Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/907 K.2021/485

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; temizlik hizmet alım işini ihale yasalarının ilgili maddeleri gereğince davalı şirketlerin üstlendiğini, davalı şirketler bünyesinde çalışan işçilerin bir kısmının işten çıkarıldığını, açılan davalar ve icra takipleri neticesinde dava dışı işçilere 170.000,00 TL ödeme yapıldığını, ihale evrakı ve sözleşmeler gereğince davalı şirketlerin çalıştırdıkları dönemlere ilişkin işçi alacaklarından sorumlu oldukları iddiası ile kurum alacağının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 16/04/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile, 224.722,39 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranıda tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, her davalı aleyhine ayrı dava açılması gerektiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile kendilerinden talepte bulunulamayacağını, sorumluluğun asıl işveren konumunda olan davacıda olduğunu, müvekkillerinin ancak işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak kaydı ile kıdem tazminatından sorumlu olabileceklerini, ferilerden sorumlu olmayacaklarını savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, alacağın zamanaşımına uğradığını, yetki itirazında bulunduklarını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile kendilerinden talepte bulunulamayacağını, sorumluluğun asıl işveren konumunda olan davacıda olduğunu, müvekkillerinin ancak işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak kaydı ile kıdem tazminatından ve işçilik alacaklarının yarısından sorumlu olabileceklerini, savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, yetki itirazında bulunduklarını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, açılan davayı kabul etmediklerini, ihale bedeli içinde kıdem tazminatının yer almadığını, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile kendilerinden talepte bulunulamayacağını, taraflar arasındaki sözleşmelerde alacağın davalıya ait olacağı yönünde bir hüküm bulunmadığı gibi müvekkilinin işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak kaydı ile rücu talep edilen bedelin yarısından sorumlu olabileceğini savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazında bulunduklarını, yetki itirazında bulunduklarını, zamanaşımı süresinin dolduğunu, açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin iş ortaklığındaki hissesinin %1 olduğunu, sorumluluğunun da bu miktarda olduğunu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. maddesinde yapılan değişiklik nedeni ile kendilerinden talepte bulunulamayacağını savunarak açılan davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı şirketlere dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya karşı herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı gibi duruşmalara da katılmadıkları görülmüştür.

DELİLLER

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve şartnameler, dava dışı işçilerin açmış oldukları dava dosyaları ve icra dosyaları, işçilere yapılan ödemelere ilişkin evrak dosya arasına konulmuştur.

Hesap uzmanı bilirkişi tarafından verilen 17/12/2018 tarihli raporda hesaplama yapılarak dosyaya sunulmuştur. Taraf itirazları üzerine bilirkişiden 13/03/2019 tarihli ek raporda kök raporu tekrar etmiştir. Kıdem tazminatının tamamının son yükleniciden tahsili ile işçilerin dava dışı şirketteki çalışmalarının hesaplamada dikkate alınmaması nedeni ile hükme esas alınmamıştır.

Raporun hüküm kurmaya elverişli olmaması nedeni ile yeni bir bilirkişiden alınan 03/12/2019 tarihli raporda; dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönemlerle sınırlı olmak kaydı ile hesaplama yapılmış davalılar ... ve ... Güv. Şirketlerinin sözleşmelerinde açık hüküm bulunmadığını, diğer davalılar ile davacı arasında yapılan sözleşmelerde işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğuna ilişkin açık hüküm bulunduğu belirtilmiştir. Rapor oluşa ve dosya içeriğine uygun olup hükme esas alınmış, yalnız davalı ... Güv. Şirketine ait sözleşmede de işçilik alacaklarından sorumluluğun davalıda olduğuna hüküm bulunmadığından rapora aykırı olarak bu davalı yönünden de aşağıda açıklanacağı üzere davacının %50 sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.

DEĞERLENDİRME

Davanın; işçilik alacaklarının rucuen tahsili istemine ilişkin olduğu görüldü.

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı kurum ile davalı şirketler arasında Temizlik Hizmet Alım Sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme gereğince davalı şirketlerin belirlenen süre içerisinde işe başlayıp işçi çalıştırdıkları, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere sözleşme ve şartnamelerden bir kısmında işçi alacaklarından sorumluluğun davalılarda olduğunun açıkça hükme bağlandığı, çalıştırılan işçilerden bir kısmının işçilik alacaklarının alamadıklarından bahisle dava açtıkları ve davalar ile icra takipleri neticesinde davacı kurumun davalı şirketlerle yapmış olduğu sözleşme gereğince davalı şirket çalışanına ödeme yaptığı, eldeki dava ile ödemenin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’nun 2/6 maddesinde belirtildiği şekilde, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, ancak bu sorumluluğun dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumluk niteliğinde olduğu, asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukukunun değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukukunun esas alınacağı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167.

(Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.

Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır,” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları ve ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceğinin açıkça belirtildiği, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinin incelenmesinde, davalılardan ... A.Ş. ve ... Güvenlik Ltd Şti ile davacı arasında imzalanan sözleşme ve şartnamelerde işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olacağına dair açık hüküm bulunmadığı, bu dönemler itibari ile hükme esas alınan raporda bilirkişi tarafından hesaplanan rücuen ödemelerden raporda belirtildiği üzere asıl işveren ve alt işverenin işçiye karşı birlikte sorumlu olduğu, diğer davalılar ile davacı arasındaki sözleşmelerde işilik alacaklarından davalıların sorumlu olacaklarına ilişkin açık hüküm bulunduğundan sözleşmeler gereği hükme esas alınan raporda bilirkişi tarafından hesaplanan rücuen ödemenin tamamından davalıların sorumlu oldukları değerlendirilmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere hükme esas alınan hesap uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen rapor uyarınca dava dışı işçinin davalılar nezdinde çalıştığı dönem itibari ile taraflar arasındaki sözleşme ve şartnameler uyarınca hesaplanan bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, ihbar olunan davalılardan ödeme tarihinden, ihbar olunmayan davalılardan dava tarihi itibari ile işleyecek (Ankara BAM 4. HD 2019/132 esas 2021/334 karar sayılı ilamı) avans faizi ile tahsiline karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Her ne kadar davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, mahkememizce bilirkişi raporunda sehven yapılan hesap hatası gözden kaçmış olup kabulüne karar verilen alacağın ıslahla arttırılan miktardan fazla olduğunun gerekçe yazım aşamasında anlaşılmasına rağmen kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki oluşmaması amacıyla bu husus düzeltilmemiş, yargılama giderlerinde bu husus dikkate alınmıştır.