Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2019/238 K.2021/290

... Vekili : Av.... .... Davalılar : 1-.. .... 2-.... ..... Vekili : Av.... .... Dava : Tasarım Hakkına Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat, İlan Dava Tarihi : 12/08/2015 Karar Tarihi : 15/09/202 Gerekçeli Kararın Yazıldığı Tarih : 15/09/202 Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan Tasarım Hakkına Tecavüzün ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat, İlan istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçeleriyle özetle; müvekkilinin 05.03.2015/1683-10 sayılı bayan elbise ürününü içeren tasarım tescilinin sahibi olduğunu, davalı şirketin... markasının sahibi olduğunu, ortaklarının soyisminin de ...ibareli olduğunu, 26.05.2015 tarihinde diğer davalı ... nin işyerinden faturayla... markalı bir bayan elbise ürünü satın aldıklarını, bunun üzerine davalı şirket işyerinde Bursa ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/33 Değişik İş sayılı dosyasında 03.06.2015 tarihinde delil tespiti yaptırıldığını, ancak bir ürün bulunamadığını,

fakat satın alınan ürünün müvekkilinin 05.03.2015/1683-10 sayılı bayan elbise ürününü ile benzer olduğunun düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiğini, bu şekilde davalıların üretim ve satışını yaptıkları ürünlerin biçiminin, müvekkilinin tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüzde bulunduğunun belirlendiğini ifade ederek, davalıların üretim ve satışını gerçekleştirdiği bayan elbise ürünlerinin biçiminin müvekkilinin tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet yarattığının tespitine, tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin durdurulması ve önlenmesine,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000,00.-TL maddi tazminat ile 30.000,00.-TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 03.06.2015 tarihinden itibaren avans oranları üzerinden işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalılardan tahsiline ve tesis edilecek hükmün ilanına karar verilmesini, 02/06/2021 tarihli talep artırım dilekçesi ile maddi tazminat taleplerini 7.039,52.-TL'ye yükselterek, delil tespitinin yapıldığı 03/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili savunmalarında özetle, yapılan delil tespiti ile düzenlenen raporları kabul etmediklerini, müvekkillerinin satışını gerçekleştirdikleri ürünün müvekkili şirket adına tescilli 29.05.2014/1051A sayılı tasarım tescili kapsamında olduğunu, ürünlerin zaten farklı olduğunu, davacının tasarım hakkına tecavüz olmadığını, maddi ve manevi tazminat isteminin yersiz ve haksız olduğunu ifade ederek davanın reddini istemişlerdir.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE

Mahkememizce davanın reddine, karar verilmiştir. Kararı davacı taraf vekili temyiz etmiştir. Yargıtay .... Hukuk Dairesi 06/05/2019 gün ve E:2018/1624, K:2019/3413 sayılı kararıyla mahkememiz kararını;

"Somut olayda; davacı taraf 2015/1683 sayı ile tescilli tasarımına, davalı tarafın ise 2015/04051 sayı ile tescilli tasarıma dayanmaktadır. Mahkemece, Bursa ....

Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/33 Değişik İş sayılı dosyasında inceleme konusu yapılan ve tecavüze konu olduğu iddia edilen elbisenin, davalı taraf adına tescilli tasarımın bire bir aynen üretilmesi mahiyetinde olup olmadığı değerlendirilmeksizin, bu nitelikte bir ürün olmadığı belirlendiği takdirde, davalının tasarım tesciline dayanamayacağı gözetilerek bu defa davalı tarafından üretilen elbiselerin,

davacı tasarımlarına nazaran ayırt edici özellikleri içerip içermediği ve söz konusu üretimin davacının tescilli tasarım hakkına tecavüz oluşturup oluşturmayacağı tartışılmaksızın Yargıtay denetimine elverişli olmayan bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi isabetli olmamış olup, kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca mahkemece, görüşüne itibar edilen 14.10.2016 tarihli bilirkişi raporunun 5. sayfasında, davalı şirket adına tescilli olduğu gösterilen ve değerlendirmeye dayanak yapılan elbise tasarımlarının, davalı adına tescilli 2015/04051 sayılı tescil belgesindeki tasarım görsellerinden farklı olduğu halde, davalıya ait tescilli tasarım görseli olarak değerlendirilerek, inceleme yapılması isabetli olmamış olup, kararın bu nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir." şeklinde karar vermiştir.

Mahkememizce bozma kararına uyulmuştur.

Davacıya ait 2015/01683-10 nolu tasarım ile 2015/33 D.İş dosyası ile tespit edilen davalıya ait tasarımların etek bluzdan oluştuğu ve tasarımda kullanılan malzemelerin genel görünüm özelliklerinin aynı olduğu;

Tasarımlar şekil ve biçim açısından ise giysinin ön görünümünde biçim özelliklerini oluşturan yaka oyuntu şekli, kol uzunluğu ve kol takma formu, bedene oturma formu, bel hattı birleştirmesi ve üst giysi boyunun, etek formunu oluşturan model özellikleri ile etek boyunun aynı özellikleri taşıdığı, giysinin arka görünümde arka yaka oyuntusu, gizli fermuar kapaması, bedene oturmada kullanılan kup, bel hattı, giysi peplum parçasının formu-uzunluğu, gibi giysi tasarım özelliklerinden kaynaklanan görünümünün aynı olduğu;

Giysinin alt parçası olan etek ön-arka form ve genel görünüm özellikleri ise kalçaya kadar vücudu saran etek ucuna doğru genişleyen uzun etek boyunun önde ayak bileği hizasında arkada uzayan formda olduğu, dolayısıyla alt beden giysi görünüm özellikleri bakımından tasarımların aynı olduğu;

