Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/466 K.2024/415

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı 23/06/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; dava dışı P... ... ...

10. İş Mahkemesinin 2011/1156 E. sayılı sayılı dosyasına davacı kurum tarafından toplam 3.017,80-TL harç ve masraf ödemesi yapıldığını, davalı ile hizmet alımı sözleşmesi ve şartnameler akdedilerek davacı Genel Müdürlük tesislerinin muhtelif hizmetleri davalı yükleniciye ihale edildiğini, davalı ile yapılan sözleşme gereği iş anahtar teslimi verildiğini, davalının kendi ekipmanı ve personeli ile hizmet verme yükümü altına girdiğini, yüklenici firma ile davacı Kurum arasındaki iç ilişkide Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme hukuku uygulanacağından,

sorumluluğun tespitinde tarafların aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmesi geçerli olduğunu, davalı ile imzalanan sözleşmelerin “Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları” başlıklı maddelerinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 6’ncı bölümüne atıfta bulunmuş olup bu bölümde de personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğu belirtildiğini, ayrıca, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79. maddesinde “Sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi giderleri vb. mahiyetteki giderler,

%3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderlere dahildir” düzenlemesi yer aldığını, davacı kurum tarafından işçilik alacakları ödenen dava dışı ... davalının işçisi olarak çalıştığını, davacı kurum ile akdedilmiş bir hizmet sözleşmesi bulunmadığını, hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personele ait mükellefiyetler ile yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek tüm sonuçlardan açıkça yüklenicilerin sorumlu olacağı belirtildiğini, iş olup tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacağından davacı kurum tarafından ödenen işçilik alacaklarının,

harç ve masrafların davalıdan rücuen tahsili gerektiğini, Yargıtay kararları, İdarelerin ödedikleri işçilik alacaklarını ve harçları ile yaptıkları masrafları alt işverenlere rücu etme hakkını ortadan kaldırmadığını ortaya koyduğunu, işçinin çalıştığı davalı yüklenici firma hakkında arabuluculuğa başvurulduğunu, anlaşamama tutanağı tutulduğunu beyan etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili 28/08/2023 tarihli cevap dilekçesinde, tüm alacak kalemleri yönünden ayrı ayrı zamanaşımı itirazında bulunduğunu, bu davaya bakmaya görevli mahkemenin...İş Mahkemeleri olduğundan görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli...İş Mahkemesi'ne gönderilmesini talep ettiğini, davacı yanın dava dilekçesinde, hangi davalıdan ne kadar miktar talep ettiklerine ilişkin bir açıklama olmadığını, davacı yana dava dilekçesindeki taleplerinin müvekkil Vakıf yönünden tekabül eden kısmının açıklattırılması gerektiğini, dava dışı ..., 01.02.1995–30.04.1998 tarihleri arasında davalı vakıf nezdinde çalıştığını,

çalıştığı döneme ilişkin tüm işçilik alacakları kendisine ödendiğini ve davalı vakıf'ın ibra edildiğini, buna ilişkin davalı vakıftan herhangi bir alacağının kalmadığına dair yazı ve ödeme belgesi bulunduğunu, diğer yandan davacının, işe alınmalarına ve iş akitlerinin feshine, çalışma koşul ve saatlerine, ücretlerine kendisinin karar verdiğini, emir ve talimatlarını kendisinin verdiği işçilerin tüm işçilik alacakları yönünden işveren sıfatı ile sorumlu olduğunu,

davacının bu işçilik alacaklarından kurtulmak için kanuna karşı hile yoluna başvurarak söz konusu ihale sözleşmeleri gereğince sorumluluktan kurtulmaya çalışmasının MK.2 maddesi anlamında hakkın kötüye kullanılması olduğunu ve dürüstlük ve iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte her ne kadar davacı yanca, Ankara 10. İş Mahkemesi'nin 2011-1156 E. ve 2013-575 K. sayılı kararı temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay ilamı ile kesin olarak hükme bağlanan kararı gereğince dava dışı ...’e yapılan ödemelerin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmekte ise de,

söz konusu davada davalı olmadığını ve davacı tarafından dava davalı vakfa ihbar da edilmediğini, Ankara 10. İş Mahkemesi'nin 2011-1156 E. ve 2013-575 K. sayılı davası, müvekkil Vakfa ihbar edilmediğinden temerrüt de oluşmadığını, temerrüt söz konusu olmadığından davacının avans faiz talebi de hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerektiğini beyan etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi raporu, Ankara 10. İş Mahkemesi'nin 2011-1156 E. ve 2013-575 K. Sayılı dosyası, Ankara 30. İcra Müdürlüğünün 2013/11949 E. Sayılı dosyası, hizmet alım sözleşmesi, idari, teknik ve genel şartname ile tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemli olduğu, taraflar arasında temizlik hizmeti alım sözleşmesi düzenlendiği, bu kapsamda alt işveren olan davalı nezdinde işçi olarak çalışan ... tarafından...10. İş Mahkemesi'nin 2011/1156 E. Sayılı dosyası ile dava açıldığı, verilen kararın...30. İcra Müdürlüğünün 2013/11949 E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğu, davacı tarafça asıl işveren sıfatı ile söz konusu icra dosyasına yapılan toplam 7.314,46-TL ödemenin hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre rücuen davalı taraftan tahsilinin istendiği anlaşılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 15/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 14/06/2024 tarihli ek rapor dosyaya sunulmuştur. Alınan bilirkişi raporu ve ek rapor ile; davalının 3.230,08 TL'den sorumlu olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;

Davanın, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemli olduğu, taraflar arasında temizlik hizmeti alım sözleşmesi düzenlendiği, bu kapsamda alt işveren olan davalı nezdinde işçi olarak çalışan ... tarafından...10. İş Mahkemesi'nin 2011/1156 E. Sayılı dosyası ile dava açıldığı, verilen kararın...30.

İcra Müdürlüğünün 2013/11949 E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğu, davacı tarafça asıl işveren sıfatı ile söz konusu icra dosyasına yapılan toplam 7.314,46-TL ödemenin hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre rücuen davalı taraftan tahsilinin istendiği, alınan bilirkişi raporu ve ek raporu ile davalının 3.230,08 TL'den davalının sorumlu olduğunun hesaplandığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 22.maddesine göre davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin rücuen davalıdan tahsil hakkının bulunduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.