tarihi olan 16.05.2022 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesi iddia ve talep edilmiştir.

Davacı vekili daha sonra talebini 11/10/2023 tarihli dilekçe ile ıslah etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...

GÜVENLİK vekilinin davaya cevap dilekçesinde; davacı, TRT ile müvekkili şirketin yalnızca 9 gün iş yaptığını ve dava dışı işçinin yalnızca 9 günlük alacağı bulunduğunu, bunu da müvekkilinin ödediğini, bu nedenle davacının müvekkiline rücu edebileceği bir durum kalmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının yaptığı ödemeden huzurdaki dava ile haberdar olunduğunu, alacaklının zararını tanzim eden davacının, taraflarına rücu ettiğini ancak herhangi bir ihbar ve bildirimde bulunmadığını, bu durumun dürüstlük kuralına aykırılık teşkil ettiğini, davacının taraflarına öncelikle bildirimde bulunması gerektiğini,

hangi ücreti ne için ödediğini bildirmesi gerektiğini, yukarıda arz etmeye çalışılan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla talep etmiştir.

2-Davalı ...Güvenlik...Ltd.Şti. vekilinin davaya cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin, davacıyla hizmet alımları tip sözleşmesini imzalayarak taşeron olarak çalıştığını, zaten gerçek anlamda asıl işveren- alt işveren ilişkisinden de söz edilemeyeceğini, hizmet alım sözleşmesinin hiçbir yerinde çalışan personelin ihbar, kıdem, yıllık izin gibi haklarının şirket tarafından ödeneceği şeklinde hüküm bulunmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... ...İş Mahkemesi'nin 2020/499 E. Sayılı dosyası, ... 2. İcra Müdürlüğünün 2021/5751 E. Sayılı dosyası, hizmet alım sözleşmeleri, idari, teknik ve genel şartnameler, SGK kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Davanın, dava dışı işçi ...için ödenen işçilik alacağı bakımından taraflar arasındaki hizmet sözleşmesine istinaden rücuen tazmini istemli olduğu, davacı tarafça taraflar arasında hizmet alımına ilişkin sözleşme bulunduğu, buna göre davalı şirket nezdinde fiilen çalışan dava dışı işçi için ... ...İş Mahkemesi'nin 2020/499 E. Sayılı kararına istinaden başlatılan ... 2. İcra Müdürlüğünün 2021/5751 E. Sayılı dosyasında talep edilen 35.308,39-TL ödenmek zorunda kaldığını, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi ve şartnameler ile diğer hükümlere göre yapılan ödemenin şimdilik 1.000,00-TL'lik kısmının rücuen davalı taraftan tahsilinin istendiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; rücu koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında olduğu anlaşılmaktadır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Taraflara arasında imzalanan hizmet sözleşmesinin 22.maddesinde; yüklenicinin sözleşme konusu ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamesinin altıncı bölümünde belirlendiği ve yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu kararlaştırılmıştır.

Genel şartnamenin 6. bölümüne göre, çalışanların özlük hakları başlıklı 38. maddesinde; yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre ücretlerin hak edişinden ödenmesini sağlayacağı ayrıca yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak iş yerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamının da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin de ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenicinin sorumlu olacağı ve diğer hususların düzenlendiği anlaşılmaktadır.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yine ihbar tazminatı ve kullanılmayan ve sözleşmenin feshi ile birlikte ücrete dönüşen yıllık izin alacaklarından da yükleniciler asıl işveren olan davacıya karşı işçiyi çalıştırdıkları dönem ile sınırlı olarak rücuen sorumludur.

Bu kapsamda mali müşavir bilirkişi ...'ten alınan 05/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava dışı işçinin çalıştığı hizmet sürelerine göre; davacının yaptığı ödemeden; 20.251,60-TL'nin davalı ...Güvenlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.nden, 16.586,30-TL'nin ise diğer davalı ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'nden rücuen talep edebileceğinin hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde; davacı ile davalı şirket arasında özel güvenlik ve koruma hizmetine ilişkin olarak hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiği, bu kapsamda dava dışı işçi ... 'ın davalı şirketlerde fiilen çalıştığı, dava dışı işçi tarafından işçilik alacakları dolayısıyla ... ...İş Mahkemesi'nin 2020/499 E. Sayılı dosyası ile kıdem ve ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağı için dava açıldığı, mahkeme tarafından verilen karara istinaden başlatılan ...

2. İcra Müdürlüğünün 2021/5751 E. Sayılı dosyası nedeniyle davacı tarafça dava dışı işçiye 35.308,39 TL ödendiği, yukarıda yapılan açıklamalarda da belirtildiği üzere yapılan bu ödemeden davalı alt işverenlerin; dava dışı işçinin hizmet süreleri ile orantılı olarak davacı asıl işverene karşı rücuen sorumlu oldukları, alınan bilirkişi raporu ile de davalıların sorumlu oldukları miktarların belirlendiği anlaşılmakla, davanın kabulüne ilişkin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 26/01/2021 Tarih ve 2019/2339 E. 2021/225 K. Sayılı Emsal Kararı).