Görsellerde sağ tarafta yer ala altın rengine yakın giyside görülen bel hattı ve kol oyuntusundaki boncuk işlemelerinin tasarımda küçük ayrıntı denilebilecek türden kabul edilebileceği ve tasarımlarda farklılaşmaya götürebilecek işlemeler olmadığı;

Tasarımların genel özellikleri kapsamında görünümleri aynı olduğundan bilgilenmiş kullanıcı gözüyle tasarımlarda farklılık olmadığı;

Nitekim bilgilenmiş kullanıcı, söz konusu ürünlerin ait olduğu pazarı bilen, benzer ürünleri ve bu piyasadaki ürün çeşitliliğini bilen, piyasayı ve gelişmeleri takip eden deneyimli bir kullanıcı olarak kabul edildiği, seçenek özgürlüğünün bu denli geniş olduğu bir alanda, tespit edilen benzerliklerin olması, 2015/33 D.İş dosyası ile tespit edilen davalı ürünlerinin, 2015/01683-10 nolu tasarıma tecavüz oluşturacak nitelikte benzer olduğu;

Davalıya ait 2015/04051 başvuru numaralı tasarım ile 2015/33 D.İş dosyası ile tespit edilen davalıya ait ürün olan giysinin tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüne ilişkin olarak görselleri karşılaştırıldığı;

Öncelikli olarak tasarımın genel görünümüne etki eden özellikler karşılaştırıldığında;

Davalıya ait 2015/04051 başvuru numaralı tasarımın ceket ve etekten oluştuğu, etek parçasında kumaşın düz renkli katlı tül olduğu, ceket kumaşında ise desenli parlak saten görünümlü kumaş kullanıldığı, yine davalıya ait 2015/33 D.İş dosyası ile tespit edilen tasarımın ise bluz ve etekten oluştuğu, etek kumaşının düz renk dokuma veya örgü kumaş olduğu, dolayısıyla tasarımlarda kullanılan malzeme türü ile giysi türlerinin farklı olduğu;

Tasarımlar şekil ve biçim açısından ise;

Davalıya ait 2015/04051 başvuru numaralı tasarımın üst beden giysinin ön görünümünde biçim özelliklerinin; ceket formunda önden açık, yuvarlak yaka oyuntulu, uzun kollu, birit ilik kapamalı, kuplar ile vücuda oturan, belden kesik peplum parçalı olduğu, giysinin arka görünümde kup ile bedene oturan bel kesikli yerleştirilen peplum parçasının arka ortasında kalça düşüklüğü hizasında uzun yanlara doğru kısalan görünümde ceket olduğu, alt bedende giyimi etekte ise; kloş form kesimli katlı tülden hafif kabarık olduğu, etek boyunun ön ve arkada uzunluklarının eşit olduğu, 2015/33 D.İş dosyası ile tespit edilen davalıya ait tasarımın ise;

giysinin üst kısmı ön ve arka görünümünde biçim özelliklerinin yuvarlak oyuntulu yaka, takma kol özelliğinde uzun kollu, arka bedende gizli fermuar kapamalı, bedene oturan bel hattı kesiğine takılmış peplum parçasının önde düz ve arka beden ortasında uzayan formda bluz olduğu, giysinin alt kısmı etek görünümünde ise kalçaya kadar vücudu saran etek ucuna doğru genişleyen uzun etek boyunun önde ayak bileği hizasında arkada uzayan formda olduğu, dolayısıyla üst ve alt beden giysi görünüm özellikleri bakımından tasarımların farklı olduğu;

Dolayısıyla, davalıya ait olan ve 2015/33 D.İş dosyası ile tespit edilen ürünlerin, davalıya ait 2015/04051 nolu tasarım tescili kapsamına girmediği;

Somut olayın özellikleri ve şartları, davalı şirketin defter kayıtlarının incelenememiş olması, davacı şirketin 2015 yılı defter kayıtları üzerinden elde edilen kapasite bilgileri ve genel cirosu, ihlale konu üründen 05.03.2015-12.08.2015 tarihleri arasında yaptığı satışlar ile davacının genel iş ve işlem hacmi gözetilerek yapılan hesaplama sonucunda, 554 s. KHK’nin 52/2-a maddesine göre davacının davalıdan talep edebileceği maddi tazminatın minimum 7.039,52.-TL tutarında olabileceği; davalıların tecavüzünün kapsamı, niteliği, davacının tasarım hakkından doğan hakların izinsiz kullanılmasından doğan zararı dikkate alındığında 10.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı anlaşılmıştır.

Neticede dosya incelendiğinde usul ve yasaya uygun Yargıtay bozma ilamı ve tüm dosya kapsamından;

Bursa ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/33 D.İş dosyası ile tespit edilmiş olan davalı ürünlerinin, davacıya ait 2015/01683-10 nolu tasarıma karşı tecavüz oluşturacak nitelikte benzer olduğu, davalıya ait tespit edilen ürünlerin, davalıya ait 2015/04051 nolu tasarım tescili görseli ile farklı olduğu; yani, tespit edilen ürünlerin 2015/04051 nolu tasarım kapsamında olmadığı, davalıdan talep edebileceği maddi tazminatın minimum 7.039,52.-TL tutarında olabileceği, davacı yanın tasarım tescilinden kaynaklanan haklarının ihlalinin aynı zamanda manevi tazminat şartlarını da sağlamakta olduğu, 10.000,00.-TL manevi tazminata hükmedilmesinin hakkaniyete uygun olacağı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF DÖKÜMÜ

İlk Masraf : 31,80.-TL Bilirkişi Ücreti : 4.050,00.-TL İstinaf-Temyiz masrafları : 311,60.-TL Tespit masrafları : 873,40.-TL

P.P : 376,75.-TL

TOPLAM : 1.195,20.-TL