Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/69 K.2024/209

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin hizmet binası ile işletmekte olduğu dava liman/meydanlardaki temizlik hizmetlerinin 1988 yılından beri piyasaya yaptırıldığını, ... temizlik hizmetlerinde çalışan işçi ...'a 27.205,91 TL kıdem tazminatının müvekkili tarafından ödendiğini, davalılar ile imzalanan muhtelif tarihli sözleşme, teknik şartname ve özel şartnamelerde “Yüklenicinin istihdam ettiği personelin ...

Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlara belirlenen uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da yüklenicidir.

Yüklenici tarafından istihdam edilen personele ilişkin herhangi bir sorumluluk ...'ne yüklenemez.” şeklinde düzenlemenin bulunduğunu, konu hakkında davalı şirketler ile müvekkili arasında dava şartı arabuluculuk süreci yaşanmışsa da müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödenen tutarın rücusu hakkında taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle;

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 8.905,58 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep ve beyan etmiştir.

Davalılar tarafından yasal süre içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.

11/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahkeme dosyasında dava dışı .... ile dava dışı.... tarafından davacıya kıdem tazminatı rücu ödemesi yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanılamadığı, davacının 8.905,58 TL miktarındaki rücu talebinin dayanağının tespit edilemediği, Mahkeme tarafından davacı beyanının esas kabul edilmesi halinde; davacı...ın söz konusu şirkette çalışmasını gösterir herhangi bir kayda rastlanılamadığı, ilgili şirketin ticaret unvanı değişikliği yapıp yapmadığı hususunun da dosyadaki belgelerden tespit edilemediği, tüm bu sebeplerden dolayı, davalı ...hakkında herhangi bir hesaplama yapılmadığı, toplam 8.905,58 TL alacak için 14.12.2021 ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edilebileceği bildirilmiştir.

22/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Mahkeme dosyasında dava dışı .... ile dava dışı .... tarafından davacıya kıdem tazminatı rücu ödemesi yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanılamadığı, davacının 8.905,58 TL miktarındaki rücu talebinin dayanağının tespit edilemediği, Mahkeme tarafından davacı beyanının esas kabul edilmesi halinde; davacı ... İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatından davalılar ... Taahhüt Gıda Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 2.244,11 TL, ...'nin 915,36 TL'den sorumlu oldukları, toplam 8.905,58 TL alacak için 14.12.2021 ödeme tarihinden itibaren avans talep edilebileceği bildirilmiştir.

Dava, rücuen alacak istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesine istinaden dava dışı işçi Leyla Yıldızhan'a ödenen kıdem tazminatının rücuen tazminin istenip istenemeyeceği, istenebilir ise tutarı hususlarından kaynaklandığı anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur,” hükmü bulunmaktadır.

Öte yandan, 6552 sayılı Kanun ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112.maddesine eklenen 8. maddenin gerekçesinden, alt işveren işçilerinin hak kazandıkları kıdem tazminatının alamamalarının büyük sorun olduğu, alt işverenlerin her yıl değişmesinin bu şirketlerde çalışan işçilerin bir yıllık çalışma şartını sağlamalarını zorlaştırdığı, aynı şekilde kıdem şartını yerine getirse dahi işçilerin kıdem tazminatlarının birçok alt işveren tarafından ödenmediği, herhangi bir uyuşmazlık durumunda alt işverene ulaşılamadığı, özellikle kamu sektöründe iş alan alt işverenlerin işçilerinin hak ettiği kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından doğrudan işçinin banka hesabına aktarılarak sorunun çözümleneceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre, alt ve üst işverenin, işçiye karşı dış ilişkide birlikte sorumlu olmasına, hatta İş Kanunu'nun 6552 sayılı Yasa ile değişik 112.maddesi uyarınca işçinin kıdem tazminatını üst işveren kamu kurumunun ödemesi gerekmesine rağmen, iç ilişkide tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacaktır. Taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, tarafların birbirlerine karşı hak, borç ve yükümlülüklerini düzenlemekte olup, işçiye karşı yükümlülüklerin düzenlendiği İş Kanunu hükümlerine aykırılığının ileri sürülmesi mümkün değildir.

Bu açıklamalar ışığında; davacı ile davalılar arasında yapılan Hizmet Alım Sözleşmesinin 22., 31 maddelerinde.

"Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür." “Yüklenici taahhüdü çerçevesinde kusurlu, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ziyandan doğrudan sorumludur.

Bu zarar ve ziyan öncelikle yüklenicinin idareye vermiş olduğu teminatlarından, buradan da netice alınmazsa genel hükümlere göre yükleniciye ikmal ve tazmin ettirilir.” şeklinde düzenlendiği, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 6/3. maddesinin. “Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.”şeklinde düzenlendiği görülmektedir.

Davalılardan .... ile birleşme suretiyle devredildiği, dava dışı işçinin ... iş ortaklığı bünyesinde çalışmasının olduğu, davacı vekilinin ... iş ortaklığına istinaden...in nakit teminatından 10.657,10 TL mahsup edildiğinin bildirildiği, hükme esas alınan bilirkişi ek raporu ile de iş ortaklığının işçiyi çalıştırdığı dönemle orantılı olarak 4.157,51 TL'den sorumlu olduğunun tespit edildiği,

bu suretle...'yi devralan şirket olan ...'nin ortağı olduğu iş ortaklığı namına ...'nin nakit teminatından 4.157,51 TL'nin de üzerinde mahsup işlemi yapıldığından ve bu suretle ...'nin sorumluluğunun da sona erdiği anlaşıldığından davalı ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Diğer davalılar yönünden ise; taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri, genel şartname hükümlerine göre, davalı yüklenicilerin, davacı tarafça yapılan kıdem tazminatı ödemesinden, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda hesaplanan tutarlar üzerinden sorumlu oldukları sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Rücuen tazminat talebi, başkasına ait bir borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde olup, davacının mal varlığındaki eksilme ödeme tarihinde gerçekleştiğinden ödeme gününden itibaren, avans faizi ile birlikte(tarafların tacir olduğu gözetilerek) davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (.... Sayılı emsal kararı)

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ

Bilirkişi Ücreti : 2.500,00 TL · Posta Masrafı : 1.916,25 TL · Başvurma Harcı : 179,90 TL · Vekalet Harcı : 25,60 TL